Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania W. i B. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r, nakazującą W. i B. W. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, w wyniku którego powstała od strony południowej część budynku o długości 3m z tarasem na drugiej kondygnacji, usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości P., gmina [...], stanowiącej własność W. i B.W..
W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż budowa budynku podstawowego, który pierwotnie pełnił funkcję gospodarczą, a obecnie jest użytkowany jako mieszkalny została wykonana na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Architektury i Budownictwa nr [...] z dnia [...].07.1960r udzielającej ówczesnemu inwestorowi M. O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego.
Budowa budynku gospodarczego została wykonana w latach 60- tych, a w trakcie budowy inwestor rozbudował budynek gospodarczy w ten sposób, że od strony południowej dobudował pomieszczenie o długości 3 metrów z dostępem od zewnątrz na parterze.
O tym, że rozbudowa budynku miała miejsce w tym samym czasie co budowa budynku podstawowego świadczy zdaniem organu odwoławczego ten sam rodzaj materiału budowlanego jaki wykorzystano do budowy.
Rozbudowa budynku wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której obecni właściciele budynku nie posiadają.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji skierował pisma do Wójta Gminy [...] oraz Starosty [...] w celu uzyskania informacji, czy któryś z organów wydawał pozwolenie na rozbudowę budynku.
W odpowiedzi Starosta [...] poinformował, że nie wpłynął wniosek na rozbudowę przedmiotowego budynku, zaś Wójt Gminy [...] wskazał, że w rejestrach pozwoleń na budowę z lat 1972 – 2003 nie odnaleziono wpisu dotyczącego rozbudowy.
Na dobudowanej parterowej części budynku M. O. wykonał taras przez zdjęcie pokrycia dachowego i pomurowanie ścianek o wysokości 1,25m, pozostawiając dwa prześwity w których zamontowano drewniane barierki ochronne.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji z których wynika, że taras powstał w 2005r również w warunkach samowoli budowlanej.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994r w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.
W przypadku samowoli budowlanej istotna jest bowiem data powstania obiektu, gdyż stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 48 (dot. samowolnej budowy obiektu) niniejszej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r.
Do takich obiektów stosuje się przepisy ustawy – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Jednakże w ocenie organu odwoławczego w przypadku, gdy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat (1960 - 2005), to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalony stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części.
W przedmiotowej sprawie PINB w [...] stwierdził, że omawiana rozbudowa nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jak i przepisów techniczno - budowlanych, w związku z czym postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2013r nałożył na W. i B. W. obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie:
- - zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności rozbudowanej części budynku mieszkalnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- - 4 egz. projektu budowlanego rozbudowanej części budynku mieszkalnego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, ważnym na dzień wykonania projektu, potwierdzającym wpis projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;
- - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec faktu, iż skarżący nie wykonali nałożonego obowiązku umożliwiającego legalizację samowoli budowlanej organ I instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku wraz z tarasem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W.i B. W..
Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:
- - art. 7 i 77 Kpa polegające na niewyjaśnieniu całości okoliczności sprawy oraz bezpodstawnym przyjęciu, że rozbudowa budynku mieszkalnego o długości 3 m od strony południowej stanowi samowolę budowlaną, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynika jednoznacznie, czy rozbudowa budynku została zrealizowana legalnie, czy też w warunkach samowoli budowlanej, a organ zaniechał wyjaśnienia powyższej kwestii, będącej kluczową dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
- - art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która jako wadliwa winna być uchylona
- - art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do obiektu, którego rozbudowa została zakończona w latach 60. XX w. tj przed dniem wejścia w życie w/w ustawy, podczas gdy przepis ten wyklucza zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane do budowy (rozbudowy) zakończonej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1995 r.,
- - art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i orzeczenie na jego podstawie nakazu rozbiórki w stosunku do rozbudowy budynku mieszkalnego w parterze o długości 3 m od strony południowej zrealizowanej w całości w latach 60 XX w., a także w stosunku do wykonania tarasu na drugiej kondygnacji, które to prace w ocenie skarżących niewymagały uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona.
Organy nadzoru budowlanego wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że rozbudowana część budynku mieszkalnego została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego rozbudowa budynku mieszkalnego o długości 3 m od strony południowej została wykonana w latach 60- tych w tym samym czasie co budowa budynku mieszkalnego realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę.
O powyższym świadczy ten sam rodzaj materiału budowlanego jaki wykorzystano do budowy.
Przyjmując, że rozbudowa miała miejsce w latach 60- tych należało ustalić w Urzędzie Gminy [...], czy w rejestrach pozwoleń na budowę z lat 60 – tych nie figuruje wpis dotyczący rozbudowy.
Takiego ustalenia organ nadzoru nie dokonał gdyż z pisma Wójta Gminy [...] wynika, że w rejestrach pozwoleń na budowę z lat 1972 – 2003 nie odnaleziono wpisu dotyczącego rozbudowy.
Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest dokładne ustalenie, czy rozbudowa budynku została zrealizowana legalnie, czy też w warunkach samowoli budowlanej.
Ponownie rozpatrując sprawę organy nadzoru budowlanego powinny zwrócić się do Wójta Gminy [...] oraz Starosty [...] w celu uzyskania informacji, czy któryś z organów wydawał w latach 60 – tych pozwolenie na rozbudowę budynku obecnie stanowiącego własność skarżących.
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest sprawa tarasu wykonanego w 2005r.
Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły dlaczego przyjęły, że wykonanie tarasu na stropie dobudowanej części parterowej wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie skarżących wykonanie tarasu nie stanowi budowy, przebudowy, montażu, remontu, czy też rozbiórki, a tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ powinien odnieść się do zarzutu skarżących mając na uwadze zakres prac budowlanych związanych z wykonanym tarasem.
Należy także rozważyć, czy możliwa jest rozbiórka samego tarasu gdyby okazało się, że powstał w warunkach samowoli budowlanej.
Jeżeli w wyniku ponownych ustaleń organu okaże się, że dobudowa części parterowej wraz z tarasem została wykonana samowolnie i taras jest nierozerwalnie połączony z częścią dobudowaną to postępowanie legalizacyjne należy prowadzić w trybie ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 103 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust 2.
Zaś ust 2 art. 103 wskazanej ustawy stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe.
W świetle przytoczonych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art.7 i art. 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 w/w ustawy.