Uzasadnienie
M. J. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Posiada w Polsce współwłasność domu mieszkalnego o pow. 97 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha, budynek gospodarczy, stodołę. We wniosku podano, że wnioskodawczyni jest osobą samotną, mieszkającą w wynajętym lokalu, kontynuującą naukę. W formularzu wpisano, że dochód jest nieznany.
Pismem z dnia 20 lipca 2010 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie:
- - z czego M. J. lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- - czy wnioskodawczyni pracuje, jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- - czy otrzymuje stypendia, jeśli tak, to należało podać ich wysokość,
- - czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób jeśli tak, to należało podać od kogo, w jakiej wysokości i formie,
- - jakie ponosi miesięcznie stałe opłaty, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - jaką kwotę miesięcznie przeznacza na utrzymanie siebie.
W dniu 5 sierpnia 2010 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 30 lipca 2010 r. pełnomocnik M. J. poinformował, iż nie może udzielić wyjaśnień, gdyż ich nie zna ponieważ córka mieszka w Stanach. Pełnomocnik podał, że wnioskodawczyni w Polsce posiada majątek we współwłasności w gruncie i budynkach, co zostało wykazane we wniosku. Żadnych korzyści majątkowych jednak z tego tytułu nie uzyskuje. Podkreślono, że obecnie na skutek powodzi zniszczone zostało całe gospodarstwo.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ww. ustawy sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawo pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W niniejszej sprawie M. J. nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić trzeba, że podstawą do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowią informacje wynikające z formularza.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie skorzystano z tej możliwości wzywając pełnomocnika wnioskodawczyni pismem z dnia 20 lipca 2010 r. do udzielenia dodatkowych informacji. Pełnomocnik wnioskodawczyni wprawdzie nadesłał w dniu 5 sierpnia 2010 r. pismo do Sądu, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na żądane informacje. Powoływanie się przez pełnomocnika wnioskodawczyni, iż "nie może udzielić informacji, gdyż córka mieszka w Stanach" nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia wniosku. Wskazać należy, iż rzeczą pełnomocnika jest utrzymywanie kontaktu z mocodawcą i czuwanie nad tym, żeby wszystkie wymogi warunkujące prawidłowe prowadzenie sprawy przed Sądem zostały spełnione. Pełnomocnik został umocowany przez wnioskodawczynię do prowadzenia sprawy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapoczątkowanej wniesieniem skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, następnie kolejnym pismem wnioskodawczyni wskazała, iż akceptuje działania Z. G. jako swojego pełnomocnika w sprawie, zatem powinna pełnomocnika cechować szczególna staranność.
Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Podkreślić należy, że na podstawie danych zawartych w formularzu nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim brak jest podania z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawczyni się utrzymuje. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skoro wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia przesłanki do pomocy udzielonej z budżetu państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.