Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...], mocą której wniesiono sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wzniesieniu konstrukcji wsporczej i zainstalowaniu ekranu reklamowego o wymiarach 3,00 x 6,00 m na działce oznaczonej nr. [...] znajdującej się w [...] przy ul. [...] (lok. nr. [...]).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w tym analizy dokumentacji projektowo-technicznej wynika, iż projektowana inwestycja ze względu na wielkość przedsięwzięcia i jego konstrukcję świadczy o tym, że jest to wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, a więc budowla, o której mowa w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Urządzenie to jest montowane z elementów i zawiera prefabrykowany fundament. Zdaniem organu w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny a jego wykonanie nie wpływa na trwałość związania z gruntem. O tym czy obiekt (urządzenie reklamowe) jest trwale związany z gruntem czy też nie nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie. Nie świadczy także technika w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają takiego trwałego związania ze względów bezpieczeństwa.
Objęte zgłoszeniem urządzenie reklamowe jest konstrukcją na tyle trwałą i związaną z gruntem, że uniemożliwia jego przesunięcie w inne miejsce, czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody. W istocie przewiduje realizację tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m (18 m 2) zamocowanej na słupie o wysokości 6 m przytwierdzonym do fundamentu żelbetonowego. W ocenie organu fakt montowania urządzenia na miejscu nie ma znaczenia dla sprawy gdyż to dotyczy metody, techniki i technologii wykonania obiektu. Poza tym żaden przepis Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o instalowaniu urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego skoro chodzi o budowę samodzielnej konstrukcji – budowli na własnym chociaż prefabrykowanym fundamencie. Powyższy przepis mówiący o instalowaniu urządzeń reklamowych dotyczy instalowania na istniejącym budynku lub budowli. Nie może on mieć jednak zastosowania do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi.
Decyzja Wojewody [...] została zaskarżona w całości przez inwestora – C spółka z o.o. z siedzibą w [...].
Decyzji tej zarzucono wadliwość wynikającą z:
- I. mającego wpływ na wynik niniejszego postępowania naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci:
- 1) artykułu 29 ust. 2 pkt. 6 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że:
- a) przepis powyższy nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych gruntem, a zatem do budowli w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego podczas gdy z analizy tego przepisu wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich urządzeń reklamowych,
- b) przepis powyższy nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych niepowiązanych technicznie z żadnym innym obiektem budowlanym,
- 2) artykułu 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnie skutkującą przyjęciem, że przepis ten dotyczy wyłącznie instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach zaś instalowaniem nie można określać wykonania samodzielnej konstrukcji na własnym prefabrykowanym fundamencie,
- 3) artykułu 3 pkt. 3 w związku z artykułem 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że:
- a) o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego nie decyduje metoda i rzeczywisty sposób związania tego urządzenia z gruntem,
- b) o trwałym związaniu z gruntem tego urządzenia decyduje okoliczność, że jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania,
- c) o trwałym związaniu z gruntem decyduje okoliczność, że konstrukcja obiektu wraz z fundamentem jest na tyle trwała, że uniemożliwia przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody, co znacznie ogranicza praktyczne zastosowanie artykułu 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego,
- 4) artykułu 3 pkt 1-5 w związku z artykułem 3 pkt 6 i 7 i artykułem 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że metoda jaką dany obiekt jest budowany nie ma wpływu na jego kwalifikację prawną,
- 5) artykułu 30 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego w niniejszej sprawie nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia gdyż dotyczą wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
- II. mającego istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania naruszenia przepisów o charakterze procesowym w postaci:
- 1) artykułu 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji podczas gdy decyzja winna zostać uchylona w myśl art. 138 § 1 pkt. 2 kpa,
- 2) artykułu 80 w związku z art. 77 § 1 i art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych przyjętych bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia że urządzenie reklamowe w niniejszej sprawie jest trwale związane z gruntem w związku z czym jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego oraz że roboty budowlane związane z wykonywaniem przedmiotowego urządzenia reklamowego stanowią budowlę a nie instalację obiektu,
