Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nałożył na firmę "C." Zakład Chemii Budowlanej Spółka Jawna, zwaną dalej skarżącą, karę pieniężną w wysokości 2.750,00 złotych za stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] grudnia 2008 r. naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców oraz przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych.
Od powyższej decyzji wniesione zostało w terminie czternastu dni odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżąca domagała się uchylenia rozstrzygnięcia i wstrzymania jego wykonania, zarzucając naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Jak wskazała, protokół kontroli sporządzony został w oparciu o nieaktualne przepisy, a stan faktyczny przedstawiony przez ten protokół zawiera liczne błędy. Dodatkowo, organ, nakładając karę nie wyjaśnił stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował, załatwiając sprawę.
Organ II instancji pismem z dnia [...] marca 2009 r. zawiadomił skarżącą firmę o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz możliwym w związku z tym przedłużeniu załatwienia sprawy i postanowieniem z tego samego dnia wstrzymał wykonalność zaskarżonej decyzji. Następnie organ pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., zawiadamiając skarżącą, że podpisy złożone pod odwołaniem "nie pozwalają na wyłączającą wszelką wątpliwość identyfikację podpisanych osób", wezwał do złożenia czytelnych podpisów w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania.
Ostatecznie postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2009 r. organ stwierdził niedopuszczalność odwołania, podając w uzasadnieniu, że strona postępowania otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków (złożenia czytelnych podpisów) pisma dnia [...] sierpnia 2009 r. i nie uzupełniła ich w wyznaczonym terminie. Organ stwierdził, iż podpis jako "wymóg natury podmiotowej" ma zasadnicze znaczenie i potwierdza pochodzenie podania od danej osoby. W przedmiotowej sprawie złożone pod odwołaniem podpisy nie pozwalają na ich utożsamienie z nazwiskiem osoby uprawnionej, zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, do reprezentowania strony postępowania. Organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1499/07, w którym wyrażono pogląd, iż niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania, które nie zawiera podpisu strony, jej adresu, a nie ma możności jego ustalenia na podstawie posiadanych danych oraz gdy strona nie uzupełniła braków w terminie.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła, iż rozstrzygnięciem tym organ naruszył prawo i interes prawny strony, dokonując błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 134 Kpa. i pozbawiając tym samym skarżącą prawa ponownego rozpatrzenia sprawy. Zarzucono też naruszenie art. 128 w związku z art. 28 Kpa. w zakresie prawidłowego określenia elementów niezbędnych do odwołania i prawidłowego określenia strony postępowania, a ponadto naruszenie art. 36 Kpa przez niezałatwienie sprawy w terminie oraz art. 6, 7, 8, 9 i 77 oraz 80 Kpa. przez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia interesu skarżącej i oparcie rozstrzygnięcia na wybranych przez organ dowodach. Wreszcie skarżąca podniosła, że wydanym postanowieniem naruszona została przyjęta w art. 2 Konstytucji RP zasada demokratycznego państwa prawnego. Na powyższych podstawach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenia kosztów postępowania na jej rzecz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest skarga na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane w oparciu o art. 134 Kpa. w związku ze stwierdzonym przez ten organ brakiem formalnym w postaci czytelnych podpisów pod odwołaniem, który nie został uzupełniony przez skarżącą spółkę jawną w wyznaczonym terminie. Zdaniem organu, czytelne podpisy pod odwołaniem są niezbędne dla identyfikacji wnoszącego to odwołanie podmiotu.
Stosownie do treści przepisu art. 134 Kpa. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że odwołanie złożone zostało z zachowaniem wymaganego czternastodniowego terminu, zaś przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności odwołania był stwierdzony przez organ brak formalny.
Niedopuszczalność odwołania może zostać stwierdzona z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych i oznacza brak możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki, w których wyłączona jest przez przepisy możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji (vide: B. Adamiak, J. Borkowski Komentarz postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck 6 wyd. str. 583). Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych odnosi się do stanu, w którym odwołanie złożyła jednostka nie mająca legitymacji do takiego działania albo strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność odwołania organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia kończącego postępowanie, na które nie służy zażalenie, lecz stosownie do art. 3 § 2 pkt 2) p.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego i tylko na tej drodze dopuszczalne jest kwestionowanie dokonanego na podstawie art. 134 Kpa. zamknięcia postępowania odwoławczego.
W rozpoznawanej sprawie, w toku wszczętego postępowania przed organem II instancji, organ ten nie stwierdził braku żadnej z przedmiotowych przesłanek niedopuszczalności odwołania, lecz skorzystał z tej instytucji z powodu nieuzupełnienia braku formalnego – złożenia na odwołaniu czytelnych podpisów, które potraktowane zostało jako kwalifikujące odwołanie za niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.
