Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623) nakazał B. C. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego o wym. 3,6 m x 3,15 m usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w B., wykonanej bez pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 2 października1997 r. ustalono, że inwestor – B. C. w 1997 r. rozbudował istniejący budynek gospodarczy o część o wymiarach 3,6 m x 3,15 m.
Organ wskazał, że przeprowadzona ponownie w dniu 4 października 2010 r. kontrola potwierdziła, że inwestor wykonał rozbudowę budynku gospodarczego o część o wymiarach 3,6 m x 3,15 m bez pozwolenia na rozbudowę, co podlega dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia stosownej dokumentacji wymaganej art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wobec niewykonania przez inwestora obowiązku wynikającego z powyższego postanowienia organ nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że B. C. nie uzyskując decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu niewątpliwie dopuścił się samowoli budowlanej, którą reguluje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ wskazał, że niespełnienie przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust.
4. Wykonanie natomiast nakazanych postanowieniem legalizacyjnym (art. 48 ust. 2 i 3) czynności skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Ze względu na niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem organu I instancji prawidłowo zatem organ nakazał rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że przedstawione argumenty nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Inwestor nie wywiązał się w określonym terminie z obowiązku przedstawienia pełnej dokumentacji, nie wystąpił również z wnioskiem o jego przedłużenie, w związku z czym organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Organ zaznaczył, iż B. C. wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczego w warunkach samowoli budowlanej, tym samym winien liczyć się z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami swojego bezprawnego działania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie wniósł B. C. Skarżący podniósł, iż po 11 latach poinformowano go, iż dla dobra społecznego oraz słusznego interesu obywatelskiego, może zalegalizować istniejącą przebudowę, po wykonaniu projektu, planów i wszelkiej dokumentacji wymaganej do budowy "fabryki". Koszt takiego projektu wynosi ok. 5 000,00zł (pięć tysięcy złotych). Dodał, iż nie poinformowano go, że zostanie ukarany karą 25 000,00zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych). Wskazał, iż według jego wiedzy, będąc rolnikiem posiada możliwość postawienia pomieszczenia gospodarczego do 40 m ² na podstawie dokonanego zgłoszenia. Oświadczył, iż jest w posiadaniu zezwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, po zakończeniu którego nastąpi inwentaryzacja, a tym samym rozbudowa objęta niniejszym postępowaniem zostanie naniesiona na mapę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymal swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie, zważył co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły bowiem z naruszeniem art. 7 i 77 kpa oraz art. 48 ust 1 Prawa budowlanego.
Analizując art. 48 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, należy zwrócić uwagę, że odnosi się on wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6. Budowy prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu podlegają regulacjom art. 49b, a pozostałe przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych - art. 50-51.
Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 4 października 2010r., na który powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji, inwestor wykonał samowolnie rozbudowę budynku gospodarczego o część o wymiarach 3,6 m x 3,15 m na przedmiotowej działce. W odwołaniu z dnia 9 listopada 1998r. oraz skardze kierowanej do tutejszego Sądu B. C. podnosi, iż od 1997r. prowadzi gospodarstwo rolne, a przedmiotowa rozbudowa związana była z działalnością rolniczą. Organ odwoławczy - powołany specjalnie do realizacji zadań nadzoru budowlanego kwestii tej nie wyjaśnił z naruszeniem art. 136 w zw. z art. 7 i 77 kpa, choć ma ona zasadnicze znaczenie dla przyjęcia prawidłowej procedury dotyczącej prowadzenia procesu inwestycyjnego, w którym potrzebne jest pozwolenia na budowę lub zgłoszenie z art. 30 i n. Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga okoliczność, że w przypadku, gdy proces budowlany powinien być kwalifikowany jako prowadzony bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie ma właśnie art. 48 Prawa budowlanego, w przypadku zaś prowadzenia robót bez wymaganego zgłoszenia – art. 49b.
Z brzmienia art. 29 ust 1 pkt 1 a Prawa budowlanego wynika, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. W tym przypadku ustawodawca wymaga jedynie od inwestora dokonania w zakreślonym terminie przed rozpoczęciem budowy, zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych.
Z reżimu uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona jest także na podstawie art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Kwestia ta nie była przedmiotem rozważań organów w tym zwłaszcza organu odwoławczego, pomimo podniesienia zarzutu w odwołaniu.
Organy administracyjne obu instancji winny mieć na względzie, że okolicznością, od której uzależnione jest podjęcie przez właściwy organ nadzoru budowlanego którejkolwiek z czynności orzeczniczych w trybie art. 49b ust. 1-4 Prawa budowlanego jest uprzednie stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że obiekt budowlany lub jego część, stanowiący przedmiot danej sprawy został wybudowany lub jest w budowie bez zgłoszenia przez inwestora zamiaru jego realizowania (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 359/08, publ. Lex Polonica nr 2079346).
Organy winny mieć na uwadze, iż w art. 49b została określona procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Procedura ta jest w zasadzie tożsama z określoną w art. 48 i 49a, z tym że wymagane są dokumenty odpowiednie dla zgłoszenia. Również w tym przypadku niespełnienie określonych w omawianym przepisie obowiązków lub też nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki.
W tej sytuacji organy winne przede wszystkim rozważyć i dokonać jednoznacznej oceny czy wszczęte na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, postępowanie legalizacyjne może być prowadzone, czy też wypełnione zostały - jak twierdzi strona odwołująca się - przesłanki z art. 49b Prawa budowlanego. Dopiero po dokonaniu poprawnej kwalifikacji przedsięwzięcia inwestycyjnego - m.in. przy zastosowaniu wskazanych wyżej przepisów k.p.a. - art. 7, 77, 79 i 107, organ będzie mógł rozważać konsekwencje zastosowania poszczególnych przepisów Prawa budowlanego.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje oparcie w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).