Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej SKO) decyzją z [...] listopada 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania K. Z.o utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] września 2020 r., wydaną przez działającego z upoważnienia Starosty Powiatu G. - [...] Praw Jazdy Starostwa Powiatowego w G., którą:
- 1. Przedłużono okres, na który zatrzymano K. Z., zam. G., ul. [...], prawo jazdy kategorii A, B nr [...], nr druku [...], wydane w dniu [...].06.2006 r. przez Starostę G., do 6 miesięcy tj. od dnia [...].05.20120 r. do dnia [...].11.2020 r. włącznie;
- 2. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że w dniu [...] maja 2020 r. funkcjonariusz Posterunku Policji w S.zatrzymał K. Z. prawo jazdy kategorii A, B w związku z kierowaniem przez ww. pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Starosta Powiatu G. na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 4 oraz ust. 1c i 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm., dalej u.k.e.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt.1a lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110, dalej P.r.d.) oraz art. 104 kpa zatrzymał K. Z., prawo jazdy kategorii A, B nr [...] na okres 3 miesięcy tj. od dnia [...].05.2020 r. do dnia [...].08.2020 r.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Starostwa Powiatowego w G. wpłynęło pismo Komendy Miejskiej Policji w S. zawiadamiające o tym, że K. Z. w dniu [...].08.2020 r. o godz. [...] w S., ul. [...], kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami tj. kierował pojazdem pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. działający z upoważnienia Starosty Powiatu G. - [...] Komunikacji zawiadomił K. Z. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy. Jednocześnie organ poinformował o prawach przysługujących stronie zgodnie z art. 10 § 1 kpa, w tym o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Strona nie skorzystała z powyższych uprawnień.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. działający z upoważnienia Starosty Powiatu G. - [...] Praw Jazdy Starostwa Powiatowego w G., na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt. 1a lit. a Prawo o ruchu drogowym, orzekł o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano K. Z. prawo jazdy kategorii A, B, do 6 miesięcy tj. od dnia [...].05.2012 r. do dnia [...].11.2020 r. włącznie. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji K. Z. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzucając naruszenie:
- - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienie granic błędów pomiarowych urządzenia pomiarowego i konsekwencji przyjęcie, że informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przesłana przez Posterunek Policji w S. stanowi bezsporny dowód potwierdzający fakt przekroczenia dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h, chociaż zmierzona prędkość wynosiła 101 km/h i wyjaśnienia wymaga jaki jest błąd urządzenia, którym wykonano pomiar, wskazany w jego specyfikacji,
- - art. 102 ust. 1d u.k.p. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że podstawą wydania decyzji o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy jest informacja z policji kierowaniu pojazdem pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i nieprzeprowadzenie żadnych ustaleń dotyczących tego, czy do takiego kierowania doszło, chociaż skarżący nie kierował pojazdem po drodze publicznej, a jedynie usiadł za kierownicą, aby zaparkować pojazd ponieważ osoba wcześniej go prowadząca miała z tym problem.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających w sprawie zastosowanie i odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za niezasadne. Podkreślił, że zawiadomienie - pochodzące od Komendy Miejskiej Policji w S. - stanowiło wystarczający dowód potwierdzający fakt kierowania przez stronę pojazdem w okresie, w którym miał on zatrzymane prawo jazdy na okres 3 miesięcy. Informacja zawarta w przesłanym Staroście Powiatu G. przez Komendę Miejską Policji w S. zawiadomieniu, stanowi informację, która nie budzi zastrzeżeń co do wiarygodności opisanych w niej zdarzeń. Organy policji powołane są bowiem m.in. do kontroli ruchu drogowego. Dlatego też wyjaśnienia dotyczące okoliczności kierowania przez stronę pojazdem w dniu [...].08.2020 r. pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowym przypadku niewątpliwie wystąpiła przesłanka obligująca właściwego starostę do wydania decyzji administracyjnej o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w ocenie Kolegium był wystarczający do wydania przez Starostę Powiatu G. zaskarżonej decyzji i organ ten nie był obowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego. Stronie umożliwiono czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
