Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 20.07.1998r., nakazano A. i M. W. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego stałego ogrodzenia od strony ul. [...] w pasie drogowym przy nieruchomości położonej we wsi [...] (nr ew. działki [...]) w gminie [...] oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego. Wojewoda [...] z dnia [...] grudnia 1998r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1998r.
W związku z niewykonaniem obowiązku wskazanego w w/w decyzji Wójta Gminy ] Nr ] z dnia ].07.1998r – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W dniu 29.05.2008r. do zobowiązanej – A. W. zostało skierowane upomnienie, wzywające do wykonania w/w obowiązku.
W dniu 29.04.2010r. Powiatowy [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanej w dniu 05.05.2010r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2010r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998r., Nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1998r., w części nakazującej M. W. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót tj. budowy stałego ogrodzenia od strony ulicy oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...], w pozostałym zakresie odmawił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 12010r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał swoją decyzję.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2011 roku sygn. akt VII SA/Wa 498/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd nie podzielił stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż kontrolowana decyzja w części nakazującej A. W. rozbiórkę ogrodzenia i przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami planu odpowiada prawu, bowiem decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 1998r. wydana została na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. a na podstawie tego przepisu organ nie mógł orzec nakazu przywrócenia.
Wyrok był jeszcze nieprawomocny, gdy w dniu 02.06.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie nałożenia na A. W. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].04.2010r., nałożonego decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].07.1998r., znak: [...].
[...] lipca 2011r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny na A. W. stwierdzając w uzasadnieniu, że fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie części decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma bezpośredniego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].07.1998r., znak: [...] mogłoby skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
A. W. w skardze podniosła jednak zarzut, że postępowanie egzekucyjne wobec niej nie powinno się toczyć, bowiem Sąd Administracyjny rozpatrując jej skargę uchylił wyrokiem z dnia 27 maja 2011r. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998r., Nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1998r., w części nakazującej M. W. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót tj. budowy stałego ogrodzenia od strony ulicy oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...], w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji czy li w części nakazującej rozbiórkę A. W. Ponadto A. W. podniosła zarzut, że grzywna jest dla niej zbyt uciążliwa z uwagi na jej wiek i dochody – emerytura.
Podniosła też zarzuty merytoryczne odnoszące się do decyzji o nakazie rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonywania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdyby dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie narusza przepisy ustawy z 16 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", w tym art. 59 § 1 pkt 2.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2011r., w przedmiocie nałożenia na A. W. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].04.2010r., nałożonego decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].07.1998r., znak: [...] utrzymanego w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. przez [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Niewątpliwie organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym jednakże Sąd ma obowiązek uwzględnić aktualny stan prawny sprawy w dniu orzekania, a w aktualnym stanie prawnym sprawy na mocy decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. znak: [...] stwierdzono nieważność decyzji nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.1998 r., Nr [...], znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...].07.1998 r., L.dz. [...] w części nakazującej Pani A. W. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót tj. budowy stałego ogrodzenia od strony ulicy [...] w [...] oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczególowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...].
Nie ma więc w obrocie prawnym decyzji będąca podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Stosownie natomiast do treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zatem postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje swą aktualność tj. Jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu (deklaracji) wskazanych w tytule.
W ocenie sądu, gdy w toku postępowania egzekucyjnego wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję, z których wynikała dochodzony obowiązek, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten konkretny tytuł wykonawczy nie mogło być dalej prowadzone i powinno podlegać umorzeniu, gdyż zaistniała jedna z przyczyn obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę i uwzględnić okoliczność, iż stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...].07.1998
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Mając na względzie treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej od organu administracji.