Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z [...] czerwca 2020r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 roku nr [...] o nałożeniu na D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca", "spółka" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zwanej dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b oraz ust. 5, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej "u.t.d.") oraz lp. 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] WITD decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku nr [...] nałożył na spółkę karę pieniężną 12 000 zł za wykonywanie [...] listopada 2019r. przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zaskarżyła decyzję w całości. Wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania,. zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; poprzez nieustalenie, czy doszło do wykonywania transportu drogowego; błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do poczynienia nieprawidłowych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za popełnienie naruszeń; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b u.t.d w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d polegające na wymierzeniu kary w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez skarżącą nie mieszczą się w definicji transportu drogowego; art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy; art. 18 ust. 5 w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d poprzez nałożenie na stronę kary w sytuacji, gdy [...] nie jest przedsiębiorcą i nie świadczy usług taksówkowych..
Działalność gospodarcza powinna być prowadzona w sposób ciągły i powtarzalny. Zdaniem spółki, definicję przewozu okazjonalnego należy wywieść z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 i stwierdzić, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami. Spółka twierdzi, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego, zatem adresatem decyzji powinien być kierowca.
Rozpoznając odwołanie, GITD ponowił ustalenia faktyczne co do tego, że [...] listopada 2019 r. w L. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez Inspekcji Transportu Drogowego, po zatrzymaniu przez funkcjonariuszy policji. Pojazdem kierował A. G., Sporządzono protokół kontroli nr [...]. Okazał do kontroli m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej D. sp. z o.o. Ustalono podczas kontroli, że kierujący poruszał się pojazdem oznaczonym z dwóch stron pojazdu napisami "[...]" (fotografie w aktach adm.).
. Z zeznań kierowcy A. G., przesłuchanego w charakterze świadka wynikało, że w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażerów z ulicy [...] na Plac [...] w L. pojazdem należącym do D. sp. z o.o. Usługa została zamówiona za pomocą aplikacji [...]. Świadek zeznał, że pasażerowie nie płacą mu gotówką, lecz rozliczają się bezgotówkowo w ramach aplikacji [...], a kierowca otrzymuje wynagrodzenie od spółki, z którą ma zawartą umowę zlecenia. Kierowca zeznał, że nie zawierał z pasażerami żadnej umowy w formie pisemnej, wszystko odbyło się przez aplikację [...] (protokół z przesłuchania A. G. - w aktach adm.).
Kontrolujący przesłuchali także w charakterze świadka pasażera, M. W.,. Zeznała ona, że w dniu kontroli zamówiła usługę przewozu z ulicy [...] na Plac [...] w L. przez aplikację [...]. Nie uiszczała opłaty przed rozpoczęciem przewozu. Opłatę za przejazd uiściła po realizacji usługi bezgotówkowo przez aplikację [...], ale nie dostała potwierdzenia uiszczenia opłaty w formie paragonu ani faktury. Świadek oświadczyła, że nie zawierała żadnej umowy formie pisemnej lub ustnej, w lokalu przedsiębiorstwa lub z kierowcą, lecz wszystko odbyło się poprzez aplikację [...] (protokół z przesłuchania M. W. - w aktach adm.).
W ocenie organu, wykonawcą przewozu z dnia kontroli była spółka, co potwierdza okazany do kontroli oryginał wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej skarżącej oraz zeznania kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka. Oświadczył, że zawarł umowę zlecenia ze skarżącą, od której otrzymuje wynagrodzenie za zrealizowane zlecenia przewozów osób samochodem należącym do spółki. Kierowca zeznał, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Dodał, że nie zawierał z pasażerem żadnej umowy w formie pisemnej (protokół z przesłuchania kierowcy - akta adm.).
