Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2008 r. skarżąca
I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej Spółki o wyrażenie zgody na przekazywanie dokumentów do Zakładu w formie papierowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zajął stanowisko wobec wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] sierpnia 2008 r. o wydanie decyzji zezwalającej na przekazywanie przez płatnika deklaracji w formie papierowej. Podkreślił, iż wniosek został skierowany w momencie, kiedy Spółka nie rozliczała składek za więcej niż 5 osób ubezpieczonych i w związku z tym nie miała obowiązku przekazywania dokumentów w formie elektronicznej. Z pisma skarżącej nie wynikało, że planowany jest wzrost liczby osób ubezpieczonych i rozliczanych przez Spółkę, nie został też określony termin wzrostu zatrudnienia w firmie. Prezes ZUS biorąc pod uwagę treść art. 47a ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) udzielił odpowiedź na wskazany wyżej wniosek, uwzględniając jego argumentację i podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność wydania decyzji.
Skarżąca Spółka pismem z dnia [...] września 2008 r. wniosła odwołanie od powyższego stanowiska organu. Podkreśliła, że w wypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, wówczas organ, jeśli nie jest przewidziana inna forma jego działania, obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Podkreśliła, że na gruncie tej sprawy organ powinien wydać decyzję, a nie poprzestać na jedynie zajęciu stanowiska.
Organ pismem z dnia [...] września 2008 r. wypowiedział się co do argumentów Spółki wyrażonych w odwołaniu i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznając, iż w swoich pismach Zakład Ubezpieczeń Społecznych w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji skarżącej i bez jakiegokolwiek uzasadnienia swojego stanowiska stwierdził, że dla załatwienia przedmiotowej sprawy przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje racje Prezes ZUS wskazał, że w przypadku płatników zobowiązanych przepisami prawa do przekazywania dokumentów ubezpieczeniowych w formie elektronicznej, dokumenty te opatruje się bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 z późn. zm.) osoby odpowiedzialnej za przekazanie tych dokumentów. Ustalenie zasad odpowiedzialności za przekazywanie do ZUS dokumentów ubezpieczeniowych w tej formie, leży po stronie płatnika i nie stanowi poważnego problemu organizacyjnego.
Odnosząc się do zarzutu braku decyzji administracyjnej w rozpatrywanej sprawie, organ podkreślił, że wydając decyzję dokonałby niedopuszczalnej konkretyzacji prawa, bowiem zostało ono skonkretyzowane w sposób nie budzący wątpliwości w przepisie art. 47a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.; dalej także p.p.s.a) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy podkreślenia wymaga okoliczność, iż skierowane do podmiotu od organu administracji publicznej pismo informacyjne nie kształtowało praw i obowiązków adresata, a więc nie nosiło cech decyzji administracyjnej. Należy stwierdzić, że Prezes ZUS prawidłowo przyjął, iż dla załatwienia przedmiotowej sprawy nie powinna być wydana decyzja. Sprawa ta nie należała bowiem do zakresu problemów, dla których załatwienia ustawodawca przewidział drogę kończącą się wydaniem takiego aktu władczego. Ponadto trafnie zauważył, iż wydając decyzję w przedmiotowej sprawie dokonałby konkretyzacji prawa, które jest już jasno i precyzyjnie określone w przepisie art. 47a cytowanej wyżej ustawy. Organ działa w granicach swoich kompetencji i udzielając w pełni adekwatnej do treści wniosku zainteresowanej Spółki odpowiedzi, miał na uwadze obowiązujące prawo i nie naruszył przepisów nim określonych.
Za trafnością stanowiska organu przemawia także przepis art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określający zakres spraw, w których Zakładu Ubezpieczeń Społecznych został zobowiązany do wydania decyzji w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
- 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Zakres ten nie obejmuje spraw o zwolnienie płatnika składek z obowiązku przekazywania dokumentów w formie elektronicznej, czego we wniosku domagała się od organu skarżąca Spółka i w związku z tym nie upoważnia organ do wydania decyzji, a skoro skarga wniesiona przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie dotyczy aktu lub czynności objętych kognicją sądu administracyjnego, musi ulec odrzuceniu.
Biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy, na uwagę zasługuje art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w myśl którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, w sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1985 r., III SA 988/085, ONSA 1985, Nr 2, poz. 38). Okoliczność faktyczne tej sprawy nie dały podstawy do zastosowania przez Prezesa ZUS przepisów przewidujących możliwość wydania decyzji administracyjnej w tej konkretnej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.