Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] kwietnia 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 730 z późn. zm.), utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2020 r. orzekającej o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. B. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz.1268, dalej: "u.k.p.") w związku z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 523, dalej: "K.k.w") oraz art. 104 i 108 § 1 K.p.a., cofnął Stronie uprawnienia kategorii B nr [...] wydane na druku [...][...] września 2004 r. przez Starostę [...] na okres 3 lat oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji I instancji organ wyjaśnił, że do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...][...] września 2020 r. wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], którym został orzeczony wobec Strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, tj. 1095 dni i w którym Sąd Rejonowy w [...] zaliczył, zgodnie z art. 63 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2019 r. poz.1950 z późn. zm., dalej: K.k.), na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, okres od faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy [...] lutego 2019 r. do daty wydania wyroku, tj. do [...] grudnia 2019 r.
Organ I instancji wyjaśnił, że [...] września 2020 r., zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B nr [...], o czym Strona została poinformowana 28 września 2020 r. w celu zapoznania się z aktami. Z uwagi na fakt, iż na poczet orzeczonego w sprawie [...] zakazu nie został zaliczony okres od dnia wydania wyroku, tj. od [...] grudnia 2019 r. do dnia jego uprawomocnienia, tj. do [...] sierpnia 2020 r., organ I instancji [...] września 2020 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z pismem o rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ I instancji wyjaśnił dalej, że [...] grudnia 2020 r. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2020 r., którym Sąd Rejonowego w [...] poinformował, że na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego w sprawie [...] nie ma możliwości zaliczenia okresu od dnia wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia.
Organ I instancji wskazał w związku z tym, że zgodnie z art. 43 § 2 K.k. pozbawienie praw publicznych, nakazy i zakazy - w tym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - obowiązują od uprawomocnienia się wyroku. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] uprawomocnił się z [...] sierpnia 2020 r.
Organ I instancji stwierdził, że art. 43 § 2 K.k. wprost wskazuje na datę uprawomocnienia się wyroku sądu, jako datę początkową liczenia orzeczonego wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy w [...] zaliczył na poczet orzeczonego zakazu okres, który obejmuje 304 dni. Pozostałe 791 dni z orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów zostaje liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od [...] sierpnia 2020 r. do [...] października 2022 r. W związku z powyższym po [...] października 2022 r. Strona może ubiegać się o przywrócenie cofniętego uprawnienia.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...], SKO utrzymując w mocy decyzję I instancji, całkowicie zgodziło się ze stanowiskiem i rozstrzygnięciem organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję SKO z [...] kwietnia 2021 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
- 1) art. 182 § 2 K.k.w., poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą wydłużeniem okresu cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres ponad 3 lata, a więc poza zakres orzeczenia sądu karnego,
- 2) art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez zaniechanie nakazania organowi I instancji określenia w osnowie decyzji początkowego i końcowego okresu obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania przez Skarżącego pojazdami mechanicznymi.
Skarżący poparł podniesione zarzuty argumentacją zawartą w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji I instancji oraz zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 K.k.w. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Wobec Skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], którym został orzeczony wobec Strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Sąd Rejonowy w [...] zaliczył w powyższym wyroku na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od [...] lutego 2019 r. do [...] grudnia 2019 r., czyli okres od daty faktycznego zatrzymania prawa jazdy do dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...]. Wyrok ten uprawomocnił się [...] sierpnia 2020 r.
W sentencji decyzji I instancji, Starosta [...] cofnął Stronie uprawnienia kategorii B na okres 3 lat. Z uzasadnienia natomiast tej decyzji wynika, że okres cofnięcia Stronie uprawnienia kategorii B obejmuje okres 304 dni od [...] lutego 2019 r. czyli od daty faktycznego zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy do [...] grudnia 2019 r., czyli do dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...], okres od [...] grudnia 2019 r., czyli od dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] do [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku oraz okres 791 dni – od [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku do [...] października 2022 r.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że okres cofnięci Stronie uprawnienia kategorii B przez Starostę [...] na podstawie decyzji z [...] grudnia 2020 r. przekracza okres 1095 dni, czyli trzech lat orzeczonych w wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r., o okres od [...] grudnia 2019 r., czyli od dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] do [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku.
Analizując mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy prawa, należy wskazać, że zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 K.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. § 2 tego artykułu stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie natomiast z art. 184 K.k.w., przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka.
Dodać również należy, że zgodnie z 43 § 2 K.k., pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Natomiast zgodnie z 63 § 4 K.k., na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu.
W świetle powyższej regulacji prawnej wyjaśnienia wymaga, że z art. 182 § 2 K.k.w. wynika, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie, który to zakres niewątpliwie obejmuje także okres, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi zatem nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu, a organ administracji nie może rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1712/19).
Wskazania również wymaga, że z w zawiadomieniu o skazaniu Skarżącego z [...] września 2020 r. przesłanego Staroście [...], Sąd Rejonowy w [...] nie podał na podstawie treści wyroku daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania orzeczonego wobec Skarżącego środka karnego – zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W postanowieniu jednak z [...] listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Karny rozstrzygając wątpliwości Inspektora Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] dotyczące powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] wyjaśnił, że wobec skazanego w tej sprawie został zaliczony okres zatrzymania prawa jazdy od [...] lutego 2019 r. (data faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy) do [...] grudnia 2019 r. (data wydania wyroku).
W ocenie Sądu wyjaśnienie to należy rozumieć w ten sposób, że w przywołanym postanowieniu z [...] listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w [...] podał na podstawie treści wyroku z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania wobec Skarżącego orzeczonego środka karnego – [...] lutego 2019 r.
Podkreślenia wymaga, że Sądu Rejonowego w [...] w przywołanym postanowieniu z [...] listopada 2020 r. wyjaśnił przy tym, że zaliczył na poczet zakazu prowadzenia pojazdów okres zatrzymania prawa jazdy do dnia wydania orzeczenia bowiem w chwili wydania wyroku Sąd nie jest w stanie określić daty uprawomocnienia się wydawanego orzeczenia, co jest oczywiste, gdyż w dniu wydania wyroku sąd nie zna daty, w której wyrok się uprawomocni. Organy obu instancji, na podstawie tych wyjaśnień, błędnie jednak przyjęły, że do okresu cofnięcia Stronie uprawnienia kategorii B na okres 3 lat, nie wlicza się okresu od dnia wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, że organy obu instancji wydając decyzje administracyjne w niniejszej sprawie i cofając Skarżącemu uprawnienia kategorii B na okres 3 lat, naruszyły art. 182 § 2 K.k.w., nie wliczając do tego okresu, okresu od wydania przez Sąd Rejonowy w [...] wyroku z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] do dnia jego uprawomocnienia, co miało wpływ na wynik sprawy skutkujący rozszerzeniem przez organy orzeczonego przez sąd zakazu o powyższy okres.
Rozpatrując ponownie sprawę SKO weźmie pod uwagę powyższe wyjaśnienia Sądu i uwzględni w swoim rozstrzygnięciu wskazany okres od wydania przez Sąd Rejonowy w [...] wyroku z [...] grudnia 2019 r. do dnia jego uprawomocnienia, przyjmując jednocześnie datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania wobec Skarżącego orzeczonego środka karnego – [...] lutego 2019 r., wskazaną w istocie przez Sąd Rejonowy w [...] w postanowieniu z [...] listopada 2020 r.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 tej ustawy.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 22 lipca 2021 r.