Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. B. i J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], odmawiającej wszczęcia na wniosek J. B. i J. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wykonaniem instalacji C.O. i elektrycznej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną tego postępowania może być nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji.
Organ wskazał, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności złożyli J. B. i J. B., którzy jak wynika z akt sprawy, nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...]. Wskazali, że przysługuje im przymiot strony, ze względu na to, że są współwłaścicielami działki nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w L., która graniczy ze sporną inwestycją. Z analizy projektu zagospodarowania wynika, że sporny budynek zaprojektowano na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w L., w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...] przy ul. [...], należącego do J. i I. B. oraz J. B., co spełnia wymóg określony w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.).
Ponadto z analizy zacienienia wynika, że projektowana rozbudowa budynku na działce nr ew. [...] nie będzie miała jakiegokolwiek wpływu na normatywne warunki nasłonecznienia budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], złożyły osoby nieposiadające interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli J. B. i J. B.. Dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wskazali, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przyznał im Prezydent Miasta L. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], dotyczącą inwestycji na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L.. Zostali uznani także za stronę w postępowaniu dotyczącym analogicznej inwestycji przy ul. [...] przed organem nadzoru budowlanego. Kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji zarzucili, że zapadła z naruszeniem planu zagospodarowania przestrzennego. Przed sądem sprecyzowali, że inwestycja o długości ponad 20 m od strony ich nieruchomości, niedopuszczalnie wysoka, powoduje istotne zacienienie i utrudnienie w użytkowaniu ich działki oraz domu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa - zasad opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz z naruszeniem przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a., wobec wadliwej wykładni w okolicznościach sprawy.
Skarżący dochodzili stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wykonaniem instalacji, co. i elektrycznej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L..
Zgodnie z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Dla oceny dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności niezbędne jest, zatem zbadanie tego, czy wniosek pochodzi od strony. W myśl przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi wobec regulacji art. 28 k.p.a. lex specialis, stroną postępowania w sprawie o pozwolenie budowlane jest ten, kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości pozostającą w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Uprawnień strony do uczestnictwa w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę można również poszukiwać w art. 5 ust. 9 ustawy Prawo budowlane przewidującego, iż obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że celem przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane było wprawdzie ograniczenie kręgu osób uznawanych za strony, lecz wejście jego w życie nie wyłączyło, co do zasady, z kręgu stron postępowania, właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Nieruchomości te, na ogół, bowiem, znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, gdyż ten oddziałuje na ich sposób zagospodarowania.
Określenie w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji obszaru oddziaływania inwestycji nie zamyka drogi do czynienia w tym zakresie ustaleń w toku postępowania nieważnościowego. Dla oceny, kto powinien być stroną w postępowaniu, nie jest konieczne naruszenie jego interesu prawnego. Do takiego rozumienia pojęcia strony nie upoważnia brzmienie art. 28 k.p.a. ani też wykładnia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przykładami, gdzie ustawodawca pojęcie strony związał z naruszeniem interesu prawnego mogą być: art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1349/08).
Należy podkreślić ponadto, że organ nie mógł ograniczyć swoich rozważań tylko do badania zgodności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z przepisami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nie można a priori wyciągnąć wniosku, że dana nieruchomość jest położony poza obszarem oddziaływania obiektu, bowiem odległości, o których mowa w ww. przepisie są tylko jednym z czynników branych pod uwagę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w tym o stwierdzenie jego nieważności.
Zdaniem Sądu skoro nieruchomości skarżących, były przedmiotem badania oddziaływania planowanej inwestycji, to nie sposób przyjąć, że ta nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Nieruchomość pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji tyle, że organ uznał, że to oddziaływanie mieści się w granicach dopuszczonych przez prawo. Taki stan sprawy musi dawać podstawę właścicielom nieruchomości, jako stronom postępowania, do polemiki z tą tezą także w toku postępowania nieważnościowego.
Podkreślenia wymaga, że przyznanie atrybutu strony skarżącej nie oznacza oczywiście, że wszelkie prezentowane przez nią racje będą musiały być uwzględnione przez rozstrzygający organ administracji publicznej.
Sąd w niniejszym postępowaniu wobec formalnego rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją nie badał i nie oceniał zasadności merytorycznej argumentacji prezentowanej przez skarżących w odniesieniu do kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
Mając na uwadze powyższą argumentacje Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).