- 3) artykułu 77 § 1 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na projekcie budowlanym dołączonym do zgłoszenia inwestora,
- 4) artykułu 77 § 1 w związku z art. 7 kpa przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w wyniku nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym niezgromadzenia dowodów i pominięcie konieczności jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia a w szczególności:
- a) nieudowodnienie, że roboty budowlane będące przedmiotem zgłoszenia inwestora polegają na budowie a nie na instalacji urządzenia reklamowego w związku z czym wymagają uzyskania pozwolenia na budowę,
- b) nieudowodnienie, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem,
- c) niewyjaśnienie w którym momencie i w jaki sposób ma zostać wykonana stopa fundamentowa, która to okoliczność wpływa na fakt czy mamy do czynienia z instalacją czy budową,
- d) niewyjaśnienie faktycznego sposobu związania urządzenia z gruntem pomimo, że w opisie technicznym zamierzenia przedstawiono dwa sposoby związania w zależności od rodzaju podłoża,
- 5) artykułu 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 kpa przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu prawnym decyzji dlaczego i w jakim zakresie powołane wyroki NSA wydane w innych sprawach, a więc i w różnych stanach faktycznych mają zastosowanie w sprawie niniejszej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy inwestor dokonał zgłoszenia instalacji tablicy reklamowej w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego czy też realizacji budowli obejmującej taką instalację.
Artykuł 3 pkt. 3 Prawa budowlanego nakazuje traktować jako " budowlę" m. in. wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Z kolei " budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa oraz nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 6)
Jeśli natomiast w ustawie jest mowa o "obiekcie budowlanym" to należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, bądź obiekt małej architektury (art. 3 pkt. 1)
W ocenie Sądu z powyższego wynika, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolnostojących, trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę bowiem nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonując kwalifikacji prawnej tego czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia powinno się więc brać pod uwagę także art. 5 Prawa budowlanego w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt.
II OSK 1461/08, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07, z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07)
Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy inwestor chce realizować tablicę reklamową o wymiarach 3 m X 6 m (18 m 2) umocowaną na słupie o wysokości 6 m przytwierdzonym do fundamentu żelbetonowego o wymiarach 3,6 x 2,3 x 1,2 m. Owo przytwierdzenie ma być dokonane za pomocą kotw M 30, podkładek i nakrętek regulacyjnych przy czym faktyczny sposób związania urządzenia z gruntem ma być uzależniony od rodzaju podłoża.
W ocenie Sądu jest to więc urządzenie o gabarytach i konstrukcji, które wymagają dla jego realizacji takich technologii jakie typowe są w przypadku realizowania obiektów posadowionych przynajmniej częściowo pod powierzchnią ziemi. Zdaniem Sądu wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i sposób osadzenia na gruncie świadczą o tym, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Poza tym o trwałości związania z gruntem nie może w każdym przypadku decydować fakt posadowienia konstrukcji fundamentowej przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu. Nie ma decydującego znaczenia także to, czy poszczególne elementy obiektu powstały w różnym czasie i miejscu.
Ma takie znaczenie natomiast miejsce ich połączenia oraz związania z gruntem w rozumieniu powyżej wskazanym.
Trzeba także zauważyć, ze umieszczenie reklamy na słupie, który jest przytwierdzony do betonowej podstawy przy pomocy kotw i metalowych śrub oraz podkładek nie różni się niczym od umiejscowienia słupa w betonowej podstawie, która została wylana po uprzednim zakotwieniu dolnej części słupa. W obu przypadkach zastosowana technologia, materiały i sposób wykonania części urządzenia reklamowego są praktycznie identyczne.
Dlatego też w obu wyżej opisanych przypadkach nie można mówić o instalowaniu obiektu reklamowego (art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego)
Na tle wykładni art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego prezentowane są w orzecznictwie sądowym także poglądy odmienne. Ich przykładem są m.in. wyroki wydane w sprawach przywołanych przez skarżącego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądów tych nie podziela.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 p.p.s.a.