Uzasadnienie
W dniu 1 grudnia 2014r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy D. Z., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni w formularzu PPF podała, że jest matką samotnie wychowującą dwóch synów. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500 złotych miesięcznie.
Wnioskodawczyni wskazała, że posiada dom o pow. 110 m² oraz gospodarstwo rolne o pow. 26 ha. Wyszczególniła, że ponosi następujące wydatki tj. opłaty za prąd w wysokości 150,00 złotych miesięcznie, ubezpieczenie KRUS 300,00 złotych co kwartał. Dodała, że ponosi wydatki na utrzymanie studiującego syna w wysokości 700,00 złotych. Ponadto wskazała, że ponosi wydatki na leczenie i zakup lekarstw w wysokości 300,00 złotych.
Pismem z dnia 31 grudnia 2014r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 grudnia 2014r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak należało podać jakie zwierzęta hoduje, w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów,
- - czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości,
- - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego on jest uzyskiwany,
- - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy).
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Stwierdzono, że informacje zawarte we wniosku są niewystarczające i na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżąca jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.
Z tego też względu zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2014r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżąca uchyliła się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podała czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak to jakie zwierzęta hoduje oraz wysokości uzyskiwanych z tego tytułu miesięcznie dochodów. Nie podała również czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych bądź inwentarza rolnego, jeśli tak to w jakiej wysokości. Wnioskodawczyni nie podała także czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak od kogo jakiego rodzaju i w jakiej wysokości. Nie wyjaśniła również czy posiada pojazdy mechaniczne i czy ponosi koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy).
Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawczyni nie uczyniła, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczyni wykazała, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.