Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Posiada dom o pow. 60 m2 o szacunkowej wartości ok. 360 000 zł. Mąż wnioskodawczyni jest rencistą. Wnioskodawczyni wskazała, że pracuje w tzw. "budżetówce" i uzyskuje dochód ok. 3 000 zł. Do stałych wydatków zaliczyła opłaty za media, mieszkanie i leki. Nie wyszczególniła ich wysokości. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ciągle ma wydatki na naprawy usterek w mieszkaniu ponieważ deweloper wybudował je niezgodnie ze standardami budowlanymi. Dodała, że pomaga finansowo dzieciom i finansowała wyprawki szkolne dla trójki wnuków. Dodała, że opłaty za mieszkanie zakupy i leki to wydatek całej pensji.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 18 września br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - wskazania i udokumentowania wysokości dochodów męża,
- - nadesłania zaświadczenia z pracy o wysokości uzyskiwanych zarobków,
- - nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynie i jej męża rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne z ostatnich trzech miesięcy bądź oświadczenia każdej z tych osób o ich nieposiadaniu,
- - podania przybliżonych kwot stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i męża (żywność, odzież, leki, telefon itp.) oraz opłat za mieszkanie (prąd, gaz, czynsz, tv),
- - złożenia oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynie i jej męża pojazdów mechanicznych, w przypadku posiadania pojazdów mechanicznych należało wskazać ich model, rocznik i przybliżone koszty utrzymania,
- - złożenia oświadczenia czy wnioskodawczyni lub jej mąż otrzymują świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- - złożenia oświadczenia wnioskodawczyni lub jej mąż czy otrzymują pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - nadesłania dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2014 r., wnioskodawcy oraz wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które dokonywały rozliczenia z urzędem skarbowym.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni nie wykonała ww. zarządzenia i nie nadesłała żądanych danych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawczynię zarządzenia z dnia 18 września 2015 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony. W tym zakresie należy wskazać, że brak jest danych dotyczących dochodów męża wnioskodawczyni, co powoduje, że obraz sytuacji materialnej strony jest niepełny, brak też jest dokumentów źródłowych (PIT, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenia o zarobkach).
Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Nienależyte wykonanie zarządzenia i nie odniesienie się do kluczowych informacji, nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, że nawet z przedstawionej sytuacji strony nie wynika, by wnioskodawczyni należała do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Strona posiada stałą prace, uzyskuje dochody, potrafi zgromadzić oszczędności, które może przeznaczyć na pomoc dla rodziny, posiada dom o pow. 60 m2, nie ma nikogo na utrzymaniu (mąż otrzymuje rentę), ponoszone wydatki są wydatkami typowymi, nie ma wśród nich wydatków szczególnych (np. zajęcia komornicze, alimenty). Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.