Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] Starosta D., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.) oraz na podstawie art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 maja 2004r. inwestora - M. B. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe w D. przy ul. S., na działce nr x, wg projektu budowlanego opracowanego przez inż. Z. S. upr. Nr [...] oraz tech. bud. H. K. upr. Nr [...], z zachowaniem określonych warunków zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Ze względu na uwzględnienie wniosku inwestora w całości organ architektoniczno-budowlany, na podstawie art. 107 § 4 Kpa, odstąpił od uzasadnienia decyzji.
Wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Nr [...] złożył R. D..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 157 §1 i art. 158 §1 w związku z art. 156 §1 pkt 2 Kpa, po rozpoznaniu w/w wniosku R. D. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty D. Nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że badana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w sposób enumeratywny w art. 156 §1 Kpa. W przedmiotowym wniosku skarżący powołał się na przesłankę stwierdzenia nieważności tej decyzji, wymienioną w art. 156 §1 pkt 2 Kpa, co oznacza, iż w jego ocenie wymieniona decyzja podjęta została z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, aby w rozpatrywanej sprawie wystąpiła tego rodzaju okoliczność.
Organ I instancji za nietrafny uznał zarzut, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty D. Nr [...] winno nastąpić z powodu niezapewnienia udziału w postępowaniu R. D. oraz innym sąsiadom. Zdaniem organu jest to jedynie przesłanka do wznowienia postępowania, natomiast stwierdzenie nieważności decyzji następuje wyłącznie na skutek wad o charakterze materialno-prawnym, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, tkwiących w samych elementach decyzji.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skarżącego w kwestii braku uzgodnienia projektu budowlanego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków z racji tej, że przedmiotowy obiekt znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej - Wojewoda [...] przyznał, że jest to uchybienie. Zdaniem organu I instancji nie stanowi ono rażącego naruszenie prawa, bowiem projekt spełnia wszystkie wymogi określone ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] (ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. [...]) w zakresie ochrony konserwatorskiej. Plan ten w pkt 2a narzuca między innymi zasady w zakresie kształtowania dachów, m.in. dachy płaskie istniejącej zabudowy jednorodzinnej, należy sukcesywnie zmieniać na dachy wysokie z poddaszem użytkowym.
Ponadto jeżeli koncepcje urbanistyczne nie stanowią inaczej, budynki należy sytuować kalenicą do ulicy, natomiast budynki mieszkalne - dachy wysokie, z poddaszem użytkowym, spadki 40° z tolerancją 10°.
W świetle powyższego, organ wskazał, że istniejący w strefie ochrony konserwatorskiej przedmiotowy budynek jest w formie "klocka" z płaskim dachem, zaś zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje budowę dachu o wysokim kącie nachylenia - 45°, z poddaszem użytkowym, kalenicą do ulicy. Dlatego brak formalnego uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zdaniem organu, jest jedynie naruszeniem o znacznie mniejszej wadze, aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Powyższe uchybienie może zostać usunięte w odpowiednim trybie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 71/05, po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.
W wyniku rozpoznania skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r. znak: [...] - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] września 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 71/05, uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt II OSK 107/06, którym Sąd oddalając skargi kasacyjne od w/w wyroku sądu administracyjnego wskazał, że Sąd I instancji trafnie zauważył, iż nie zostały dotychczas wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie można przy tym - podkreślił dalej Sąd II instancji - nie zauważyć niekonsekwencji Sądu I instancji, który z jednej strony stwierdził niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, z drugiej zaś dokonał stanowczej oceny tego stanu wyprowadzając z niej wniosek o przysługującym R. D. statusie strony postępowania. W tej też sytuacji uznanie przez organy, że R. D. nie jest stroną postępowania było przedwczesne i nie miało wystarczającego uzasadnienia w materiale sprawy, a także nie znalazło odpowiedniego wyrazu w uzasadnieniu tej decyzji.
W związku z powyższym, organ II instancji, na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będąc związany w/w wyrokami sądów administracyjnych wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z art. 157 § 2 Kpa, następuje na żądanie strony lub z urzędu. Wobec powyższego w przypadku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania kwestią podstawową dla organu właściwego w sprawie jest ustalenie, czy podmiot składający wniosek posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym decyzji, będącej przedmiotem weryfikacji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności.
