Uzasadnienie
W dniu 31 stycznia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata dla potrzeb złożenia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 7 stycznia 2014 r., odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowych poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący do wniosku załączył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, kopię postanowienia z dnia 7 stycznia 2014 r., kopię pisma z Sądu, deklarację dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej.
Z formularza wynika, iż skarżący nie posiada środków w związku z okresowym zawieszeniem działalności gospodarczej i utrzymuje się z prac dorywczych. Nie wskazał, jaki dochód z tego tytułu osiąga. Podał, iż częściowo partycypuje w kosztach utrzymania dwóch niepełnoletnich córek, płacąc alimenty. Mieszkanie o powierzchni 31 m2, w którym mieszka, jest "przepisane hipotecznie" na rzecz córki. W aktach sprawy znajduje się także poprzedni wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz jego uzupełnienie.
Stwierdzając potrzebę aktualizacji danych, Sąd zarządzeniem z dnia 20 lutego 2014 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez podanie: z czego lub z czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, albowiem w punkcie 10 formularza – dochody wnioskodawcy – nie podał żadnej kwoty; z jakich środków wnioskodawca płaci świadczenie alimentacyjne i w jakiej wysokości na rzecz córek Z. K. i W. K.; z kim wnioskodawca zamieszkuje pod adresem ul. M. [...], [...] K., a jeżeli wnioskodawca z tymi osobami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, to należy wskazać dochody tych osób; jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem siebie i mieszkania, w którym zamieszkuje, należy je wyszczególnić i podać ich wysokość; czy wnioskodawca uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, to należy podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
Ponadto wezwano wnioskodawcę do przedstawienia zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada oraz dokumentu PIT z rozliczenia za rok 2012.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie wnioskodawca złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że utrzymuje się z pracy dorywczej, często bez pieniędzy, za wyżywienie. Na okoliczność konieczności ponoszenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz córek przedstawił kserokopię pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. w sprawie o sygn. akt [...]. Następnie wyjaśnił, że lokal mieszkalny przy ul. M. o powierzchni 31 m2 zajmuje osobiście, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, zaś według jego oświadczenia "właścicielem poprzez zapis hipoteczny jest córka W. K.". Wskazał, że jego własne koszty utrzymania są znikome z uwagi na prowadzenie życia bez nałogów oraz z pomocą osób życzliwych, oraz że nie otrzymuje żadnej pomocy oraz wsparcia osób w sposób znaczny umożliwiający podniesienie stopy życiowej. Wyjaśnił ponadto, że powodem zawieszenia działalności gospodarczej była i nadal jest "katastrofalna polityka władz państwowych skutkująca załamaniem koniunktury gospodarczej w zakresie budownictwa". Oświadczył ponadto, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie posiada konta bankowego, nie składał deklaracji podatkowej PIT za rok 2012 z powodu braku dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż aktualny wniosek skarżącego zawiera identyczne informacje jak te, które legły u podstaw wydania postanowienia z dnia 7 stycznia 2014 r. Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska Sądu.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany przez sąd, a mianowicie nie wypowiedział się co do kwestii wysokości uzyskiwanych dochodów, chociaż przyznał, że pracuje dorywczo. Nie wskazał, jakie ponosi koszty własnego utrzymania. Nie podał, w jakiej formie, a jeśli w formie pieniężnej, to w jakiej wysokości, otrzymuje pomoc od "życzliwych osób" i kim są te osoby. Z załączonej informacji w postaci pisma komornika nie wynika także, w jakiej wysokości wnioskodawca ma obowiązek płacić alimenty na rzecz córek, a jedynie, jakie kwoty zostały przelane na konto komornika, brak jest również informacji, z jakich środków skarżący płaci świadczenia alimentacyjne. Ogólnikowe sformułowania zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w dodatkowych wyjaśnieniach są niewystarczające do dokonania rzetelnej i kompleksowej oceny sytuacji finansowej skarżącego, a w konsekwencji nie jest możliwe zweryfikowanie, czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. o sygnaturze II FZ 1010/12, który Sąd w przedmiotowej sprawie podziela, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego postawy. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że nieudzielenie przez skarżącego wyczerpujących wyjaśnień co do swojej sytuacji uniemożliwia dokonanie kompletnej oceny jego sytuacji majątkowej na obecnym etapie postępowania.
Uwzględniając powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.