Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013 r. odrzucił skargę R. O. (nazywanego dalej "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 26 czerwca 2013 r.
W dniu 5 lipca 2013 r. skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 4 października 2013 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.
Z przesłanego do wiadomości Sądu pisma z dnia 5 listopada 2013 r. Okręgowej Rady Adwokackiej wynikało, że wyznaczono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata C. M..
W dniu 13 listopada 2013 r. pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami sprawy.
Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. pełnomocnik złożył osobiście w biurze podawczym sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2013 r., do którego dołączył skargę kasacyjną.
We wniosku pełnomocnik podał, że zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego otrzymał w dniu 12 listopada 2013 r.
W dniu 13 listopada 2013 r. zapoznał się z aktami postępowania.
W dniu 19 listopada 2013 r. pełnomocnik spotkał się ze skarżącym, celem omówienia sprawy i podjęcia decyzji co do dalszych kroków prawnych.
Tym samym, w ocenie pełnomocnika, zostały uprawdopodobione okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, w którym pełnomocnik miał faktyczną możliwość dowiedzenia się o stanie sprawy.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej ustanowiony w sprawie pełnomocnik podkreślił, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie oraz doktrynie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez adwokata ustanowionego z urzędu liczy się od dnia, w którym adwokat ten dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o stanie sprawy, nie zaś od dnia, w którym został zawiadomiony o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje szczegółowo art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W myśl art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 26 czerwca 2013 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z końcem dnia 26 lipca 2013 r.
Jednakże w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczenie nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Problem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (oraz skutków jego upływu) w przypadku, kiedy dopiero po doręczeniu orzeczenia stronie występuje ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, budził duże rozbieżności w orzecznictwie, a także wątpliwości natury konstytucyjnej. Wątpliwości rozstrzygnął wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. w sprawie SK 17/12 (OTK-A 2013/6/86), w którym Trybunał, stosując formułę tzw. orzeczenia interpretacyjnego przesądził o zgodności art. 87 § 1 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzając, że przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 tej ustawy, na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Podobne stanowisko wyrażane było wcześniej w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi w wypadku ustanowienia pełnomocnika 9adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006, z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn.. akt II OZ 539/12, z dnia 11 października 2011 r., sygn.. akt II FZ 570/11 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04, publ. OSNP 2005/20/325, LEX nr 156659).
Z akt sprawy wynika, że ustanowiony przez sąd adwokat dowiedział się o wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacką w W. w dniu 12 listopada 2013 r., zaś w dniu 13 listopada 2013 r. zapoznał się z aktami sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył w dniu 20 listopada 2013 r. wraz ze skargą kasacyjną.
W ocenie Sądu zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było efektem okoliczności całkowicie niezależnych od ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.