Powołując się na normy prawa materialnego obowiązujące spółkę, organ odwoławczy stwierdził, w dniu kontroli doszło do naruszenia obowiązków i zakazów wynikających z ustawy o transporcie drogowym, przewidzianych w taryfikatorze kar pieniężnych pod pozycją lp. 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.. Ocenił, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym Kierujący pojazdem złożył obszerne zeznania w charakterze świadka, opisując, jak doszło do wykonania usługi przewozu osób, jaki był jej charakter i w czyim imieniu została ona zrealizowana. W toku postępowania skarżąca spółka nie zaprzeczyła, że wykonuje zarobkowe przewozy osób. Podczas kontroli stwierdzono, że na pojeździe umieszczone były napisy "[...]", co potwierdza materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach administracyjnych. Organ odwoławczy ocenił, że strona, wykonując przewóz w chwili zatrzymania do kontroli naruszyła tym art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., ponieważ dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu m.in. odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką.
Celem regulacji z art. 18 ust. 5 utd było to, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych. Zakazem objęte zostało również reklamowanie usług przewozowych. Uznał, że oznakowanie pojazdu napisem "[...]" stanowiło niedozwoloną reklamę przewozów okazjonalnych, które zamawiane są za pomocą aplikacji mobilnej [...], instalowanej w telefonie. Ocenił, że bez znaczenia dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. jest okoliczność, iż "[...]" sam w sobie nie stanowi nazwy (firmy) konkretnego przedsiębiorcy. W odbiorze szerokiej rzeszy społeczeństwa [...] oznacza sposób zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek.
Z kolei okoliczność, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli była spółka. potwierdza okazanie do kontroli oryginału wypisu nr [...] z licencji nr [...], udzielonej na jej rzecz, na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz zeznania kierowcy jako świadka, że jego pracodawcą jest spółka i od niej otrzymuje wynagrodzenie za zrealizowane przewozy osób, samochodem należącym do spółki.
Ocenił, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, ponieważ ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z 'kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Kontrolowany pojazd nie spełniał ww. wymogów, co potwierdza protokół kontroli i materiał zdjęciowy. Powołał się na przepisy ustawy o transporcie drogowym, odpowiadające powyższemu stanowi faktycznemu, m.in. na art. 4 pkt 11 zawierający definicję przewozu okazjonalnego, art. 18 ust. 5 pkt 2 określający zakaz umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi.
Ocenił, że bez znaczenia dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do utd jest okoliczność, iż "[...]" sam w sobie nie stanowi nazwy (firmy) konkretnego przedsiębiorcy, bowiem w odbiorze szerokiej rzeszy społeczeństwa [...] oznacza sposób zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek.
Zdaniem GITD, organ I instancji zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny. Do zainicjowania przewozu doszło poprzez zamówienie usługi za pomocą aplikacji mobilnej [...], co wyklucza spełnienie warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d. Wziął pod uwagę, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu przedsiębiorcy i był przewozem zarobkowym na rzecz spółki. Dlatego osobą odpowiedzialną za naruszenie prawa jest przedsiębiorca, na którego rzecz wykonywany był przewóz, a który powinien przewidzieć i nie dopuścić do jego zaistnienia. Posiada wszak wiedzę co do rodzaju pojazdu i warunków wykonywania przewozu.
Organ uznał, że brak spełnienia tych wymogów przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych obciąża spółkę.
W konsekwencji, stwierdzone naruszenia, określone w lp. 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do utd potwierdziły zasadność nałożenia kary.
Ocenił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f k.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność wymienione są w przepisach szczególnych - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W konsekwencji, GITD uznał, że kara pieniężna w wysokości 12 000 zł. z tytułu popełnienia wskazanych naruszeń nałożoną na spółkę karę uznał za słuszną i z tego też względu utrzymał zaskarżoną decyzję I instancji w mocy.
Na decyzję GITD skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie zarówno norm prawa materialnego i procesowego:
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę M. B., nie zaś przez skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na spółkę kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego nie zastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] B.V.;
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust 5 u.t.d. w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do w/w ustawy - polegające na wymierzeniu kary 8.000 zł za naruszenie zakazu umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi (niesprecyzowane w treści decyzji), podczas gdy umieszczenie na samochodzie napisu "[...]" nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi, z tego względu, że aplikacja o nazwie "[...]" nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych;
naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej;
naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] października 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie [...];
art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu rozwinęła szczegółowo podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana "p.p.s.a.").
