Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U., Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. R., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. ([...]) i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] listopada 2007r. ([...]).
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie wskazując, że po rozpatrzeniu wniosku P. R., ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] listopada 2007r., którą organ ten nakazał P. R. dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach. 7,30 x 4,18 m murowanej z dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej nr [...] poprzez usunięcie jej z terenu działki nr [...], położonej we wsi S. gm. J..
W postępowaniu zwykłym ustalono, że ww. rozbudowy dokonano w latach 80 – tych tj. pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r., działając na podstawie art. 56 ust. 1 ww. ustawy zobowiązał D. R. – uprzedniego właściciela przedmiotowej działki - do przedłożenia w terminie do 15 lutego 2006r. m.in. dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej, doprowadzającej budynek do zgodności z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Na prośbę inwestora termin ten był przedłużany. Mocą przedłożonego organowi aktu notarialnego właścicielem działki nr [...] wraz z budynkiem stał się P. R., który również nie wykonał ww. obowiązku. W związku z tym, organ powiatowy wydał ww. decyzję z dnia [...] listopada 2007r.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościoym decyzja z dnia [...] listopada 2007r., nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w kontrolowanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, o której nowa w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Organ podniósł, że w wypadku niewypełnienia przez inwestora żądania nałożonego w trybie art. 56 ust. 1 ww. ustawy, właściwy organ na podstawie ust. 3 art. 56 może zlecić wykonanie tych czynności na koszt m.in. inwestora. Z przepisu tego wynika zatem, że niewykonanie żądania nie daje podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, zgodnie z art. 37 ust 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył K. R. zarzucając naruszenie:
- - przepisów postępowania tj. art. 77 § 1, 80 i 156 § 1 pkt 2 kpa;
- - przepisów prawa materialnego tj. art. 37 ust 1 i 2 oraz 56 ust 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. – i wnosząc o jego uchylenie.
Zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy pominął okoliczność, iż w uzasadnieniu decyzji I instancji podniesiono niezasadne powołanie w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2007r. ust. 1 pkt 1 zamiast ust. 1 pkt 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., jednak wskazano jednocześnie, że błąd ten nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Ponadto, art. 56 ww. ustawy daje jedynie podstawę do zlecenia na koszt inwestora ekspertyz, a nie przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa.
Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Postępowanie to ogranicza się do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r., II SA 456/98).
Dodać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Wymaga to od organu administracji prowadzenia postępowania ze szczególną wnikliwością, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA W-wa z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 544/05, LEX nr 298465).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 7, 77 kpa, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w konsekwencji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Wprawdzie zasadnie przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, że w wypadku niewypełnienia przez inwestora żądania nałożonego w trybie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., właściwy organ na podstawie ust 3 art. 56 może zlecić jedynie wykonanie tych czynności na koszt m.in. inwestora, co z kolei oznacza, że niewykonanie ww. żądania nie daje podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, w oparciu o art. 37 ust 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Podkreślić jednak trzeba, co umknęło uwadze Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nakaz rozbiórki nałożony kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] listopada 2007r. wydano w trybie art. 37 ust 1 (pkt 1) Prawa budowlanego z 1974r., wobec ustalenia, że samowolnie rozbudowany budynek usytuowano w części na sąsiedniej działce nr [...], a nie ze względu na niewykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego w trybie art. 56 ust 1 ww. ustawy.
W związku z powyższym - jak słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - błędne powołanie w podstawie prawnej badanej decyzji pkt 1 ust. 1 zamiast pkt 2 ust. 1 art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nie można było uznać za rażące, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy wyjaśnił bowiem, że przedmiotowa rozbudowa narusza przepisy techniczno – budowlane, co z kolei wpływa na pogorszenie warunków użytkowych na działce sąsiedniej nr [...] należącej do Skarżącego.
Rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.