Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2009r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołań: A. B., L. i W. O., R. U., P. G., A. P., P. Ł., J. i P. M., [...] Sp. z o. o. w [...], "Komitetu Obrony Mieszkańców [...] przed skutkami budowy autostrady [...] przez tereny zabudowane" od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w [...] pozwolenia na budowę autostrady [...] na odcinku [...] (bez węzła) - [...] (bez węzła) od km 490 + 427 do 510 + 530 oraz nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Wskazał, że zwrócił się do w/w skarżących o przedłożenie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, jak też mapy ewidencyjnej z uwidocznionym położeniem nieruchomości skarżących względem inwestycji.
Odpowiadając P. G. wskazał, że żądane dokumenty znajdują się w "dokumentacji jaką inwestor przedłożył Wojewodzie [...] do wniosku o wydanie zaskarżonego pozwolenia na budowę". Zdaniem organu drugiej instancji, w aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających ustalić do jakich nieruchomości P.G. posiada tytuł prawny, nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a tym samym, że przysługuje mu przymiot strony w przedmiotowej sprawie.
Ponadto, organ II instancji stwierdził, że z dokumentów przesłanych przez [...] Sp. z o. o. w [...] wynika, że jest ona właścicielem działki o nr ew. [...] (odpis z księgi wieczystej) oraz działki o nr ew. [...] (wypis z ewidencji gruntów). Nie można jednak ustalić ich położenia względem przedmiotowej inwestycji, zatem nie można ustalić, że znajdują się obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: P. G., P. i J. M. oraz [...] Sp. z o.o. w [...]. W wyniku połączenia spraw ww. skargi zostały rozpoznane w jednej sprawie pod sygn. akt VII SA/Wa 2325/09.
Skarżący, P. i J. M. wskazali, że są właścicielami działki nr [...] i [...] P. G. podał, że jest właścicielem działki [...] oraz [...], natomiast [...] Sp. z o.o. w [...] stwierdziła, że jest właścicielem działki zlokalizowanej w bezpośrednim kontakcie z planowaną trasą przebiegu autostrady płatnej [...]. Zdaniem skarżących, powyższe dane są znane inwestorowi, jak i organowi administracyjnemu wydającemu decyzję w I instancji. Zarówno inwestor - [...], jak i organ I instancji tj. Wojewoda [...] - w każdym stadium postępowania uznawali ich za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Skarżący wskazali, że zgodnie zaś z zapisem art. 77 § 4 k.p.a. fakty, które organowi są znane nie wymagają dowodu. Dane ewidencyjne są w posiadaniu organów administracyjnych, w dokumentacji sprawy i wynikają z treści wszystkich map, zestawień oraz przebiegu prawno-własnościowego planowanej autostrady A-1 - które to dokumenty znajdują się w dyspozycji i posiadaniu organu administracyjnego.
Zdaniem skarżących - organ wydający decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego — naruszył art. 77 § 1 k.p.a. - albowiem nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący.
W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 107,k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz właściwego uzasadnienia decyzji.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać należy, że tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA948/00 LEX nr 50114).
Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze w odniesieniu do grupy odwołujących się (szczegółowo opisanych w decyzji), wśród których byli skarżący w niniejszej sprawie.
Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdza, że odwołujący się od decyzji organu pierwszej instancji nie mają w sprawie przymiotu strony wówczas winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu organ II instancji nie oparł swojego rozstrzygnięcia na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i właściwej jego ocenie.
W zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do przymiotu strony małżonków J. i P. M. Właściwie bez uzasadnienia wskazał, że nie może ocenić przymiotu strony P. G.. Brak przymiotu strony [...] Sp. z o.o., skwitował tym, że nie wynika by działki, których Spółka jest właścicielem pozostawały w obszarze oddziaływania inwestycji. Nie omówił jaki jest obszar oddziaływani inwestycji. Było to tym bardziej konieczne gdy zważyć, że decyzja organu pierwszej instancji nie określa obszaru oddziaływania inwestycji.
W ocenie Sądu organ w oparciu o akta sprawy, a także czynności podjęte z urzędu mógł z łatwością ustalić położenie działek skarżących i tytuł prawny jaki im przysługuje.
Podstawowym przepisem prawa, w oparciu o który organ powinien ocenić przymiot stron odwołujących się jest przepis art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest zatem, to czy skarżący mają tytuł prawny do nieruchomości o jakim mowa w ww. przepisie art. 28 ustawy Prawo budowlane oraz to, czy te nieruchomości pozostają w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Rozpoznając ponownie odwołania ww. skarżących organ ustali, czy odwołującym się: P. i J. M., P. G., [...] Sp. z o.o. przysługuje przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją organu pierwszej instancji.
Te ustalenia organ oprze na badaniu tytułu prawnego, o jakim mowa w przepisie art. 28 ustawy Prawo budowlane, do nieruchomości, oraz ustaleniu tego, czy te nieruchomości pozostają w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Organ będzie miał na uwadze, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania za każdym razem będą decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym.
Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub wydane na ich podstawie decyzje. Także zachowanie odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu poza obszarem nieruchomości inwestora. Definicja "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) nie daje podstaw do takiego zawężającego (przez obszar ograniczonego użytkowania i zachowanie wymaganych odległości) rozumienia tego pojęcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).