Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn.zm) - stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez D. G. i T. M. od pisma Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...], odmawiającego udzielenia informacji o przebiegu postępowania oraz udostępnienia dokumentacji sprawy dotyczącej złożonego przez B. P. zgłoszenia z [...] sierpnia 2014 r. w sprawie remontu polegającego na naprawie tynków zewnętrznych ścian, naprawie i czyszczeniu rynien oraz pomalowaniu ścian zewnętrznych na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] maja 2016 r. D. G. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek dot. m.in. "przekazania kopii posiadanego przez p. B. P. zgłoszenia z dnia [...].08.2014 na naprawę tynków zewnętrznych ścian, naprawę i czyszczenie rynien oraz pomalowanie ścian zewnętrznych na działce nr ewid. [...] w [...], przy ul. [...], wraz z kopiami dokumentów na podstawie których ww. zgłoszenie stało się prawomocne". Starosta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] odmówił udzielenia informacji o przebiegu postępowania oraz udostępniania dokumentacji sprawy dotyczącej zgłoszenia. Od ww. pisma D. G. i T. M. złożyli odwołanie do Wojewody [...].
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda [...] stwierdził, że czynność organu administracji publicznej dokonana pismem Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] nie jest decyzją administracyjną. Pismo to nie spełnia określonych w art. 107 Kpa wymogów, jakim powinna odpowiadać decyzja, można je traktować ewentualnie jako czynność informacyjną organu administracji, który może działać i w takiej formie. W konsekwencji więc zdaniem organu pismo z dnia [...] lipca 2016 r. zatytułowane "odwołanie" nie może być traktowane jako odwołanie. Organ zauważył też, że odwołanie wniesione zostało przez D. G. i T. M., chociaż pismo Starosty [...] z [...] czerwca 2016 r. było skierowane tylko do D. G., skutkiem tej sytuacji jest również niedopuszczalność odwołania T. M. D. G. złożyła skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów art. 7 Kpa oraz art. 127 i nast., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazała, że w dniu [...] maja 2016 r. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] wnioski dotyczące nieruchomości przy ul. [...] w [...], której jest współwłaścicielką. Podniosła, że jako jedna ze spadkobierców swój interes prawny wynikający z art. 28 Kpa wykazała załączając do wniosku kopie dokumentów sądowych. D. G. wskazała, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. organ (powołując się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a pomijając zupełnie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego) stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych nie ustala się stron i odmówił skarżącej dostępu do dokumentacji dotyczącej nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Skarżąca nie zgodziła się z uznaniem przez Wojewodę [...], że pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nie jest decyzją administracyjną i ze stwierdzeniem niedopuszczalności złożonego przez nią odwołania.
Skarżąca zwróciła uwagę na przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał skargę za zasadną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania, na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ uznał, że złożone przez D. G. i T. M. odwołanie nie jest dopuszczalne, bowiem kwestionowane tym odwołaniem pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] nie jest decyzją administracyjną.
Analiza treści pisma Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., skierowanego do skarżącej w odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] maja 2016 r., wskazuje, że jego istotą była odmowa udzielenia D. G. informacji o przebiegu postępowania oraz odmowa udostępnienia akt sprawy dotyczącej dokonanego przez B. P. w dniu [...] sierpnia 2014 r. zgłoszenia w sprawie remontu polegającego na naprawie tynków zewnętrznych ścian, naprawie i czyszczeniu rynien oraz pomalowaniu ścian zewnętrznych na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...]
Zauważyć wobec tego trzeba, że zasady udostępniania akt stronom postępowania regulują przepisy art. 73 i art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 73 § 1 i 1a Kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Stosownie natomiast do art. 74 § 2 Kpa odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego określa uprawnienia stron do zapoznania się z aktami sprawy lub podjęcia czynności mających na celu utrwalenie treści w nich zawartych, np. poprzez ich przepisanie, skserowanie, sfotografowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że rozpoznając żądanie złożone w trybie powyższego przepisu organ winien załatwić sprawę albo poprzez spełnienie oczekiwania wnoszącego podanie (udostępnienie akt, wydanie odpisów dokumentów itd.) lub poprzez odmowę jego realizacji, która przybrać winna formę postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 Kpa. Przepis art. 74 § 2 Kpa ma zastosowanie także wówczas, gdy organ administracji odmawia dostępu do akt administracyjnych czy też wydania odpisów dokumentów z akt z tej przyczyny, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 848/05 LEX nr 236559, z dnia 5 września 2001 r. sygn. akt II SAB/Gd 127/00 Palestra 2002/9-10/202, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 29 maja 2014 r. sygn. II SAB/Sz 27/14 LEX nr 1474350, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. II SA/Po 330/07 LEX nr 502470, z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. II SA/Po 1338/14 LEX nr 1786411).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., z uwagi na wynikające z jego treści rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia D. G. akt sprawy, należało potraktować jako postanowienie wydane w trybie art. 74 § 2 Kpa. Nie można zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu stanowiskiem Wojewody [...], że pismo to należało uznać za "czynność informacyjną organu, który może działać i w takiej formie". Podkreślenia wymaga, że w świetle przywołanych przepisów nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku o udostępnienie akt sprawy poprzez powiadomienie wnioskodawcy o odmowie udostępnienia akt, bez wydania postanowienia w tym względzie. Ograniczałoby to możliwość poddania merytorycznej kontroli działań organu, poprzez wniesienie zażalenia i jego rozpatrzenie przez organ wyższej instancji. W każdym przypadku, w którym organ uznaje, że podanie wniesione w trybie art. 73 Kpa nie może zostać załatwione pozytywnie, winien wydać postanowienie, na które, stosownie do art. 74 § 2 Kpa, służy zażalenie.
Pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. kwestionowane przez D.G. zawierało natomiast wszystkie istotne elementy, pozwalające je potraktować jako postanowienie, czego nie dostrzegł Wojewoda [...]. Za minimum elementów niezbędnych do uznania pisma za postanowienie uznaje się bowiem oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
W istocie zatem pismo z dnia [...] czerwca 2016 r., skierowane przez Starostę [...] do D. G. w odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] maja 2016 r., stanowiło postanowienie wydane w trybie art. 74 § 2 Kpa. W konsekwencji pismo D. G. i T. M. z dnia [...] lipca 2016 r. zatytułowane "odwołanie" należało potraktować jako zażalenie wniesione na postanowienie Starosty [...].
W takiej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w zaskarżonym postanowieniu stanowiło naruszenie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, co obligowało Sąd do uchylenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.