Uzasadnienie
Miasto [...] ("skarżący") wniosło skargę na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] marca 2018 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia.
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi ([...] S.A. z siedzibą w C.) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że realizacja inwestycji sprzecznej z przeznaczeniem i zagospodarowaniem nieruchomości, wynikającym z treści prawa użytkowania wieczystego może spowodować po jego stronie znaczne szkody i prowadzić do naruszenia interesów właściciela.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania, [...] S.A. z siedzibą w C. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, odnosząc się także do wniosku o wstrzymanie, oraz wniósł o zobowiązanie skarżącego do złożenia kaucji na zabezpieczenie, na podstawie art. 35a ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. wyjątkowo stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (czego nie stosuje się do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a. (przedmiot kontroli sądowej), a także art. 134 i 135 P.p.s.a. (zakres kontroli sądowej). W związku z tym, normą z art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów P.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie. Stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy", użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrot "w granicach tej samej sprawy", użyty w art. 61 P.p.s.a., dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. II GZ 246/10 LEX nr 743 040; z dnia 2 września 2009 r. II OZ 689/09 Lex nr 1 110 357; z dnia 12 czerwca 2012 r. II FZ 441/12 LEX nr 1 170 772).
Warunkiem zatem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1 624 317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Należy dodać, że skutki te powinny powstać w sferze interesu prawnego strony i nakładać na nią nowe prawa lub obowiązki, które będą podlegać wykonaniu.
W związku z tym, aby prawidłowo uzasadniony wniosek mógł zostać pozytywnie rozpoznany przez Sąd, konieczne jest rozważenie, czy decyzja, której dotyczy, nadaje się do wykonania i tego wykonania wymaga, tj. czy możliwe jest doprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji, do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w takim akcie. Nie każda decyzja, w związku z tym, nadaje się do wykonania. O przyznaniu stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, nastąpi w jej wyniku ochrona przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Natomiast przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody M. z dnia [...]marca 2018 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia.
Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. Ponadto, dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), Sąd może, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach, prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Należy podkreślić, że kwestia pozwolenia na budowę nie zachowuje tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z zaskarżonym postanowieniem. Celem postępowania, kończącego się wydaniem ww. decyzji jest wydanie decyzji co do istoty sprawy, rozstrzygającej o możliwości realizowania inwestycji. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu materia ta w ogóle nie byłaby badana, bowiem Wojewoda M. stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania. Brak jest zatem tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co powoduje, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu.
Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II OZ 932/15, LEX nr 1 987 428, z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 441/15, LEX nr 1 712 289, z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II GZ 288/13, LEX nr 1 457 686, z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I FSK 132/12, LEX nr 1 115 894, z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 594/13, postanowienia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Go 306/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł wywołać żądanego skutku, ponieważ postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Jest to orzeczenie o charakterze procesowym i nie wywołuje ono skutków materialnoprawnych.
Wobec tego, nie wymagał rozpoznania wniosek uczestnika postępowania o zobowiązanie skarżącego do złożenia kaucji na zabezpieczenie, na podstawie art. 35a ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.