Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpni 2006r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1pkt1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r, poz. 1071 z późn. zm) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. J., Z. K., B. P. i K. J. oraz odwołania B. i J. W., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...], nakazującej T. L., A. D., P. L. doprowadzenie budynku gospodarczo-biurowego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...], w W. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych wyszczególnionych w przedłożonej "Ocenie technicznej" w terminie dwóch miesięcy kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] października2005r. nałożono na inwestora obowiązek dostarczenie inwentaryzacji powykonawczej wybudowanego budynku gospodarczo - biurowego wraz z oceną w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi normami i przepisami.
Wykonując w/w postępowanie inwestor przedłożył dokumentację, sporządzoną przez mgr inż. arch. J. P., upr. Nr [...], wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem ewidencyjnym [...]. Autor w/w opracowania stwierdził, że przedmiotowy budynek będzie spełniał wymogi zawarte w przepisach po wykonaniu niezbędnych robót budowlanych wyszczególnionych w przedłożonej "Ocenie technicznej", tj. po podniesieniu na wysokość obecnej ściany szczytowej, wyniesionej ponad poziom połaci dachu, jednakże nie niżej niż 30cm ponad najwyższy poziom tej połaci, zdemontowaniu urządzeń sanitarnych w pomieszczeniach gospodarczych dostępnych od strony południowo wschodniej,po poddaniu kanałów wentylacyjnych w budynku oraz kanałów dymowych sprawdzeniu i udrożnieniu przez uprawnionego kominiarza oraz zainstalowaniu kratki wentylacyjnej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...], na podstawie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 nakazał T. L., A. D., P. L. doprowadzenie budynku gospodarczo- biurowego znajdującego się na nieruchomości przy ul [...], w W. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych wyszczególnionych w przedłożonej "Ocenie technicznej" w terminie dwóch miesięcy kiedy mniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od tej decyzji odwołali się M. J., Z. K., B. P. i K. J. wnosząc o jej weryfikację oraz B. i J. W. nie precyzując swoich żądań.
Na skutek rozpoznania odwołań zapadła zaskarżona, w niniejszej sprawie, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organu II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego. Prawidłowo bowiem ustalił, że budynek gospodarczo- biurowy znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] wybudowany został samowolnie przed rokiem 1995. Zgodnie z art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z późn. zm.) do takich obiektów stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38. póz. 229 ze zmianami). Odpowiednie zastosowanie znajduje zatem w tym przypadku art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. w myśl, którego w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w świetle powyższej regulacji prawnej,organ pierwszej instancji zasadnie nałożył obowiązek jak w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] października2005r. w przedmiocie dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej wybudowanego budynku gospodarczo - biurowego wraz z oceną w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi normami i przepisami. Następnie organ I instancji prawidłowo, na podstawie powołanej oceny technicznej i w jej granicach, nałożył obowiązki określone w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i J. W., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżących, zasadne jest nakazanie rozebrania, usytuowanego na sąsiadującej z ich nieruchomością działce, muru oraz budynku usytuowanego w ostrej granicy, tak żeby budynek był oddalony od granicy w odległości czterech metrów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.nr153,poz.1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, można postawić zarzutu naruszenia prawa, który skutkuje jej uchylenie, doszło do naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r (DZ.U. nr153, poz.1270).
W ocenie Sądu, w toku niniejszego postępowania doszło do obrazy przepisów art.7, 77 i 107 kpa w związku z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać należy, że tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Zdaniem Sądu w toku niniejszego postępowania wobec samowoli budowlanej,która została popełniona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy według art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) odpowiednio stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W tym zakresie organy orzekały zatem, co do zasady na podstawie właściwej podstawy prawnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło jednak do rozstrzygnięcia w trybie art.40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r bez właściwego rozpoznania przesłanek wynikających z przepisu art.37 w/w ustawy.
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lakonicznie stwierdził, że jeśli nie zachodzą przesłanki z art.37 to stosuje się art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Tymczasem przepis art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. wskazuje wyraźnie, że doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami możliwe jest tylko wtedy gdy nie zachodzą okoliczności opisane w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z przepisem art.37 w/w ustawy - przymusowej rozbiórce podlegają zatem bez możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z przepisami obiekty budowlane lub ich części, znajdujące się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powodują bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Wskazać należy, że z uwagi na zapis zawarty w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu, a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości.(wyrok NSA IV SA 196/96 LEX nr 47287). Dodatkowo w sprawie zastosowania przymusu rozbiórkowego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) z powodu niedopuszczalnego pogorszenia warunków bytowych dla otoczenia istotne jest wyjaśnienie, czy takie pogorszenie nie wynika z samowolnego działania pokrzywdzonego(wyrok SN III RN 127/98 OSNP 2000/2/40).
W ocenie Sądu rzeczą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie zbadanie, przesłanek opisanych dyspozycją art.37ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., a po ich ewentualnym wykluczeniu rozpoznanie możliwości rozstrzygnięcia w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane.
Organ będzie miał na uwadze, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku bowiem samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (wyrok NSA IV SA 83/89 ONS 1989/1/38 w Warszawie).
Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na wadliwość redakcji rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organ I instancji. Nie jest dopuszczalne bowiem, przy opisywaniu nakazu, odwoływanie się do dokumentu stanowiącego materiał dowodowy w sprawie. Obowiązkiem organu orzekającego było szczegółowe opisanie nakazu, choćby miało to stanowić powtórzenie opisu jak w materiale dowodowym.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego rozbiórki muru wskazać należy, że ten obiekt nie był objęty przedmiotowym postępowaniem. Skarżący w tym zakresie mogą odrębnie zwrócić się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt.1 lit.a i lit. C i art.152 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U.153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.