Należy stwierdzić, że stanowisko organu jest wadliwe. Zgodnie z art. 64 § 1 Kpa. podanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie podano w nim adresu wnoszącego i nie można go ustalić na podstawie posiadanych danych, zaś stosownie do § 2 tego artykułu, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przedmiotem oceny jest odpowiedź na pytanie, czy istotnie złożone w terminie odwołanie obciążone było brakiem formalnym. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca firma wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego za pośrednictwem organu I instancji w nakazanym prawem czternastodniowym terminie (art. 129 § 2 Kpa.). Pismo zostało opatrzone czytelną pieczęcią nagłówkową firmy, datą, zawierało wskazanie organu, do którego jest skierowane, żądanie wraz z uzasadnieniem oraz równie czytelną pieczęć z pełną nazwą skarżącej, jej adresem oraz imionami i nazwiskami wspólników, a także dwa podpisy umieszczone tuż pod pieczęcią (k. 36 – 38 akt adm.).
Z powyższego wynika, że złożone odwołanie zawierało wszystkie przewidziane art. 63 § 2 i § 3 oraz art. 128 Kpa. niezbędne dla podania stanowiącego odwołanie elementy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 63 § 2 Kpa. podanie musi identyfikować osobę, od której pochodzi, a dodatkowo musi zostać podpisane (§ 3 art. 63 Kpa.). Odwołanie złożone przez skarżącą nie pozostawiało wątpliwości od jakiego podmiotu pochodzi, tak jak nie powinno budzić wątpliwości, że zostało podpisane. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności powołany wyżej art. 63 § 2 i § 3 Kpa. są jednoznaczne w swojej treści i nie wymagają od wnoszącego podanie złożenia czytelnego podpisu, a jedynie oznaczenia pisma danymi pozwalającymi zidentyfikować wnoszącego pismo oraz podpisania tego pisma przy czym, jak wynika z treści art. 63 § 3 Kpa. podanie podpisuje ten, kto je wnosi.
Należy zatem uznać, iż jeśli pismo jest podpisane - choćby nieczytelnie – tuż pod pieczęcią, która zawiera pełne dane spółki osobowej z nazwiskami i imionami wspólników włącznie, a liczba podpisów odpowiada liczbie wspólników, to brak jest podstaw aby twierdzić, że pismo nie spełnia wymogu określonego w art. 63 § 3 Kpa. i wzywać wnoszącego je do uzupełnienia braku formalnego, a potem w przypadku nieuzupełnienia stwierdzać niedopuszczalność odwołania. Nie jest zatem uprawnione w przedstawionym stanie rzeczy twierdzenie, że brak czytelnych podpisów składających odwołanie uniemożliwia oznaczenie podmiotu składającego tego rodzaju pismo lub uniemożliwia stwierdzenie, czy podanie podpisały osoby uprawnione do składania oświadczeń woli.
W konsekwencji powyższego, brak jest podstaw do wzywania strony postępowania do usunięcia braku przez złożenie czytelnych podpisów, a przeciwne działanie usprawiedliwione byłoby jedynie powstaniem uzasadnionych wątpliwości, że złożone pod podaniem podpisy nie pochodzą od osoby, czy osób uprawnionych do tego działania. W rozpatrywanej sprawie organ nie wskazywał na żadne wątpliwości, lecz ograniczył się do błędnej, w ocenie Sądu tezy, że niezależnie od umieszczonych na podaniu danych, musi ono zostać podpisane czytelnie. Warto zauważyć, iż w aktach administracyjnych dotyczących postępowania przed organem I instancji, jak też przed organem odwoławczym znajdują się pisma skarżącej firmy opatrzone podpisami obu wspólników, tj. Z. Z. i C. Z., jak też podpisem jednego z nich. Podpisy te są identyczne ze złożonym na odwołaniu i nie były kwestionowane przez organy na żadnym etapie postępowania, nie jest zatem zrozumiałe dlaczego organ właśnie na etapie postępowania odwoławczego uznał, iż złożone w sposób jak dotychczas, podpisy są wątpliwe.
Podsumowując, w ocenie Sądu, organ wadliwie zinterpretował przepisy art. 63 § 2 i § 3 Kpa. w wyniku czego błędnie zastosował art. 134 Kpa., uznając iż wniesione w terminie odwołanie, mimo oznaczenia podmiotu kierującego pismo jako spółki jawnej, wskazania wspólników tej spółki z imion i nazwisk oraz złożenia pod nazwiskami wspólników wymaganych podpisów, porzez brak czytelnych podpisów obarczone jest brakiem formalnym pozwalającym na stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła okoliczność braku możliwości zidentyfikowania składającego odwołanie ze względu na pełne i wynikające z obowiązujących przepisów oznaczenie składającej odwołanie spółki jawnej (art. 24 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych Ksh. – Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Z powyższych względów organ nie miał podstaw aby uznać, że odwołanie obarczone jest brakiem formalnym, a tym bardziej, że może kwalifikować się jako niedopuszczalne.
Z opisanych wyżej powodów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O niewykonalności uchylonego postanowienia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.