Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 listopada 2016 r. K.D. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT") w zakresie rozpoznania skargi na działalność Poczty Polskiej S.A. w sprawie poboru abonentu radiowo-telewizyjnego.
Pismem z dnia 4 września 2016 r. K.D. wniosła do KRRiT skargę na działalność Poczty Polskiej S.A. w sprawie poboru abonentu radiowo-telewizyjnego. Zarzuciła w nim naliczenie należności z tytułu abonamentu radiowego i telewizyjnego przez Pocztę Polską S.A. mimo dokonania przez skarżącą stosownych formalności związanych ze zwolnieniem od tych opłat.
Pismem z dnia 22 września 2016 r. KRRiT wskazała, iż organem właściwym w sprawie rejestracji oraz przyjmowania zgłoszenia o zaprzestaniu używania odbiornika jest Poczta Polska S.A. Ponadto w przedmiotowym piśmie wskazano, iż KRRiT nie jest organem nadrzędnym nad Pocztą Polską S.A., w związku z tym Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie jest kompetentna w sprawie skargi na działalność Poczty Polskiej S.A.
Pismem z dnia 2 października 2016 r. skarżąca powołując się na art. 237 § 4 w zw. z art. 37 k.p.a. wezwała do "usunięcia naruszenia prawa" poprzez rozpatrzenie skargi z dnia 4 września 2016 r. i "załatwienie sprawy, której skarga dotyczy".
Z akt wynika, że pismem z dnia 13 października 2016 r. korespondencja dotycząca przedmiotowej sprawy została przekazana Poczcie Polskiej S.A.
W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W ocenie Sądu rozpoznawana skarga dotyczy działania organu w zakresie postępowania określonego w Dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarga ta wniesiona jest na bezczynność organu, w którego kompetencjach ustawowych nie wskazano uprawnień do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonentowej realizowanej zgodnie z ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Z powyższej ustawy wynika, że powyższe uprawnienia powierzone zostały Poczcie Polskiej S.A. jako operatorowi wyznaczonemu. Nadmienić należy, że KKRiT w ww. zakresie nie sprawuje nadzoru nad działalnością Poczty Polskiej S.A.
Podkreślenia wymaga fakt, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz.1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte.
Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z § 3 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a.
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6, sąd odrzuca skargę, jeżeli jest ona z innych przyczyn niedopuszczalna.
Podkreślenia także wymaga fakt, że zgodnie z stanowiskiem doktryny sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2692/11, LEX nr 111018, postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 318/13, LEX nr 1305299). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu." (por. Komentarz do art. 227 k.p.a. M. Jaśkowska.)
Podobne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z dnia 17 marca 2016 r., (II OSK 529/16), postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r. (II OSK 1827/14), postanowieniu z dnia 14 października 2014 r. (II GSK 2269/14).
W ocenie Sądu KRRiT nie ma uprawnień do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej realizowanych zgodnie z ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. opłatach abonamentowych (Dz.U z 2014 r. poz. 1204) przez Pocztę Polską S.A.
Wyjaśnienia wymaga, że KRRiT na podstawie art. 10 ust. 1 w/w ustawy ma tylko uprawnienia do umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu, opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetek za zwłokę w jej uiszczeniu. Skarżąca nie złożyła wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat. Natomiast na mocy art. 3 ust. 2 i 5, 6 oraz art. 4 ust. 5 cyt. aktu jest uprawniona do wydania rozporządzeń w sprawie opłat abonamentowych, zniżek od nich, dokumentów poświadczających zwolnienie od opłat. Kompetencję tę KRRiT potwierdza art. 6 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2016, poz. 639 ze zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Natomiast na podstawie z art. 7 ust. 5 w/w ustawy uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że do Poczty Polskiej S.A. jako właściwego organu należy kierować ewentualne żądania dotyczące rozstrzygnięcia odnośnie opłat abonamentowych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r., V SAB/Wa 93/15).
W konsekwencji nie można uznać, że w bezczynności w zakresie zawartym w piśmie skarżącej z dnia 4 września 2016 r. pozostaje Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, przeciwko której skarżąca skierowała swą skargę (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r., V SAB/Wa 84/15 oraz postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2015 r., IV SAB/Wr 53/15).
Z tego też względu skarga K.D. na bezczynność KRRiT w przedmiocie skargi z dnia 4 września 2016 r. na niewłaściwie działanie Poczty Polskiej S.A. zasługuje na odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę organ (postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Nadmienić jednocześnie należy, że KRRiT przekazała pismo z dnia 4 września 2016 r. oraz pismo z dnia 2 października 2016 r. zgodnie z właściwością do Poczty Polskiej S.A.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.