Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 września 2008 r. wnioskodawca – E. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z nie przekazaniem przez ww. organ jego skargi (pismo z dnia 9 czerwca 2008 r.) na odmowę udostępnienia mu pełnej dokumentacji prowadzonych przez organy Służby Więziennej postępowań wyjaśniających.
W odpowiedzi na ww. wniosek organ wyjaśnił, że pismem z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...] na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467), dalej jako Rozporządzenie ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze i uznaje za bezzasadne. W załączeniu organ przesłał do Sądu poświadczone za zgodność z oryginałami kserokopie m. in. skargi z dnia 9 czerwca 2008 r. oraz pisma stanowiącego odpowiedź na nią, skierowanego do wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 cyt. przepisu).
W dniu 19 czerwca 2008 r. (data prezentaty Biura Pranego Centralnego Zarządu Służby Więziennej L.dz. [...]) do Centralnego Zarządu Służby Więziennej wpłynęła wskazana na wstępie skarga, nadana w Urzędzie Pocztowym [...] dnia 10 czerwca 2008 r. Zatem od dnia 11 czerwca 2008 r. rozpoczął bieg ustawowy termin trzydziestu dni do przekazania tej skargi przez organ do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Ostatnim dniem terminu był 10 lipca 2008 r. Do dnia dzisiejszego dokumenty te nie zostały przekazane do Sądu. Wobec tego bezspornym pozostaje fakt, iż organ uchybił obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że pismem z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...], stanowiącym odpowiedź na ww. skargę organ poinformował wnioskodawcę, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, powołując się przy tym na § 10 ust. 1 Rozporządzenia.
W ocenie Sądu sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany - dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" - oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156).
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, iż organ bezwzględnie zobligowany był przekazać przedmiotową skargę do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Jednocześnie Sąd uznał, że podkreślenia wymaga, iż organ nie przekazując skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Sądowi uniemożliwił wnioskodawcy skorzystanie z drogi sądowej, tj. z jednego z podstawowych praw obywatelskich zapisanych w Konstytucji RP.
Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2008 r. (MP Nr 9, poz. 112) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2008 r. wyniosło 2.943,88 złotych.
Sąd wymierzył Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej grzywnę w wysokości czterokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2008 r., tj. w wysokości 11.775,52 złotych.
W rozpoznawanej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny miało wpływ to, że przed rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku organ ostatecznie nie wypełnił ustawowego obowiązku przekazania akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią do Sądu, mimo, że jest w ich posiadaniu. Nadto Sąd uwzględnił czas, jaki upłynął od wniesienia skargi – 10 czerwca 2008 r. do dnia orzeczenia o wymierzeniu grzywny - 29 kwietnia 2009 r. (dziesięć miesięcy) oraz to, że organ nie uzasadnił dostatecznie powodów niedotrzymania zarówno ww. terminu, jak i powodów, dla których nie przekazał Sądowi ww. dokumentów. W ocenie Sadu nie uzasadniał tego fakt, że organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne i podlegające załatwieniu na podstawie przepisów Rozporządzenia.
W konsekwencji Sąd przyjął, że adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ w niniejszej sprawie jest wymierzenie grzywny w wysokości zbliżonej do połowy granicy jej wymiaru, ustalonej przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. Orzeczona grzywna stanowić powinna – w ocenie Sądu – należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.