Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał S.D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zaś zakresie, tj. o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek oddalił.
W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o wyznaczeniu adwokata P.S. pełnomocnikiem z urzędu dla S. D. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. (data nadania w UP) S. D. oświadczył, że rezygnuje z pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie cofnął S. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W dniu 22 czerwca 2015 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (pismo z dnia 8 lipca 2015 r. (data nadania w UP) precyzujące wniosek).
Wobec faktu, iż strona wniosła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jak również o ustanowienie adwokata, przedmiotowy wniosek rozpoznano w zakresie zmiany postanowienia z dnia 12 września 2014 r. oraz w nowym zakresie tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wobec cofnięcia w tym zakresie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Z treści ponownie złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.695,86 złotych brutto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta inwalidzka wnioskodawcy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.186,44 złotych, emerytura małżonki w wysokości 1.859,42 złotych. Ponadto, otrzymuje miesięcznie 500 złotych z wynajmu lokalu oraz 150 złotych jako Członek Rady Osiedla. Wnioskodawca zakreślił w formularzu, że posiada dom mieszkalny o pow. 87 m² z działką 487 m2 (współwłasność), nieruchomość rolną o pow. 0,62 ha, działkę budowlaną o pow. 1809 m², zabudowaną oficyną mieszkalną o pow. 42,2 m2 (współwłasność). S. D. oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca poinformował, że pokrywa koszty utrzymania córki, studentki studiów stacjonarnych, opłata za dom studencki (290 złotych), koszty jej wyżywienia i wydatki niezbędne do nauki.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że jest osobą bardzo schorowaną, wymagającą pomocy osób drugich przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Zaznaczył, że miesięcznie na zakup leków ratujących życie przeznacza 500 złotych miesięcznie. Dodał, że korzysta z rehabilitacji i stosuje dietę cukrzycową, co wiąże się także z ponoszeniem wydatków. Małżonka wnioskodawcy również jest osobą schorowaną, na leki wydaje około 100 złotych miesięcznie.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wręcz uległa poprawie, bowiem wzrosły dochody skarżącego (3695,86 złotych, kwota ta została przyjęta jako netto, w związku z danymi zawartymi w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, złożonym przy piśmie z dnia 9 czerwca 2015 r.), w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (3439,79 złotych netto). Niewątpliwie sytuacja życiowa skarżącego, jego niepełnosprawność, utrudnia egzystencję i wiąże się z ponoszeniem wydatków. Jednakże nie są one na tyle wysokie, mając na uwadze wskazany dochód, aby kwalifikowały wnioskodawcę do przyznania prawa pomocy, poprzez zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Argumentacja podnoszona w obecnym wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbieżna z argumentacją wskazywaną w poprzednio rozpatrywanym wniosku. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia z dnia 12 września 2014 r., którym oddalono wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
W odniesieniu do wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata, Sąd stanął na stanowisku, że skoro raz już przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy, poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, z którego wnioskodawca nie skorzystał, rezygnując z ustanowionego pełnomocnika z urzędu, to w chwili obecnej brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Skarżący podejmując decyzję o rezygnacji z przyznanego pełnomocnika winien mieć na względzie, że sprawa nie zakończyła się prawomocnym wyrokiem, a więc, że możliwa będzie konieczność ewentualnego sporządzenia skargi kasacyjnej przez ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika. Ewentualnie powinien skorzystać z możliwość konsultacji z ustanowionym pełnomocnikiem w zakresie zasadności rezygnacji z przyznanego prawa pomocy w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.