Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 marca 2011 r. J. W. F. zwrócił się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej przedkładając orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w W. o zaliczeniu wnioskodawcy do I grupy inwalidztwa wystawione w dniu 2 grudnia 1986r.
Pismem z dnia 17 marca 2011 r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił wydania ww. legitymacji wyjaśniając, że J. F. nie posiada orzeczenia miejskiego bądź powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tym samym nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych do wystawienia legitymacji dokumentującej niepełnosprawność na podstawie rozstrzygnięć innych podmiotów niż zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.
W piśmie wskazano, że chcąc uzyskać legitymację osoby niepełnosprawnej - zgodnie z § 35 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz.1328.) - należy posiadać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień. Organem wydającym legitymację jest starosta, natomiast podstawą prawną do jej wydania orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub zmieniający je wyrok sądowy.
Na poparcie swego stanowiska Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności powołał opinię Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2010 r.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. J. F. wezwał do usunięcia naruszenia prawa i wydania legitymacji.
W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ podtrzymał swoje stanowisko i pouczył, że wydanie legitymacji jest czynnością materialno-techniczną, w związku z tym istnieje możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył J. F. i wnosząc o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej stwierdził, że podstawę prawną do jej wydania stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
Skarżący powołał art. 1, 3, 62 i art. 6 c ust. 9 ww. ustawy wskazując, że dołączone orzeczenie zaliczające skarżącego do I grupy inwalidztwa, traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stanowi o tym art. 62 ust. 2 pkt 1 cyt ustawy. Tym samym przesłanka określona w § 35 ust. 3 rozporządzenia została spełniona i legitymacja powinna być wydana bez przeszkód.
Zdaniem skarżącego stanowisko Miejskiego Zespołu jest kompletnie bezzasadne, gdyż organ stosuje § 35 rozporządzenia literalnie, nie bacząc na art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy zgodnie z którym osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Orzeczenie o zaliczeniu do 1 grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczenie wskazane we wniosku traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a norma ta wiąże wszystkie organy i urzędy mające ustawowe powinności wobec osoby niepełnosprawnej.
Skarżący stwierdził, że w kontekście unormowań ustawowych, opinia Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych nie może być sprzeczna z zapisami ustawy, a jeśli jest sprzeczna, jak w tym wypadku, to nie ma wiążącej mocy prawnej i nie może być podstawą odmowy wydania legitymacji osobie niepełnosprawnej. Nadto, brak wyszczególnienia w tabelach orzeczenia organu rentowego, nie jest przesłanką do odmowy wydania legitymacji. Czynności sprawozdawcze, mające charakter wewnętrznego obiegu dokumentów między Pełnomocnikiem ds. Osób Niepełnosprawnych a zespołami, są kwestią wtórną i należą do kompetencji Pełnomocnika, jako organu nadzorującego pracę zespołów orzekających. Przed nowelizacją rozporządzenia, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r., w tabelach wyszczególniono orzeczenia wydane przez organy rentowe, na podstawie których osobom niepełnosprawnym wydawano legitymacje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Na wstępie wskazania wymaga, że rodzaje działań (bezczynności), które mogą stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., który w pkt 4 stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wolą ustawodawcy, zgodnie z powołanym przepisem było zatem objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, do których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Powyższe implikuje istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy.
Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z 16 września 2010 r" sygn. akt II FSK 1608/10).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że czynność polegająca na odmowie wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konkretyzuje bowiem normę prawa powszechnie obowiązującego tj. § 35 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności jest organem administracji publicznej powoływanym przez starostę stosownie do art. 6 a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Dz.U. Nr 127 poz. 721). Przedmiotem podejmowanej czynności jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny.
W związku z powyższym przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy wskazać należy, że obowiązek do wystawienia przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności legitymacji osoby niepełnosprawnej - jak wskazano powyżej - wynika z art. 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, zgodnie z którym w przypadku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby, która ukończyła 16 rok życia, starosta wystawia legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący do wniosku o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej dołączył orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w W. o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa z dnia 2 grudnia 1986r., a zatem w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983r. - w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa (Dz.U. z dnia 20 sierpnia 1983 r., Nr 47, poz. 214), wydane na podstawie art. 25 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267), art. 16 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268) oraz art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143) zarządza się, co następuje:
Zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znajdował zatem art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011r. Dz.U. Nr 127 poz. 721), który wymienia warunki na jakich osoby - które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) zaliczono do jednej z grup inwalidów - uznawane są za osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy.
Stosownie do pkt 1 ust 2 art. 62 cyt. ustawy orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Tym niemniej posiadanie orzeczenia, o którym mowa w powołanym przepisie nie jest wystarczające dla uzyskania legitymacji osoby niepełnosprawnej.
Zgodnie bowiem z art. 5 a ust. 1 i 2 ww. ustawy osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów (...), o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym; stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62 (pkt 1); wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów (pkt 2).
W świetle przedstawionej argumentacji prawidłowo zatem Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. odmówił wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej, skoro skarżący nie spełnił wymagań wymienionych art. 5 a ust. 1 cyt. ustawy i nie posiada orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustaleniu stopnia niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, o których mowa ww. przepisie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.