Uzasadnienie
I. Decyzją z... września 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 P.b., nakazał inwestorowi M.C. (dalej jako skarżący), rozbiórkę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy K. w B., budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 4 lutego 2020 r. znak WINB-WOA.7721.476.2019.AK utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie PINB.
Wyrokiem z 27 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1016/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. C. na ww. decyzję. Wyrok ten jest prawomocny.
II. Następnie decyzją z 13 maja 2022 r. znak WINB-WOA.771.13.2022.AG, Śląski WINB, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku M.C. z 28 lutego 2022 r., uzupełnionego pismem z 28 marca 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 4 lutego 2020 r. znak: WlNB-WOA.7721.476.2019.AK, odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji własnej z 4 lutego 2020 r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków:
- 1. okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;
- 2. okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;
- 3. okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję;
- 4. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy.
Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki skarżącego stanowiło konsekwencję ustalenia, że budynek - wybudowany w sposób samowolny - nie spełnia przesłanki legalizacyjnej, polegającej na zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po przedłożeniu przez inwestora dokumentacji legalizacyjnej ustalono, że budynek objęty projektem budowlanym (budynek A) to budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej, w związku z czym narusza on decyzję o warunkach zabudowy z [...] lutego 2019 r. znak[...] wydaną przez Prezydenta Miasta B., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu m.in. dla działki nr [...] obręb [...] przy ulicy K. w B..
W toku niniejszego postępowania, od daty wydania decyzji Śląskiego WINB z 4 lutego 2020 r. nie uległy zmianie przepisy prawa miejscowego dotyczące działki numer [...] obręb [...] przy ul. K.w B.. W obrocie prawnym pozostaje decyzja o warunkach zabudowy z [...] lutego 2019 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla przedmiotowego terenu nie obowiązuje (i nie obowiązywał w dacie wydania rozstrzygnięcia) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Oznacza to, że w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności lub dowody, mogące stanowić przesłankę do wznowienia postępowania. Pozyskanie przez Wnioskodawcę w Urzędzie Miasta B. ustnej informacji o możliwości realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce numer [...] przy ul. K., wobec ustalenia, że w dacie wydawania analizowanej decyzji wiążąca była (i jest obecnie) decyzja Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy z [...] lutego 2019 r. nie stanowi żadnej nowej okoliczności.
Organ wyjaśnił, że także okoliczność uzyskania przez M.C. nowej decyzji o warunkach zabudowy dla działki numer [...], nie stanowiłoby określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowieniowej w niniejszej sprawie. Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest stwierdzeniem, że nowe dowody, nieznane organowi w dniu wydania rozstrzygnięcia, istniały w dacie wydania tego rozstrzygnięcia.
Wskazane oświadczenie o uzyskaniu informacji o możliwości realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce numer [...] i uzyskaniu nowej decyzji o warunkach zabudowy, nie stanowi, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nowej okoliczności faktycznej, umożliwiającej uchylenie wydanej decyzji ostatecznej, gdyż nie stanowi podstawy wznowieniowej. Należało zatem odmówić uchylenia decyzji ostatecznej.
- III. Po rozpatrzeniu odwołania M. C., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 5 lipca 2022 r. znak DON.7100.117.2022.KPI utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Śląskiego WINB.
Wyjaśnił, że we wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że 7 lutego 2022 r. uzyskał informację w Urzędzie Miejskim w B. "iż wybudowanie kolejnego budynku mieszkalnego - jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. K. jest dopuszczalne i możliwe do realizacji. W związku z powyższym uzyskanie warunków zabudowy na budynek objęty legalizacją jest możliwe".
Niemniej jednak wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, stanowiło konsekwencję ustalenia, że budynek ten nie spełnia przesłanki legalizacyjnej, dotyczącej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Budynek mieszkalny został postawiony w zabudowie bliźniaczej, w związku z czym narusza decyzję o warunkach zabudowy z [...]lutego 2019 r. wydaną dla terenu inwestycji.
Z wyjaśnień udzielonych przez Urząd Miejski w B. (pism z [...] kwietnia 2022 r. znak [...]), wynika, że działka nr [...] nie jest i nie była w dacie [...] lutego 2022 r. objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W piśmie wskazano, że przystąpiono do opracowania planu miejscowego nr [...], obejmującego teren przedmiotowej działki (uchwała Rady Miasta B. z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]).
Przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą skutkować uchyleniem decyzji Śląskiego WINB z 4 lutego 2020 r. w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Oświadczenie Skarżącego o uzyskaniu informacji o możliwości realizacji kolejnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. K. i możliwości uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy, nie stanowi, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nowej okoliczności faktycznej, umożliwiającej uchylenie wydanej decyzji ostatecznej, gdyż nie stanowi podstawy wznowieniowej. Powyższe oświadczenie skarżącego nie podważa ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu zwykłym.
Kluczowym w przedmiotowej sprawie warunkiem stwierdzenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest istotność nowego dowodu lub okoliczności. Nowy dowód lub okoliczność jest istotny jeżeli zachodzi bezpośredni związek między nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami a przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie.
Takich cech nie można przypisać nowym okolicznościom wskazanym przez stronę. Łączna ich ocena z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu zwykłym, nie uzasadnia bowiem odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż okoliczności te nie są wystarczające do zakwestionowania dokonanych ustaleń.
