Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3986/14 odrzucono skargę J. J. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1584/08 dotyczącej skreślenia biegłego rewidenta.
J. J. (dalej też jako skarżąca) złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada część domu o powierzchni 100 m2 oraz ½ działki o powierzchni 330 m2. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1700 zł brutto miesięcznie, pomniejszone o kwotę 800 zł na poczet egzekucji komorniczej.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2015 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2014, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego przez nią w tym okresie,
- b) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego (np. wydruk z rachunku bankowego obejmujący przelew środków finansowych uzyskanych z tego tytułu lub ostatnia decyzja organu rentowego ustalająca wysokość tego świadczenia),
- c) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości),
- d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w ww. okresie,
- e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki; koszty zakupu leków).
Wezwanie Sądu, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 lipca i 6 sierpnia 2015 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 14 sierpnia 2015 r.
Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca został wezwana pismem z dnia 24 lipca 2015 r. do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s,a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Dodatkowo podnieść należy, że wezwanie z dnia 24 lipca 2015 r. do nadesłania przez skarżącą dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 lipca i 6 sierpnia 2015 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 14 sierpnia 2015 r do Sądu.
W myśl art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w wyżej wskazanym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (§ 3 ww. przepisu). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego okresu (§ 4 ww. przepisu).
W niniejszej sprawie spełniono wymóg dwukrotnego awizowana. Tym samym termin do nadesłania ww. dokumentów biegł od dnia 12 sierpnia 2015 r. i upłynął w dniu 26 sierpnia 2015 r.
Należy również podkreślić, iż dla skuteczności doręczenia w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a. niezbędne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 188, powołując się na wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00, niepubl).
Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z adnotacji poczynionej przez osobę doręczającą przesyłkę na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, zawiadomienie dla adresata zostało umieszczone w skrzynce oddawczej adresata.
Tym samym uznać należy, iż doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. wezwania z dnia 6 marca 2014 r. nastąpiło z zachowaniem kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest jego prawidłowość
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.