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego: samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu oraz z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Definicja przewozu okazjonalnego została oparta na konstrukcji negacji. Ustawodawca określa bowiem, że jest to przewóz osób, który nie spełnia wymogów przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego ani przewozu wahadłowego (R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, LEX/el. 2012). Przewozem regularnym w rozumieniu art. 4 pkt 7 u.t.d. jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2244). Przewóz regularny specjalny stanowi zaś niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (art. 4 pkt 9 u.t.d.).
Natomiast przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
- a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
- b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km (art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Podkreślenia wymaga jednak, że definicja legalna przewozu okazjonalnego jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, w związku z tym należy posiłkowo posłużyć się przesłankami zawartymi w definicji "usług okazjonalnych" z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88), dalej "rozporządzenie 1073/2009". Przepis art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 definiuje usługi okazjonalne jako usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Usługami regularnymi są natomiast usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, przy czym pasażerowie są zabierani z określonych z góry przystanków i dowożeni na z góry określone przystanki (art. 2 pkt 2 rozporządzenia 1073/2009).
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przewozem okazjonalnym jest taki przewóz, który nie ma charakteru regularnego, czyli nie odbywa się w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, a odbywa się natomiast z inicjatywy klienta lub samego przewoźnika, często w różnym czasie i na różnych trasach w zależności od woli jednej ze stron.
Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Od tej zasady ustawodawca w art. 18 ust. 4b u.t.d. przewiduje wyjątek i dopuszcza przewóz okazjonalny pojazdem samochodowym niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącego wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, w przypadku:
- 1) przejazdu pojazdami zabytkowymi,
- 2) samochodami osobowymi:
- a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
- b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
- c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu. Zaś zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, przy czym dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Druga zasada, która została naruszona dotyczy zakazu przewidzianego w art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiąca, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
- 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
- 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Konsekwencje nieprzestrzegania ww. norm przewiduje art. 92a u.t.d. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. (ust. 1). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
- 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
- 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- - załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7 art. 92a).
W konsekwencji tych regulacji, za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 złotych, zgodnie z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d..
Natomiast za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem, który nie spełnia kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 złotych, zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d..
Przy czym, jak wyżej wskazano, organ prawidłowo zastosował ograniczenie wymiaru kary do 12 000zł
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny pod wyżej wskazane normy. Dlatego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w skardze: art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ustalenia faktyczne i ich ocena nie budzą bowiem wątpliwości. Funkcjonariusze policji zatrzymali pojazd marki [...] o nr rej. [...] w opisanych okolicznościach, w L.. Kierowca A. G. okazał kontrolerom wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawiony na skarżącą spółkę. Przewoził dwoje pasażerów. Podczas przesłuchania w charakterze świadka zarówno pasażerki, jak i kierowcy, podali oni korespondujące ze sobą okoliczności dotyczące sposobu zlecenia i realizacji przejazdu. Kierowca zeznał także co do okoliczności jego zatrudnienia przez skarżącą i otrzymywanego co tydzień wynagrodzenia. Sposób nawiązania kontaktu z pasażerem został także ustalony bez żadnych wątpliwości, tj. poprzez aplikacje [...] zainstalowaną na telefonie komórkowym. Pasażerka jednoznacznie zeznała o aplikacji pobranej przez internet (z [...]) na telefon komórkowy i około godz. 19:20 i mniej więcej po 7 minutach podjechał po pasażerów pojazd.
Na pobranej aplikacji założyła sobie konto i podpięła do niego swoją kartę płatniczą. Po zamówieniu kursu aplikacja wskazała, iż przyjedzie pan A., samochodem marki [...] o nr rej. [...]. Po dojechaniu na wskazane miejsce i zakończeniu kursu z karty płatniczej pasażera automatycznie została pobrana opłata za przejazd w wysokości 6,14 zł. Tę kwotę aplikacja wskazała już przy zamawianiu kursu. Ustalono, że pasażerka nie otrzymała od kierowcy żadnego paragonu za wniesioną opłatę, ani też faktury. Na koncie pojawiła się informacja, iż pieniądze zostały przelane na konto firmy [...] w T.. Poza sporem jest, że strony umowy przewozu nie zawierały żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej. Ani z kierowcą, ani z innym przedsiębiorstwem w jego siedzibie. Wszystko odbyło się za pomocą aplikacji [...]. Kierowca był dla świadka osobą obcą.
