Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 Kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po wszczęciu postępowania nieważnościowego na wniosek T. L., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1989r. Nr [...]. W/w decyzją zatwierdzono plan realizacyjny i udzielono pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego według projektu typowego W-0150 na działce przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż sporny budynek mieszkalny został posadowiony zgodnie z przepisami prawa, ponieważ zostały zachowane minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej oraz w stosunku do istniejącego budynku T. L. Ponadto sporna inwestycja nie naruszyła art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r., który odnosi się do ochrony interesów osób trzecich.
W związku z powyższym Wojewoda [...] stwierdził, iż T. L. nie może być uznana za stronę postępowania, gdyż nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa i przepisów prawa materialnego. Brak legitymacji procesowej powoduje, że nie może ona skutecznie wnioskować o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania T. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem badanej decyzji, właścicielka działki przy ul. [...] w [...] – T. L. nie została uznana za stronę i nie brała w nim udziału. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych do tejże ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.), przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ma inwestor. Inne podmioty aby mogły zostać uznane za stronę muszą zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1974r. wykazać się "uzasadnionym interesem".
Ponadto organ II instancji wskazał, iż jak wynika z planu realizacyjnego dla działki Nr [...], odległość zatwierdzonego badaną decyzją budynku względem granicy z działką T. L. o Nr [...] wynosi 3 m, natomiast odległość pomiędzy budynkami znajdującymi się na działce Nr [...] i [...] wynosi ok. 15 m. Zdaniem organu, odległości przewidziane w zatwierdzonym badaną decyzją planie realizacyjnym są zgodne z § 12 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia. W związku z powyższym T. L. nie posiada interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła T. L. Skarżąca zarzuciła w/w decyzji naruszenie art. 6 i 77 § 1 Kpa oraz wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, iż organy administracyjne w stopniu niewystarczającym przeprowadziły analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zdaniem skarżącej, dopiero po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organy mogłyby przyznać lub odmówić interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, uznały, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o której jest mowa w art. 105 § 1 Kpa.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W/w przepis wprowadza regułę umorzenia postępowania z urzędu przez organ administracyjny w przypadku wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania. W tym miejscu należy wskazać, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowe w dwóch przypadkach. Pierwszym z nich jest brak decyzji, której nieważność miałaby być stwierdzona, drugim - niedopuszczalności weryfikacji decyzji w tym trybie. W pozostałych przypadkach zawsze istnieje przedmiot sprawy, to jest decyzja, co do której jest konieczne rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku kwalifikowanych wad (por. B. Adamiak: Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, publ. PiP 2001, nr 8, s. 29).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie są prawidłowe ze względu na brak podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 Kpa. W swoich rozstrzygnięciach organy wskazały na błędną przesłankę umorzenia postępowania, tj. brak interesu prawnego T. L. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle art. 105 § 1 Kpa nie jest to przesłanka, na podstawie której można umorzyć postępowanie administracyjne.
Ponadto należy wskazać, iż organ wydając decyzję o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, natomiast takim rozstrzygnięciem zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków i kończy bieg postępowania w danej sprawie.
W niniejszej sprawie, zarówno organ I jak i II instancji, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1974r. ustaliły, iż T. L. nie posiada interesu prawnego, ponieważ usytuowanie spornego budynku w planie realizacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę nie narusza przepisu § 12 w/w rozporządzenia. Takie rozstrzygnięcie organu administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 Kpa należy uznać za błędne, ponieważ umarzając postępowanie - organy wypowiedziały się merytorycznie w zakresie ustalenia, iż sporny budynek został usytuowany zgodnie z prawem oraz określony podmiot nie posiada interesu prawnego.
Jak wynika z powyższego, zdaniem Sądu nie było przeszkód do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pomimo tego, organy z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa umorzyły postępowanie administracyjne.
Ponadto należy wskazać, iż organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1974r., ponieważ błędnie odmówiły T. L. interesu prawnego w niniejszej sprawie.
O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 1983r., sygn. akt I SA 1513/82, publ. Gazeta Prawna 1984/11 str. 8, Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/4 str. 258, ONSA 1983/1 poz. 20).
§ 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, iż budynki mieszkalne (...) powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast ust. 2 stanowi, iż przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.
Jak wynika z ustaleń organów sporna inwestycja została posadowiona w odległości 3m od granicy działki, z tym że w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej zostały wykonane trzy otwory okienne. Jest to stan niezgodny z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia. Tak usytuowany budynek nie powinien posiadać otworów okiennych w ścianie budynku od strony sąsiedniej działki.
W związku z powyższym, T. L. jako właścicielka nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której znajduje się sporna inwestycja, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy w zw. z art. 28 Kpa, niewątpliwie posiada interes prawny do żądania zbadania, czy decyzja o pozwoleniu na budowę oraz faktyczne posadowienie spornego budynku mieszkalnego było zgodne z obowiązującymi przepisami.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1, 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, co powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.