Uzasadnienie
Skarżąca F. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z [...] czerwca 2018 r. polegającą na stwierdzeniu braku związania wnioskiem o przeprowadzenie mediacji. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że przeprowadzenie mediacji w sprawie wydania decyzji stwierdzającej czy globulki dopochwowe N. są wyrobem medycznym jest niedopuszczalne. W jej ocenie, przedstawienie argumentów przed bezstronnym mediatorem może wpłynąć na zakres uznawalności organu w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Zdaniem organu, niewyrażenie zgody na przeprowadzenie mediacji nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień czy obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej: "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi (art. 1 i art. 2 p.p.s.a).
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie skarżąca zaskarżyła czynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z [...] czerwca 2018 r. polegającą na stwierdzeniu braku związania wnioskiem o przeprowadzenie mediacji i uznaniu, że mediacja w toku postępowania wszczętego z urzędu w trybie art. 87 ustawy z 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 211 ze zm.) nie jest dopuszczalna.
Sąd podkreśla, że zaskarżona czynność organu jest czynnością podjętą w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie wydania decyzji stwierdzającej czy globulki dopochwowe N. są wyrobem medycznym. Organem prowadzącym to postępowanie jest Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, zaś stroną tylko i wyłącznie skarżąca tzn. F. sp. z o.o. z siedzibą w K. Uczestnikami mediacji mogą być organ prowadzący postępowanie oraz strona lub strony tego postępowania albo strony postępowania, tak więc inicjatorem mediacji w niniejszej sprawie mógł być organ, jak i skarżąca (art. 96a § 4 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 96a § 2 k.p.a. mediacja jest dobrowolna i nie przeprowadza się jej w przypadku niewyrażenia zgody na jej przeprowadzenie (art. 96c k.p.a.). W niniejszej sprawie organ nie wyraził zgody na przeprowadzenie mediacji. Zauważenia jednakże wymaga to, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie mediacji nie jest czynnością wyłącznie zastrzeżoną do kompetencji organu, bowiem zgody takiej może nie udzielić również strona (np. skarżąca gdyby to z wnioskiem o przeprowadzenie mediacji wystąpił organ) czy też inne strony (gdyby w sprawie występowała wielość stron mających sprzeczne stanowiska).
Wobec powyższego niewyrażenie zgody na przeprowadzenie mediacji, czy też stwierdzenie przez organ, że nie jest związany wnioskiem o przeprowadzenie mediacji nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień czy obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. albowiem nie jest to czynność przypisana jedynie organowi, nie jest władcza i nie wywołuje określonych skutków prawnych. Jest to czynność, której może dokonać każdy potencjalny uczestnik postępowania (art. 96a § 4 pkt 1 i 2 k.p.a.).
Ponadto należy zwrócić uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1798/18 oddalające skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3178/17 odrzucającego skargę na czynność organu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odmowy przeprowadzenia mediacji. W orzeczeniu tym NSA wskazał, że czynność organu została podjęta w ramach toczącego się postępowania administracyjnego i już tylko z tego powodu nie jest ona objęta zakresem zastosowania art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta nie ma charakteru władczego, gdyż organ nie wypowiada się w sposób władczy i jednostronny o prawach i obowiązkach jednostki a mediacja jest dobrowolna. Organ administracji nie ma obowiązku uczestnictwa w mediacji, gdy nie dostrzega ani samego przedmiotu, który mógłby zostać nią objęty, jak i szans na powodzenie tej formy załatwienia sprawy. NSA podkreślił, że w świetle dobrowolności mediacji, trudno byłoby przyznać sądowi administracyjnemu uprawnienie do ingerowania w tę sferę działania organu.
Wobec powyższego uznać należy, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.