Jak wynika z akt sprawy, obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu obejmuje działkę nr ewid. x, czyli działkę objętą inwestycją, usytuowaną przy ul. S. w D., zaś R. D. jest właścicielem działki o nr ewid. gr. y, usytuowanej przy ul. S. w D., a zatem działki nie znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. W/w stanowisko potwierdzają sporządzone dwie opinie, w których stwierdza się, że projektowana nadbudowa budynku usytuowanego przy ul. S. w D. nie zmienia istniejącego stanu wzajemnego zacienienia budynków usytuowanych przy ul. S. w D.. Istniejący stan jest natomiast rezultatem usytuowania budynku położonego przy ul. S. (własność skarżącego R. D.) w tzw. ostrej granicy działki, czyli bezpośrednio na granicy, gdy tymczasem budynek M. B. objęty inwestycją - usytuowany jest w odległości 4,7 m od tej granicy.
Ponadto w świetle wymienionych ekspertyz projektowana inwestycja w żaden sposób nie zmienia wymiarów budynku usytuowanego przy ul. S. w D., ani w rzucie, ani w jego wysokości, ponieważ nadbudowa polega wyłącznie na zmianie konstrukcji dachu z jednospadowego na dwuspadowy celem uzyskania możliwości użytkowania poddasza. Tak więc w żaden sposób nie może oddziaływać na budynek stanowiący własność R. D.. Zachodzi natomiast sytuacja przeciwna, tj. oddziaływanie budynku R. D. na budynek objęty inwestycją na działce nr x.
W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego nie może ulegać wątpliwości, że zamierzona kwestionowanym pozwoleniem na budowę realizacja spornej nadbudowy budynku nie oddziałuje negatywnie na sąsiednią działkę nr y oraz nie spowoduje ograniczeń w sposobie wykorzystania terenu, na którym znajduje się budynek stanowiący własność skarżącego.
W związku z poczynionymi wyżej ustaleniami, zdaniem organu II instancji R. D. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę omawianego budynku. Tym samym stwierdzić należy, że żądający wszczęcia postępowania nadzorczego nie posiada przymiotu strony również w postępowaniu nadzorczym dotyczącym w/w decyzji Starosty D. z dnia [...] maja 2004r.
A więc w przypadku gdy żądanie pochodzi od osoby nie będącej stroną w sprawie, należy na podstawie art. 157 § 3 Kpa odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęte zaś na wniosek podmiotu, nie będącego stroną w sprawie, postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowe i stosownie do postanowień art. 105 § 1 Kpa podlega umorzeniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu koszów postępowania.
Skarżący zarzucił organom administracyjnym, błędną interpretację prawa, tj. art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy Prawo budowlane, oraz sprzeczność ustaleń ż zebranym materiałem i nieuwzględnienie wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Ponadto wskazał, że uszło uwadze organu II instancji, iż w aktach sprawy są złożone także inne dwa opracowania pochodzące od rzeczoznawcy budowlanego i biegłego sądowego w jednej osobie tj. inż. J. S.. Z opracowań tych wynika zasadniczo coś innego niż przyjmuje organ administracyjny, przy czym autor powstrzymuje się z wnioskami prawnymi, ogranicza się do obliczeń technicznych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentacje oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.
Jak trafnie podniósł skarżący w skardze, organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do ekspertyzy technicznej w przedmiocie zgodności rozbudowywanego budynku mieszkalnego w D. przy ul. S., w zakresie wysokości przesłaniania, w stosunku do istniejącego budynku mieszkalnego na nieruchomości w D. przy ul. S.. Powyższa ekspertyza została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. S. we wrześniu 2004r., a jej zleceniodawcą był skarżący - R. D..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie odwołanie R. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. pominął, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego, który dotyczy oddziaływania budynku położonego na działce nr x na sąsiedni budynek skarżącego.
Powyższa okoliczność powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 1 Kpa.
Tak więc organ II instancji, pomijając materiał dowodowy zebrany w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego, naruszył art. 7 i 77 Kpa, które nakładają na organy administracyjne określone obowiązki. Zgodnie z art. 7 Kpa, który stanowi podstawową zasadę postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej - organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że organ winien uwzględnić cały materiał dowodowy danej sprawy, który bezpośrednio przedstawia stan faktyczny.
W związku z art. 7 Kpa pozostaje art. 77 § 1 Kpa, który stanowi, iż organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał dlaczego nie uwzględnił w/w ekspertyzy, a więc pominął fakt wykonania przedmiotowego dokumentu. Tym samym naruszył również art. 107 § 3 Kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z w/w przepisem obowiązkiem organu jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ II instancji w swoim uzasadnieniu nie zawarł żadnego stwierdzenia w przedmiocie kontr-ekspertyzy technicznej przedstawionej przez R. D..
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 w/w ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.