Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2006 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - skargę na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej licencję i odmowy udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W dniu [...] listopada 2007 r. skarżący nadał do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2007 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzanym na żądanie strony – w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia w/w opłaty od strony. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wobec tego, przy piśmie z dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przedmiotowe pismo zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 22 stycznia 2008 r. Natomiast wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 31 stycznia 2008 r.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2008 r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od w/w postanowienia podnosząc, iż "pismo sądu z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało przez niego odebrane tylko przez jego ojca, który nie poinformował go o tym, że takie pismo nadeszło. Ojciec jest po przebytym udarze mózgu. Kiedy skarżący znalazł w domu to pismo, było już po terminie, w którym miał udzielić odpowiedzi. W związku z tym prosi o przywrócenie terminu i rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy."
W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lutego 2008 r. Sąd rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego dnia [...] stycznia 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie następujących dokumentów:
- 1. ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego ojca skarżącego ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanych świadczeń rentowych,
- 2. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego i ojca skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- 3. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń,
- 4. zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego przez skarżącego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
- 5. dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności od formy opodatkowania np. ostatni PIT-5).
Sąd zakreślił skarżącemu termin 14 dni na wykonanie powyższego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu dnia 12 marca 2008 r. i do dnia dzisiejszego nie zostało przez niego wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec nieprzedłożenia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, czy Artur Kłos wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego oraz pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ojca.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.