Ponadto, także okoliczność ewentualnego uzyskania przez skarżącego nowej decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], nie mogłaby stanowić podstawy do wznowienia postępowania, gdyż nie istniała ona w dniu wydania decyzji organu wojewódzkiego z 13 maja 2022 r.
W odwołaniu Skarżący wskazał, że podstawę do wznowienia postępowania stanowi informacja o możliwości uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy "i zalegalizowania budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej" na przedmiotowej działce. Okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Śląskiego WINB z 4 lutego 2020 r. Jednocześnie GINB zauważył, że sama ustna informacja o możliwości uzyskania określonej decyzji nie przesądza jeszcze o jej późniejszym uzyskaniu.
- IV. Skargę na powyższa decyzję wniósł M. C., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
- 1. naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że powzięcie przez skarżącego wiarygodnych informacji w Urzędzie Miejskim w B. o możliwości uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zalegalizowanie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, umożliwiającej uchylenie wydanej decyzji ostatecznej podczas gdy właściwa analiza powyższych przepisów prowadzi do odmiennych wniosków;
- 2. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że zalegalizowanie budynku nie jest możliwe;
W skardze zawarto wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania inspektora z Urzędu Miejskiego w B., odpowiedzialną za przygotowanie warunków zabudowy na działce nr [...] przy ulicy K. na okoliczność możliwości uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zalegalizowania budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, tym samym uznanie, że istnieją nowe okoliczności faktyczne
Strona wniosła o uchylenie decyzji GINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący podkreślił, że uzyskał w Urzędzie Miejskim w B. od pracownika wydającego decyzje o warunkach zabudowy, ustną informację, że istnieje możliwość uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zalegalizowania budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. K. w B.. Zdaniem Skarżącego możliwość taka istniała już w dniu 4 lutego 2020 r.
Niezależnie od argumentów prawnych strona podkreśliła, że powyższy budynek zaoferowała dla uchodźców z Ukrainy na okres jednego roku, którzy cały czas czekają na przeprowadzkę.
- V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
- VI. Skarga jest nieuzasadniona.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił do organu wojewódzkiego o wznowienie postępowania, zakreślając jako podstawę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Złożenie wniosku z powołaniem się na tę podstawę obligowało organ do jego rozpatrzenia.
W związku z tym organ postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie. Zgodnie zaś z § 2 art. 149 k.p.a., powyższe postanowienie stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dopuszcza wzruszenie decyzji ostatecznej z uwagi na wyjście na jaw (wykrycie) nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Niemniej jednak zarówno okoliczności faktyczne, jak i owe nowe dowody, muszą istnieć w dniu wydania decyzji, a jedynie ich ujawnienie następuje po wydaniu decyzji. Nie mogą takich okoliczności ani dowodów stanowić, co do zasady, decyzje wydane później, czy też dopiero mogące w przyszłości zapaść (chyba, że np. jedynie sankcjonują stan istniejący w przeszłości, a nie go od nowa kształtują).
Co równie istotne, okoliczności te i dowody nie mogą być znane organowi, który wydał sporną decyzję.
Nową okoliczność istotną dla sprawy jest okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
W niniejszej sprawie skarżący jako nowe okoliczności powołuje to, że 7 lutego 2022 r. uzyskał informację w Urzędzie Miejskim w B. że wybudowanie kolejnego budynku mieszkalnego - jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. K. jest dopuszczalne i możliwe do realizacji. W związku z powyższym uzyskanie warunków zabudowy na budynek objęty legalizacją jest możliwe.
Strona nie dostrzega, że w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powoływana przez nią okoliczność nie ma jakiegokolwiek znaczenia i nie uzasadnia uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki.
Sąd zwraca uwagę, że organy słusznie podnoszą, że nakaz rozbiórki został wydany z uwagi na niezgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy z [...] lutego 2019 r. (na terenie nie obowiązuje plan miejscowy), co zostało również potwierdzone wyrokiem WSA w Gliwicach. To, na co powołuje się natomiast skarżący, a więc okoliczność pozyskania informacji ustnych o możliwości wybudowanie kolejnego budynku mieszkalnego - jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. K., przez co możliwe jest uzyskanie warunków zabudowy na budynek objęty legalizacją, nie stanowi przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Pomijając całkowicie probabilistyczny ton wypowiedzi strony, Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją prawno-kształtującą, a nie potwierdzającą jakiś stan istniejący w przeszłości.
W konsekwencji, organy słusznie zastosowały art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. trafnie przyjmując, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w ogóle nie zaistniała. W takiej sytuacji były zobowiązane odmówić, w drodze decyzji, uchylenia decyzji dotychczasowej. Nie ma zatem mowy o naruszeniu wskazanych przepisów.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy wyjaśniły wszystkie niezbędne do orzeczenia okoliczności, w szczególności to, że brak jest jakiejkolwiek decyzji o warunkach zabudowy, która w odmienny sposób regulowałaby kwestię możliwej na działce skarżącego zabudowy.
Jako całkowicie nieuzasadniony należy uznać wniosek skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka pracownicy urzędu miasta w B., która miała mu udzielić informacji o możliwości uzyskania warunków zabudowy na kolejne budynki mieszkalne - jednorodzinne. Procedura sądowoadministracyjna w ogóle nie przewiduje przesłuchiwania przez Sąd świadków. Jedynym odstępstwem od zasady braku prowadzenia własnego postępowania dowodowego, jest możliwość dopuszczenia uzupełniającego dowodu z dokumentu, czego w tej sprawie nie ma.
Zgodnie zatem z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.