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w ustaleniach protokołu kontroli, w zeznaniach kierowcy oraz jednego z dwóch pasażerów. Kierowca był także osobą obcą dla świadka. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzi wyjątek określony w art. 18 ust. 4b u.t.d., ponieważ umowa nie została zawarta bezpośrednio z klientem, ale za pośrednictwem ww. aplikacji, która sama pobrała opłatę za przejazd z konta klienta.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, wykonywany przewóz był przewozem okazjonalnym i fakt skorzystania przez klienta z aplikacji [...] jedynie to potwierdza.
Godzi się wspomnieć wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C-434/15 (opublik. http://curia.europa.eu/) i wskazujący, że usługa pośrednictwa polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE.
W świetle przywołanego orzeczenia nie ulega wątpliwości, że pośrednictwo aplikacji na telefon, jak [...], czy [...], jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową świadczoną przez osobę wykonującą przewóz na rzecz klienta. Skoro korzystanie z aplikacji na telefon przez pasażera, przy zamawianiu i płatności przy przewozie, jest traktowane jako część usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa), to oczywiste jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywała usługę transportową (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 maja 2018 r., III SA/Łd 686/17, cbosa).
W ocenie Sądu, nie ulega również wątpliwości, że wykonywany przewóz nosił znamiona działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 z późn. zm.), działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Wskazany materiał dowodowy przeczy zarzutom skargi, że organy nie wykazały, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Tym bardziej, że posiada ona licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, w tym protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania kierowcy, okazanego wypisu nr [...] z licencji nr [...], okazanych dokumentów opisanych w protokole kontroli - jednoznacznie wynika, że przedmiotowy przewóz kierujący pojazdem wykonywał na rzecz skarżącej spółki, jej pojazdem i jest jej pracownikiem, okazał też wydany na jej rzez wypis z licencji.
Zdaniem Sadu, GITD miał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że w takim przypadku nie został spełniony warunek dozwolonego przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c utd. Za niezasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] w T., którego to nazwa aplikacji umieszczona została, także z naruszeniem prawa, po obu stronach pojazdu. Po zakończeniu kursu z karty płatniczej pasażera automatycznie została pobrana opłata za przejazd w wysokości 6,14, którą to kwotę aplikacja wskazała już przy zamawianiu kursu.
Posiada badania lekarskie i psychologiczne, przedstawił je do kontroli. W. pojeździe nie ma nie ma zainstalowanego taksometru ani kasy fiskalnej Także na jego koncie pojawiła się informacja, iż pieniądze zostały przelane na konto firmy [...] w T.. Pasażer wskazał również, iż nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani z innym przedsiębiorstwem w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji [...]. Przewożonych w dniu kontroli pasażerów nie znał, były to dla niego osoby obce.
Reasumując, skarżąca mimo, że posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przy czym samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera, nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d. gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli oraz bazy CEPiK. Nie zaistniały natomiast wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca nie zawierała bowiem z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Nie doszło też do ryczałtowego ustalenia opłaty za usługę przed rozpoczęciem przewozu. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Nie budziło wątpliwości nieuprawnione, naruszające zakazy wymienione w art. 18 ust 5 u.t.d. oznakowanie pojazdu logiem [...].
W konsekwencji zasadnie GITD uznał, że w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego ustalenia naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a konsekwencji prawidłowego zastosowania kary pieniężnej za poszczególne naruszenia norm określonych w lp. 2.10 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnosząc się więc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze Sąd uznał je także za niezasadne. Materiał dowodowy pozwolił bowiem na ustalenie, że wykonywany przewóz wyczerpywał znamiona przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d.
Oznacza to, że organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadnienie wydanej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., a sposób prowadzenia przez organy postępowania nie narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, określonej w art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekając w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).