Uzasadnienie
Skarżący – J. D., pismem z dnia 10 czerwca 2014 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] nakładającą na skarżącego obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 2,05 m x 1,52 m dobudowanego do budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...].
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. skarżący podał, że w trybie natychmiastowym rozebrał obiekt będący przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wniósł o dokonanie kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący pismem z dnia 16 września 2014 r. wyjaśnił, że w skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że wykonanie decyzji mogło spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ odbudowa obiektu wymagałaby znacznych nakładów finansowych, na co skarżącego w tej chwili nie stać. Jednocześnie poinformował, że obiekt już nie istnieje, ponieważ skarżący po powrocie z urlopu stwierdził, że podczas jego nieobecności konstrukcja budynku uległa istotnej destrukcji i mogła zagrażać bezpieczeństwu ludzi. Zatem nie wnikając w przyczynę uszkodzeń, rozebrał przedmiotowy obiekt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia: z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 i sygn. akt FZ 87/04 oraz z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04; niepublikowane) przyjmuje się, że to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Uprawdopodobnienie zaś okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004).
W tym miejscu należy podkreślić, że użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych, wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, (publ. lex nr 281811), stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.).
Przechodząc od ogólnych uwag na grunt badanej sprawy wskazać należy, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki, bowiem jak oświadczył skarżący w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. oraz w piśmie z dnia 16 września 2014 r., decyzja ta została wykonana – skarżący dokonał rozbiórki przedmiotowego budynku.
Podkreślenia wymaga, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a, jest zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej ma na celu przede wszystkim wstrzymanie skutków prawnych, które akt ten wywołuje, wiąże się więc zawsze z próbą zapobieżenia wystąpienia wyżej wskazanych zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności. Udzielenie tej ochrony ma więc na celu umożliwić realizację uprawnień strony, a więc musi zmierzać do oceny, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania skarżonego aktu, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do jej sytuacji w trakcie postępowania.
Przesłanką zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest, jak już wyżej wskazano, groźba wystąpienia skutków, o których mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 tej ustawy. Instytucja ta nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły.
W sytuacji zatem, gdy decyzja została już wykonana – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wykonanie decyzji przemawia za tym, że nie jest już możliwe – poprzez wstrzymanie jej wykonania – osiągnięcie celu, jaki przyświeca instytucji ustanowionej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 621/08; z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 716/09; z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1172/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.