SKO podkreśliło, że w sytuacji, w której pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, dana osoba prowadzi pojazd, to w takim przypadku wydaje się decyzję o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO K. Z. zarzucił:
- 1. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że organ pierwszej instancji nie był obowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego pomimo niewyjaśnienia przez ten organ stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienia granic błędów pomiarowych urządzenia pomiarowego i w konsekwencji przyjęcia, że informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przesłana przez Policję w S.stanowiła bezsporny dowód potwierdzający fakt przekroczenia dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h, chociaż zmierzona prędkość wynosiła 101 km/h i wyjaśnienia wymaga jaki jest błąd pomiarowy urządzenia którym wykonano pomiar wykazany w jego specyfikacji;
- 2. Naruszenie art. 102 ust. 1d u.k.p. poprzez jego błędną wykładnie skutkującą przyjęciem, że decyzja Starosty Powiatu G. z dnia [...].06.2020 r. o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy jest prawomocna i nie podlega weryfikacji w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez SKO, chociaż decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. od której odwołanie organ rozpoznawał organ jest decyzją o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, a nie odrębną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy, co prowadzi do wniosku, że podstawą faktyczną wydania tej decyzji jest wcześniejsze przekroczenie prędkości i późniejsze prowadzenie pojazdu pomimo zatrzymania prawa jazdy i obie te przesłanki powinny być w postępowaniu zbadane i muszą wystąpić łącznie aby decyzja o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy mogła być wydana,
- 3. Naruszenie art. 102 ust. 1d u.k.p. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że podstawą wydania decyzji o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy jest informacja z policji o kierowaniu pojazdem pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i nieprzeprowadzenie żadnych ustaleń dotyczących tego czy do takiego kierowania doszło, chociaż skarżący nie kierował pojazdem po drodze publicznej, a jedynie usiadł za kierownicą, aby zaparkować pojazd ponieważ osoba wcześniej go prowadząca miała z tym problem.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji, został dodany przez art. 5 pkt 7 lit. a ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) z dniem 18 maja 2015 r. Ustawodawca dokonując zmiany ustawy o kierujących pojazdami, motywowany był chęcią podjęcia działań zmierzających do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oprócz rozwiązań odnoszących się do ogółu naruszeń wprowadził rozwiązania ukierunkowane na konkretne zachowania, z którymi łączył szczególne ryzyko wystąpienia zdarzenia drogowego pociągającego za sobą szczególnie dotkliwe skutki. Temu właśnie celowi służy stosowanie w przypadku rażącego przekraczania dopuszczalnej prędkości środka o charakterze administracyjnym, jakim jest czasowe zatrzymanie prawa jazdy, a w razie niepodporządkowania się wynikającym z tego ograniczeniom nawet cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami na określony okres.
Nowy instrument prawny służyć ma dyscyplinowaniu kierujących pojazdami i polega na czasowym zatrzymywaniu prawa jazdy tym osobom, które m.in. rażąco przekraczają dopuszczalną prędkość (zob. uzasadnienie projektu ustawy, druk sejmowy Sejmu VII kadencji nr 2586). A zatem ustawodawca wprowadził swoistą sankcję administracyjną związaną z naruszeniem dopuszczalnej prędkości. Przy czym nie uzależnił jej zastosowania od tego, czy kierowca ukarany został za popełnienie wykroczenia drogowego.
Należy podkreślić, że kara administracyjna jest niewątpliwie jedną z sankcji administracyjnych, rozumianych jako ujemne konsekwencje (dolegliwości), które powinien ponieść podmiot naruszający przepisy prawa administracyjnego. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju kar, podobnie jak i pozostałych sankcji administracyjnych, ma na celu zapewnienie wykonywania przepisów prawa administracyjnego. Cechą szczególną wyróżniającą sankcje administracyjne jest to, że przesłanką ich wymierzania jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu, wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia, czyli obiektywna bezprawność. W doktrynie prawa administracyjnego nie kwestionuje się, co do zasady, funkcjonowania w prawie administracyjnym własnego systemu kar, równoległego do systemu kar za przestępstwa i wykroczenia. Uzasadnione jest to tym, że każda gałąź prawa powinna mieć instrumenty prawne karania podmiotów prawnych za naruszenie obowiązków, nakazów i zakazów wynikających z norm prawa należących do tej gałęzi.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c i 1d u.k.p. Zgodnie z art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 P.r.d.
