Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.-Prawo farmaceutyczne (Dz. U z 2004r. nr 53, poz. 533 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2006r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco:
W dniu 18 października 2006r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o wydanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego we wsi W. na terenie powiatu W. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...], na podstawie art. 70 ust. 4 w zw. z art. 99 ust. 2 i 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego odmówił F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. udzielenia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego w W. na terenie powiatu W. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawa farmaceutycznego, według którego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego odpowiednio stosuje się postanowienia art. 99 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy. Powołany przepis stanowi, że zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie wydaje się, jeśli podmiot ubiegający się o zezwolenie prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa.
Stosując odpowiednio wskazany przepis, [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przy obliczaniu udziału procentowego wziął pod uwagę prowadzone już przez stronę punkty apteczne i ich udział w całkowitej liczbie punktów aptecznych na terenie województwa. Zgodnie ze stanem faktycznym, na dzień wydania przedmiotowej decyzji na 129 punktów aptecznych funkcjonujących w województwie [...] strona prowadzi już 6 takich punktów. Wskutek powyższego stwierdzono przekroczenie ustawowego progu i odmówiono udzielenia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego.
Po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od powyższej decyzji, Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła spółka F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania przez niezachowanie wymogów wynikających z art. 107 kpa oraz art. 6, 7, 8 kpa oraz naruszenia prawa materialnego tj. art. 70 ust. 4 i art. 99 ust. 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Po rozpoznaniu niniejszej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 582/07, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 70 ust. 4 Prawa farmaceutycznego prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia, a przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1-3, art. 101-104 oraz art. 107 stosuje się odpowiednio. Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, że ww. odesłanie odnosi się wyłącznie do aptek ogólnodostępnych.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., od wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sądu Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008r., w sprawie o sygn. akt II GSK 201/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, ponadto orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stroną skarżącą, iż rozważania zawarte w uzasadnieniu Sądu I instancji, co do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, mogą co najmniej budzić wątpliwości interpretacyjne. Sąd ten zaakceptował argumentację organów administracji publicznej, co do wykładni art. 70 ust. 4 i art. 99 ust. 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, nie wyjaśnił jednak bliżej swego stanowiska, a w szczególności nie wyjaśnił, czy i z jakich przyczyn nie uznał za trafną argumentację strony skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 70 ust. 4 Prawa farmaceutycznego stanowi, że prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia. Przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 103, art. 101-104 oraz art. 107 stosuje się odpowiednio. Istota zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do użytego przez ustawodawcę w art. 70 ust.4 zd.2 ustawy Prawo Farmaceutyczne, wyrażenia "stosuje się odpowiednio".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca w art. 70 ust.4 zd 2 zawarł nakaz stosowania określonych unormowań odnoszących się do aptek ogólnodostępnych także wobec punktów aptecznych. Wykładnia powyższa nie może sprowadzać się jednak do nadania przepisowi art. 99 ust 3 pkt 2 prawa farmaceutycznego nowego brzmienia, gdyż przepis utraciłby wówczas swój zasadniczy charakter. Przy powyższej wykładni nie można stracić z pola widzenia art. 22 Konstytucji, art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r., o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 73, poz. 1807 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zastosowanie art. 99 ust. 3 prawa farmaceutycznego do postępowania o uzyskaniu zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego będzie polegało na odmowie wydania pozwolenia podmiotowi ubiegającemu się o prowadzenie punktu aptecznego, jeżeli wypełnia jedną z dyspozycji zawartych w pkt 1-3 tego przepisu, ale w jego dosłownym brzmieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ponownie.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, wnosząc o zasądzenie kosztów i przyjęcia przez Sąd argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Orzekając jak w sentencji niniejszego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany był, zatem stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu wobec tego, że zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku zasadnicze znaczenie w sprawie ma prawidłowa wykładnia przepisów prawa farmaceutycznego w zakresie w jakim to zostało wskazane w wyroku.
I tak przepis art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.- Prawa farmaceutycznego (Dz. U z 2004r. nr 53, poz. 533 ze zm.), stanowi, że prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia. Ponadto, przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1-3, art. 101-104 oraz art. 107, które stosuje się odpowiednio. Przepis art. 99 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, jeżeli podmiot ubiegający się o zezwolenie: 1) prowadzi lub wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi lub, 2) prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa, 3) jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2008r. odpowiednie stosowanie art. 99 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 4 zd. 2 cytowanej wyżej ustawy sprowadza się do modyfikacji art. 99 ust. 3, polegającej na zastąpieniu wyrażenia: " zezwolenia, o którym mowa w ust. 1" (czyli zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej) wyrażeniem: " zezwolenia, o którym mowa w art. 70 ust. 4 zd. 1" (czyli zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego).
Ustawodawca w art. 70 ust. 4 zd. 2 ustawy zawarł nakaz stosowania określonych unormowań odnoszących się do aptek ogólnodostępnych także wobec punktów aptecznych, aby nie powtarzać określonej materii wyczerpująco uregulowanej już w ustawie. Użycie przez wnioskodawcę w art. 70 ust. 4 zd. 2 wyrażenia " stosuje się odpowiednio" oznacza, że przy jego wykładni należy mieć na uwadze, iż unormowania dotyczące aptek ogólnodostępnych mają odnosić się do punktów aptecznych.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z tezą zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie art. 99 ust. 3 Prawa Farmaceutycznego, do postępowania o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego będzie polegało na odmowie wydania pozwolenia podmiotowi ubiegającemu się o prowadzenie punktu aptecznego, jeżeli wypełnia jedną z dyspozycji zawartych w pkt 1-3 tego przepisu, ale w jego dosłownym brzmieniu.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania tutejszego Sądu, wywodzące się ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu jego wyroku w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (zob. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97; wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 190 oraz w trybie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.).