Uzasadnienie
Wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z 30 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Spółka złożyła zażalenie od powyższego orzeczenia oraz sporządzony na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za 2014 r. zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Skarżąca wskazała jednocześnie, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłane dotychczas przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej Spółki, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 24 lutego 2016 r. wezwano skarżącą spółkę do nadesłania w terminie 14 dni rocznego sprawozdania finansowego Spółki za lata 2013 i 2014, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 r. oraz koniec stycznia 2016 r. oraz wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Jak wynika z akt sądowych, powyższe wezwanie doręczono skarżącej 3 marca 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 82 akt sądowych) i do dnia dzisiejszego nie zostało ono wykonane.
Postanowieniem z 27 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca pismem z 11 maja 2016 r. w ustawowym terminie złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że wezwanie do przekazania dodatkowych dokumentów zostało nieprawidłowo uznane za doręczone 3 marca 2016 r., gdyż skarżąca "nie odebrała awizo w terminie, stąd nie mogła przedłożyć we wskazanym terminie dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową".
Ponadto Spółka wskazała, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym skarżącej są próbą ratowania Spółki, która w celu dalszego funkcjonowania musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz. Skarżąca zaznaczyła, że w obecnej sytuacji finansowej wydatkowanie nawet najdrobniejszych kwot jest dla Spółki dotkliwe i może prowadzić do dotkliwych konsekwencji, w tym do likwidacji Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która wprowadziła szereg zmian w tym również w zakresie przyznawania prawa pomocy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 2 przywołanej ustawy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
W konsekwencji powyższego, w związku z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego przed 15 sierpnia 2015 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
Stosownie do postanowień art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy, odnotować należy, że informacje przekazane przez Spółkę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do dokonania oceny czy skarżąca nie ma możliwości pokrycia kosztów postępowania, w związku z czym okazało się konieczne uzupełnienie przekazanych wcześniej informacji o roczne sprawozdanie finansowe Spółki za lata 2013 i 2014, dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu bądź poniesionej straty w 2015 r. i w 2016 r. oraz wyciągi z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Spółka pomimo odebrania 3 marca 2016 r. przedmiotowego wezwania nie nadesłała dokumentów wskazanych w wezwaniu, co doprowadziło do wydania postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ze względu na niemożliwość dokonania oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania takiej pomocy.
Jednocześnie należy odnotować, że Spółka wnosząc sprzeciw od przedmiotowego postanowienia, nie nadesłała brakujących dokumentów, a tym samym nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania.
Na marginesie powyższego odnosząc się do zarzutu Spółki o niedoręczeniu skarżącej wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację majątkową Spółki ze względu na nieodebranie awiza w terminie, należy wskazać, że jak wynika z akt sądowych sprawy, doręczyciel podjął 29 lutego 2016 r. próbę doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie, przy czym ze względu na nieobecność adresata pozostawiając ją w Urzędzie Pocztowym Warszawa 66, o czym zawiadomił adresata, umieszczając awizo w jego drzwiach. Przesyłka ta została następnie odebrana 3 marca 2016 r. przez J. Kozłowskiego, Prezesa Zarządu Spółki (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 82 akt sądowych). Tym samym powyższy zarzut należy uznać za całkowicie niezasadny i nieznajdujący potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy na podstawie innych przesłanek niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne jako nieznajdujące uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05). Z uwagi na niewykazanie pełnej informacji o stanie majątkowym Spółki w niniejszej sprawie niemożliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy.
W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.