Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], uwzględniając złożony wniosek, wpisała A. J. (dalej jako skarżąca, strona) na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Jako podstawę prawną wskazała art. 66 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm., dalej jako p.o.a.).
Przedmiotową uchwałę wraz z aktami osobowymi strony, Naczelna Rada Adwokacka przesłała Ministrowi Sprawiedliwości. Pozostaje poza sporem, że powyższe dokumenty wpłynęły do organu w dniu 26 września 2007 r.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się temu wpisowi. Zarówno skarżącej, jak i Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] decyzja została doręczona w dniu 30 października 2007 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 69 ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 65 pkt 1 p. o. a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. K 6/06 (Dz. U. Nr 75, poz. 529). Uzasadniając sprzeciw wskazał, że swoim dotychczasowym postępowaniem strona nie daje ona rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata z uwagi na zarzut popełnienia przestępstwa, co wcześniej było powodem zawieszenia w wykonywaniu czynności prokuratora. Minister Sprawiedliwości wskazał ponadto na okoliczność, iż od ponad trzech lat nie prowadzi działalności prawniczej.
W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując stanowisko Ministra Sprawiedliwości, skarżąca wskazała, że fakt prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego, którego od czterech lat nie zdołano zakończyć wyrokiem skazującym, nie może dyskwalifikować jej w kategoriach moralnych. Podkreśliła, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego nie jest wystarczający do wydania wyroku skazującego. Za bezzasadny uznała także zarzut utraty kwalifikacji wskutek zaprzestania wykonywania zawodu przez okres trzech lat. Podejmując starania o wpis na listę adwokatów spełniała już bowiem niezbędne wymagania, a fakt, iż nie prowadziła praktyki prawniczej wynikał z konieczności przeprowadzenia rehabilitacji po wypadku.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
W pierwszej kolejności zdaniem Sądu zbadać należy czy wskazany akt Ministra Sprawiedliwości mógł stanowić legalną i skuteczną podstawę do podważenia podjętej przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] uchwały o wpisie skarżącej na listę adwokatów.
W myśl art. 69 ust. 2 p.o.a. wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.
Jak podkreślono w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. II GPS 4/08, "termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy o adwokaturze jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu".
Tym samym, termin ten jest zachowany tylko wtedy, gdy przed upływem 30 dni od dnia otrzymania przez Ministra Sprawiedliwości uchwały o wpisie wraz z aktami osobowymi wpisanego, decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie została uzewnętrzniona poprzez doręczenie, a nie tylko sporządzona wraz z jej podpisaniem przez osobę uprawnioną.
W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano w szczególności, iż cechą właściwą decyzji administracyjnej, będącej kwalifikowanym aktem administracyjnym jest właściwe uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej. Następuje ono poprzez zakomunikowanie woli jednostce, której uprawnienia lub obowiązki kształtuje decyzja administracyjna. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji jest wyłączną formą zamonitowania woli jednostce.
Należy wskazać, że warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej jest zakomunikowanie stronie w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej. Zasadą jest zatem komunikowanie stronie decyzji poprzez jej doręczenie, co wynika z art. 109 § 1 k.p.a., a wyjątkiem, który nie dotyczy rozważanego przypadku, jest możliwość jej zakomunikowania ustnego. Samo nadanie decyzji administracyjnej w polskiej placówce pocztowej nie jest jej zakomunikowaniem stronie. Innymi słowy, nie można w drodze wykładni poszerzać wyjątków od reguły przewidzianej w art. 109 § 1 k.p.a., a brak uzewnętrznienia decyzji administracyjnej powoduje, iż nie może ona wywołać skutku prawnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż 26 września 2007 r. Minister Sprawiedliwości otrzymał uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wpisie skarżącej na listę adwokatów.
Tym samym, 30 - dniowy termin do złożenia sprzeciwu upływał mu w dniu 26 października 2007 r., natomiast jego decyzja sprzeciwiająca się wpisowi skarżącej na listę adwokatów została doręczona - zarówno skarżącej, jak i Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] - w dniu 30 października 2007 r. Nie ulega zatem wątpliwości, ze doręczenie to uchybia terminowi zakreślonemu w art. 69 ust. 2 p.o.a. W konsekwencji, zaskarżona decyzja sprzeciwiająca się wpisowi na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] już tylko z tego powodu nie mogła wywołać skutku w postaci legalnego podważenia uchwały o wpisie.
Nie ma zatem potrzeby badania innych zarzutów podniesionych w skardze, bowiem brak doręczenia decyzji w ustawowym terminie 30 dni wywołuje taki skutek prawny, że wpis uważa się za dokonany.
Z tych względów, uznając że powyższe naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, albowiem wpis skarżacej na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] został skutecznie dokonany.
W świetle powyższych argumentów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.