Uzasadnienie
Pismem z [...] kwietnia 2015 r. F. z siedzibą w W. (dalej: "Fundacja" lub "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z [...] lutego 2015 r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych (dot. Elektrowni Jądrowej w Lubiatowie) w celu wstępnego rozpoznania budowy geologicznej i założenia sieci monitoringu hydrogeologicznego na potrzeby badań lokalizacyjnych Elektrowni Jądrowej w Lubiatowie (lokalizacja Choczewo).
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym wskazano, że wykonanie przedmiotowych prac geologicznych może doprowadzić zarówno do wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podniosła, że projektowane prace mogą w różny sposób negatywnie wpłynąć na środowisko, w szczególności na obszary Natury 2000. Perforacja warstwy nieprzepuszczalnej może w sposób nieodwracalny zmienić poziom wód gruntowych na terenie zarówno potencjalnego obszaru Natura 2000 Lubiatowskie Bory Bażynowe, jak i wyznaczonego już obszaru Natura 2000 Białogóra. Zmiana poziomu wód gruntowych w tych miejscach może doprowadzić do ogromnych szkód w środowisku ekosystemów i gatunków chronionych Dyrektywą Habitatową i Ptasią, w tym na obszarze Natura 2000 Białogóra. Prace geologiczne, z którymi wiązać się będzie hałas i wibracje wykonywane w okresie, kiedy na plażach obszaru Natura 2000 Przybrzeżne Wody Bałtyku przebywać będą chronione gatunki ptaków, mogą w negatywny sposób wpłynąć na ich życie, a przede wszystkim doprowadzić do trwałej zmiany ich zachowań, włącznie ze stałym opuszczeniem chronionego obszaru. Negatywny wpływ dotyczyć będzie również – w ocenie Fundacji – gatunków ptaków chronionych Dyrektywą Ptasią, a przebywających na terenie projektowanych prac.
Postanowieniem z 7 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że zaskarżony akt nie nosi znamion wykonalności, w związku z czym wniosek o wstrzymanie należy uznać za bezzasadny.
Na powyższe postanowienie pismem z [...] grudnia 2015 r. Fundacja wniosła zażalenie, wskazując, że w toku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd błędnie uznał, iż rozstrzygnięcie zatwierdzające projekt robót geologicznych nie nadaje się do wykonania i nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu złożonego zażalenia skarżąca podniosła, że prace geologiczne niewymagające koncesji, mogą być prowadzone wyłącznie na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych, a decyzja taka podlega wykonaniu przez zrealizowanie robót geologicznych objętych zatwierdzonym projektem. Fundacja zaznaczyła jednocześnie, że decyzja o zatwierdzeniu projektu robót budowlanych rodzi po stronie wnioskodawcy uprawnienie do wykonania robót geologicznych zgodnych z zatwierdzonym projektem, nakładając równocześnie obowiązek wykonania tych prac wyłącznie zgodnie z projektem.
Zdaniem skarżącej nie budzi również wątpliwości, że skutki następcze mogą wywołać także decyzje administracyjne niż podlegające dobrowolnej lub przymusowej realizacji, o ile posiadają one moc kształtowania stosunków społecznych w inny sposób, niż przez podjęcie na ich podstawie czynności wykonawczych. Fundacja zaznaczyła także, że wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków może wiązać się z następstwami mocy obowiązującej decyzji niepodlegającej wykonaniu. Skarżąca zauważyła również, że decyzje zatwierdzające projekty robót geologicznych były wielokrotnie oceniane przez sądy administracyjne jako decyzje nadające się do wykonania.
Na postanowienie z 7 grudnia 2015 r. zażalenie złożyło również S. z siedzibą w K. (dalej: "Stowarzyszenie"), podnosząc argumenty takie same argumenty jak Fundacja.
Zarówno Fundacja, jak i Stowarzyszenie wniosły o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że wydając 7 grudnia 2015 r. postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym wstrzymaniu wykonania podlegają wyłącznie decyzje nadające się do wykonania w trybie przymusu egzekucyjnego.
Jednocześnie ponownie rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że argumenty przedstawione w obu zażaleniach dotyczące wykonalności decyzji zatwierdzających projekty robót geologicznych za przekonujące w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego wcześniej postanowienia i ponownego rozpatrzenia przesłanek materialnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Na szczególne uwzględnienie zasługiwało przy tym wskazanie, że wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych może zostać wykonany nie w drodze przymusu państwowego, ale przez zwykłą realizację prac wskazanych w zatwierdzonym projekcie robót geologicznych.
Ponownie rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając jednocześnie obowiązku ich udowodnienia.
Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe na podstawie okoliczności konkretnej sprawy. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak, więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Należy podkreślić, że ponownie rozpoznając przedmiotowy wniosek, Sąd uwzględnił postulaty skarżącej i przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę argument wskazujący na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wpływ prac geologicznych, o których mowa w zaskarżonej decyzji na środowisko naturalne objęte ochroną wskazaną we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą naruszenie stosunków wodnych oddziaływających na tereny chronione, a także wpływ prac geologicznych na zachowanie i zwyczaje gatunków chronionych wskazują na znaczne prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie wyjaśnić należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują zwrotu kosztów zażalenia na rzecz strony je wywodzącej, w sytuacji, gdy podlega ono uchyleniu w trybie art. 195 § 2 tej ustawy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 5 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 487/12).