Z kolei art. 102 ust. 1d u.k.p. stanowi, że jeżeli osoba kierowała pojazdem pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4 lub 5 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d., starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w k.p.a., przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji (art. 102 ust. 1e u.k.p.).
Z kolei art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a P.r.d. stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Sąd rozpoznający sprawę, podziela stanowiska prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (vide. wyroki WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 215/16; WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 1052/15; WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 1025/15; WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 74/16), stwierdzające, że rozstrzygnięcie organu może opierać się wyłącznie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie at. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d.
W kontrolowanej sprawie w stosunku do skarżącego, w związku z kierowaniem przez niego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, w dniu [...] maja 2020 r. Starosta wydał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie zapisów u.k.p. na okres 3 miesięcy od dnia [...].05.2020 r. do [...].08.2020 r. Przed upływem 3 miesięcy skarżący kierował jednak pojazdem, mimo obowiązywania zakazu. Powyższe potwierdza pismo z [...] sierpnia 2020 r. Komendy Miejskiej Policji w S.. Prowadzenie pojazdu mimo pozostawania w obiegu prawnym decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obligowało organ do przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy.
Z przytoczonych wyżej przepisów art. 102 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 102 ust. 1c i 1d u.k.p. wynika, że starosta obligatoryjnie wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy - gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, oraz jeżeli osoba kierowała pojazdem pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. - starosta obligatoryjnie wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy.
Odnosząc się do zarzutów i argumentów podniesionych w skardze, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podnoszone zarzuty odnoszą się w głównej mierze do decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] czerwca 2020 r., którą zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kategorii A, B na okres 3 miesięcy tj. od dnia [...].05.2020 r. do dnia [...].08.2020 r. Decyzja ta jest prawomocna i nie podlegała weryfikacji w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez SKO.
Należy podkreślić, że zawiadomienie - pochodzące od Komendy Miejskiej Policji w S. - stanowiło wystarczający dowód potwierdzający fakt kierowania przez skarżącego pojazdem w okresie, w którym miał on zatrzymane prawo jazdy na okres 3 miesięcy. Informacja zawarta w przesłanym Staroście Powiatu G. przez Komendę Miejską Policji w S. zawiadomieniu, stanowi bowiem informację, która nie budzi zastrzeżeń co do wiarygodności opisanych w niej zdarzeń, ponieważ organy policji powołane są m.in. do kontroli ruchu drogowego. Dlatego też wyjaśnienia skarżącego dotyczące okoliczności kierowania przez niego pojazdem w dniu [...].08.2020 r. pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiła przesłanka obligująca Starostę do wydania decyzji administracyjnej o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano skarżącemu prawo jazdy na okres do 6 miesięcy.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania przez Starostę Powiatu G. decyzji o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy i organ ten nie był obowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego. Stronie umożliwiono czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy odróżniać postępowanie mandatowe za naruszanie przez kierowców przepisów ruchu drogowego i postępowanie sądowe w sprawie o wykroczenie, od prowadzonego przez starostę postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. To pierwsze postępowanie odbywa się w trybie przepisów Kodeksu wykroczeń i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, to drugie zaś - w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami i Kodeks postępowania administracyjnego.
W sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy właściwy organ administracji koncentruje się na "informacji o zatrzymaniu prawa jazdy" na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d., natomiast przedmiotem czynności Policji w postępowaniu mandatowym i (ewentualnie) sądu orzekającego w sprawie o wykroczenie są okoliczności zdarzenia drogowego, polegającego na niezastosowaniu się do ograniczenia prędkości (art. 92a Kodeksu wykroczeń). Ani starosta, ani SKO nie posiadają natomiast uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami, organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania prawdziwości informacji w nim zawartych. Zatrzymanie prawa jazdy ma w tym przypadku charakter prewencyjny, mający służyć zapobieganiu dalszym naruszeniom we wskazanym okresie.
W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty są się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Organy obu instancji prawidłowo także zinterpretowały przepisy mające zastosowanie w sprawie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).