Uzasadnienie
Dnia 9 grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku skarżąca wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, a jej jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w kwocie 970, 37 złotych brutto. Do akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 2206/09 zostały nadesłane dokumenty źródłowe potwierdzające sytuację materialną skarżącej w postaci:
- - kserokopii rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2009 (PIT-40A), z którego wynika, iż w roku 2009 dochód skarżącej zamknął się w kwocie 11.023,58 zł (karta 49-49 verte akt) oraz
- - kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] marca 2010 r. o waloryzacji emerytury wskazującej wysokość świadczenia emerytalnego skarżącej po waloryzacji od dnia 1 marca 2010 r. – 970,37 zł (karta 50 akt).
Ponadto w skierowanym do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2206/09 piśmie z dnia 30 kwietnia 2010 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada kont bankowych, a z akt administracyjnych dołączonych do ww. sprawy wynika, iż skarżąca z dniem [...] marca 2002 r. rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą "P.", lecz działalność tę zlikwidowała w dniu [...] marca 2006 r.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz poinformował, iż w prawomocnie zakończonej sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2206/09, objętej skargą A. M. o wznowienie postępowania, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 maja 2010 r. ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, a Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła radcę prawnego K. B. do udzielenia skarżącej pomocy prawnej z urzędu. Z uwagi na fakt, iż przyznanie prawa pomocy przyznane stronie w sprawie ze skargi obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w danej sprawie, referendarz za bezprzedmiotowe uznał ponowne orzekanie o prawie, które skarżąca już otrzymała i którego nie została pozbawiona.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wskazała, iż Sąd jednoznacznie nie ustalił, że podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nie przeprowadził rozprawy i nie wezwał skarżącej osobiście do stawienia się w celu wyjaśnienia wszelkich zarzutów stawianych jej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Skarżąca zarzuciła również, iż Sąd nie zawarł w uzasadnieniu postanowienia informacji, iż KRUS C. i KRUS K. ściągali ze skarżącej podwójne składki. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Należy zauważyć, iż sprzeciw jest specyficznym rodzajem środka prawnego związanym z wprowadzeniem instytucji referendarza sądowego, który powoduje przejęcie kompetencji do rozpoznania incydentalnej kwestii przyznania prawa pomocy przez sąd, nie zaś badania prawidłowości zakwestionowanego postanowienia wydanego przez referendarza. Sprawa jest rozpoznawana ponownie od początku w świetle przesłanek z art. 246 p.p.s.a. (Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 619).
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów zawartych w sprzeciwie należy wskazać, iż postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym w stosunku do głównego postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi do sądu. W postępowaniu tym, nie są zatem rozpoznawane zarzuty zawarte w skardze, lecz obejmuje ono swym zakresem rozpoznanie wniosku dotyczącego przyznania prawa pomocy. Zgodnie zaś z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie rozpoznania prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi i nie rozpoznają oni merytorycznie wnoszonych skarg.
Przechodząc natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, rzecznika patentowego lub doradcy podatkowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 p.p.s.a. obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. W prawomocnie zakończonej sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2206/09 objętej skargą A. M. o wznowienie postępowania, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 maja 2010 r. ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, a Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła radcę prawnego K. B. do udzielenia skarżącej pomocy prawnej z urzędu. Dlatego też, w ocenie Sądu, mając na uwadze wyżej wskazaną uchwałę NSA, z uwagi na wcześniejsze ustanowienie już pełnomocnika z urzędu dla skarżącej, należy uznać, iż bezprzedmiotowe jest orzekanie o prawie, które skarżąca już otrzymała i którego nie została pozbawiona. W związku z tym wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma zatem obowiązek wykazania, że spełnione zostały przesłanki do przyznania jej tego prawa we wnioskowanym zakresie. Analizując sytuację majątkową skarżącej, w ocenie Sądu należy uznać, iż w świetle dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym dochodem skarżącej jest bowiem emerytura w wysokości 970, 37 złotych brutto, co wystarcza zaledwie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.