Uzasadnienie
Skarżący A. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 25 stycznia 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę na decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zarządzeniem z dnia 8 marca 2012 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego przy piśmie Sądu z dnia 13 marca 2012 r., wezwano go do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 450 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie uiścił wymaganego wpisu w zakreślonym przez Sąd terminie.
Pismem z dnia 28 marca 2012 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu, podając, że nie uiścił wpisu we wskazanym terminie z uwagi na przebywanie na urlopie poza miejscem zamieszkania. Wraz z wnioskiem nie wniósł opłaty określonej zarządzeniem Sądu z dnia 8 marca 2012 r.
Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wymaganej kwocie 450 złotych, pod rygorem pozostawienia ww. wniosku bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że podana kwota została uiszczona w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Co prawda katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenie terminu jest otwarty, niemniej jednak, w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia terminu w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
Dokonując oceny przesłanek wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu, skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazał braku winy w jego uchybieniu, a wskazana okoliczność przebywania na urlopie poza miejscem zamieszkania, w sytuacji, gdy do uiszczenia wpisu od skargi zobowiązany był umocowany przez skarżącego pełnomocnik, nie może być uznana za wyłączającą winę skarżącego. Należy bowiem zauważyć, iż obowiązek uiszczenia przedmiotowego wpisu znany był ustanowionemu przez skarżącego pełnomocnikowi w dniu 19 marca 2012 r., w którym odebrał on odpis zarządzenia o wezwaniu do jego uiszczenia. Posiadając zatem wiedzę o konieczności wniesienia opłaty tytułem złożonej do Sądu skargi, pełnomocnik ten winien był uiścić kwotę wskazaną w ww. zarządzeniu, w terminie określonym przez Sąd.
Z tych względów, nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, o jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23,
s. 1059). Podobnie wypowiada się H. Knysiak – Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś,
H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły.
Jednocześnie zauważyć należy, iż w świetle dotychczasowego orzecznictwa, jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienia NSA z 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, Lex nr 565711). Podobną linię orzecznictwa zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w swym postanowieniu z 10 maja 2004 r. (FZ 7/04, niepubl.), w którym wskazał, że mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika, który godząc się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz.
W przedmiotowej sprawie zatem, ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik winien należycie zadbać o jego interes polegający na spełnieniu warunków formalnych złożonej do Sądu skargi, bez względu na okoliczność przybywania swojego mocodawcy na urlopie, zwłaszcza, że wiedzą o konieczności uiszczenia wymaganego wpisu powinien był, jako profesjonalista, dysponować na etapie złożenia skargi do Sądu, a już na pewno w wyniku poinformowania go o tym obowiązku stosownym zarządzeniem z dnia 8 marca 2012 r. i uiścić żądany wpis sądowy w zakreślonym przez Sąd terminie.
Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.