Uzasadnienie
Skarżąca G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca/spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie.
Zarządzeniem z 29 stycznia 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi. W terminie do uiszczenia wpisu skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Prawomocnym postanowieniem z 20 października 2014 r. Sąd odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
W dniu 8 stycznia 2015 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że posiada znaczne zadłużenie, oraz że toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, nie podała natomiast wartości środków trwałych oraz zysku lub straty za ostatni rok obrotowy, wyjaśniając, że bilans jest w trakcie opracowania. Spółka nie podała dokładnego stanu konta, podkreślając, że jest zajęte przez komornika. Do wniosku załączyła postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] o umorzeniu na zasadzie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko spółce z wniosku wierzyciela U. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania tego wniosku, prawomocnym postanowieniem z 20 października 2014 r. Sąd odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając, że spółka nie wykazała faktu spełnienia ustawowej przesłanki do przyznania tego rodzaju zwolnienia.
W dniu 8 stycznia 2015 r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał zatem, że aktualny wniosek stanowi żądanie zmiany postanowienia z 20 października 2014 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do takich postanowień niekończących postępowania w sprawie zaliczane są postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy.
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kwestią podstawową wymagającą przesądzenia w przypadku złożenia przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji istnienia prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, będzie ustalenie, czy nastąpiła taka zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę wydanego wcześniej w sprawie postanowienia.
Wskazać przy tym należy, że w literaturze i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, winna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że znajduje się w sytuacji, która przemawia za przyznaniem jej wnioskowanej pomocy. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, rzetelne by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Na gruncie niniejszej sprawy, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazywała na istniejące zadłużenie spółki oraz fakt, iż toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne. Jedno z nich zostało zakończone postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 824 § 1 pkt. 3 k.p.c..
Powyższe, zdaniem Sądu potwierdza, iż w chwili wydania postanowienia z 20 października 2014 r., którym to odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, Sąd nie dysponował ww. postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 824 § 1 pkt. 3 k.p.c.. a zatem nie miał wiedzy o niewypłacalności strony.
W ocenie Sądu, na tym etapie postępowania zwolnienie skarżącej spółki od wpisu od skargi w kwocie 890 złotych – jedynego wymaganego obecnie kosztu sądowego – zabezpieczy spółce dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie Sąd miał na względzie fakt, iż spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym.
Uznając zatem, że skarżąca wykazała, że – po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie poznania prawa pomocy – jej sytuacja majątkowa uległa zmianie (pogorszeniu) w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w postanowieniu z 20 października 2014 r. stwierdzić należało, iż zachodzą określone w art. 165 p.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie (pkt 1 sentencji). Na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 orzeczono jak w pkt. 2 sentencji postanowienia.