Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania S. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...] nakazującej jej rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu konstrukcji stalowej o wymiarach ok. 3m x 5m na działkach o nr ew. [...]z obrębu [...]położonych przy ul. [...]w [...] - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji miało następujący przebieg.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2013r., w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 748/13 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], którą organ po rozpatrzeniu odwołania S. J. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...]z dnia [...] grudnia 2012 r., nakazującą S. J. rozbiórkę opisanego powyżej samowolnie wybudowanego garażu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja organu drugiej instancji zapadła z naruszeniem art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że materialnoprawną podstawą wydanych decyzji stanowił przepis art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgodnie z którym, w przypadku niewypełnienia w terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, organ nadzoru budowlanego stosuje przepis ust. 1 - a więc orzeka nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części.
Sąd stwierdził, że o ile - co do zasady - racje ma organ, że zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, należy nakazać rozbiórkę obiektu, o tyle przepis ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie na tym etapie postępowania. Niesporne jest, że skarżąca samowolnie wybudowała w 2005 r. garaż konstrukcji stalowej, jednostanowiskowy o wym. 3,00 x 5,00m. Organ nadzoru budowlanego przystępujące, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do jego legalizacji wydał na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane postanowienie, którym zobowiązał inwestorkę do przedłożenia określonych dokumentów, w terminie dwóch miesięcy tj. do dnia 10 grudnia 2012 r. Skarżąca pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. wystąpiła do organu nadzoru z wnioskiem o zawieszenie postępowania podnosząc, iż z przyczyn od siebie niezależnych nie może w wyznaczonym terminie uzyskać wymaganych dokumentów mimo, iż podjęła stosowne starania.
Tymczasem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał złożonego wniosku, a następnie nie ustosunkowując się do wniosku orzekł rozbiórkę garażu. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora ten jednak żeby mógł skorzystać z niniejszego uprawnienia musi mieć zakreślony realny termin na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Ustawodawca w kwestii długości terminu nie wprowadził żadnych ograniczeń ani nakazów. Termin powinien być zatem ustalony w taki sposób żeby nie był zbyt długi (co prowadziłoby w istocie do utrzymywania legalnie stanu niezgodnego z prawem) ale też nie może być zbyt krótki, gdyż wówczas inwestor nie mógłby wywiązać się z nałożonych obowiązków. Nie ulega również wątpliwości, że omawiany termin ma charakter procesowy, a nie materialny. Termin ten może być z ważnych powodów skracany lub przedłużany przez organy administracji, w zależności od potrzeb, na wniosek strony.
Możliwe jest, aby organ pierwszej instancji korzystnie dla strony zmienił termin, w którym zobowiązana była wykonać obowiązki o ile strona, przed jego upływem wystąpi z odpowiednim wnioskiem, przedstawiając przekonującą argumentację. Rozpatrując taki wniosek organ winien mieć na uwadze wymogi art. 7 k.p.a. (działania zgodnie z prawem ale i z uwzględnieniem interesu strony), art. 8 k.p.a. (pogłębianie zaufania do organów władzy). Jeżeli wniosku nie uwzględni powinien swoje stanowisko w tym względzie odpowiednio umotywować, gdyż określenie terminu mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie rozpoznał złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania, bądź przedłużenie terminu do złożenia dokumentów.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja organu drugiej instancji.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 28 listopada 2013r., skarżąca zwróciła się o legalizację budynku choć przedłożyła tylko zaświadczenie Zarządu Dzielnicy [...] z dnia 30 października 2013r., w którym wskazano, że brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na którym ulokowana jest samowola.
W nawiązaniu do wytycznych zawartych w opisanym powyżej wyroku organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wprawdzie nie odniósł się do wniosku strony dotyczącego przedłużenia terminu do złożenia wymaganych w świetle wydanego w tym przedmiocie postanowienia to jednak od dnia jego wydania upłynęły dwa lata, a skarżąca dostarczyła jedynie zaświadczenie z dnia 28 grudnia 2012 co do ustaleń poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wskazane powyżej zaświadczenie co do tego, że nie ma obowiązującego nowego planu.
Organ podkreślił, że w piśmie z dnia 28 listopada 2013r., skarżąca zwróciła się o legalizację budynku i miało to miejsce mimo braku wykonania nałożonych obowiązków, natomiast nie zwracała się o dalsze przedłużenie terminu. Inwestorka nie przedłożyła projektu budowlanego obiektu, ani zaświadczenia określającego zgodność obiektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a w przypadku jego braku decyzji o warunkach zabudowy.
Organ drugiej instancji wskazał, że uwzględniając słuszny interes strony, pismem z dnia 30 stycznia 2014r., ponownie wystąpił o przedłożenie dokumentacji koniecznej dla kontynuowania postępowania legalizacyjnego, na pismo skarżąca nie udzieliła odpowiedzi.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w omówionych okolicznościach sprawy należało utrzymać decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie w przedmiocie nakazu rozbiórki stanowi obowiązek organu w świetle art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane w sytuacji w której inwestor nie spełnia warunków umożliwiających legalizację budynku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygniecie wniosła S. J., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i cyt. "przekazania sprawy do ponownego rozpoznania" oraz zasadzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11, 97 § 1 pkt 4 oraz 98§1 k.p.a. Podniosła, że nadal nie rozpoznano jej wniosku o zawieszenie postępowania, w przypadku braku sprzeciwu innych stron i wobec braku zagrożenia dla interesu społecznego odmowa zawieszenia postępowania byłaby przejawem szykany ze strony organu wobec inwestora. Ponadto, organ pominął informację, zgodnie z którą przed Sądem Rejonowym [...]toczy się cyt. "procedura przewłaszczeniowa działek [...]oraz [...]",co stanowi podstawę do zawieszenia niniejszego postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył,co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżano decyzja odpowiada przepisom prawa.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga i to, że zaskarżona decyzja wydana została po tym jak wcześniejsze orzeczenie organu drugiej instancji zostało uchylone wyrokiem tutejszego Sądu. Jak stanowi art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą organ.
Sąd stwierdza, że organ przeprowadził w sprawie prawidłowo postępowanie uzupełniające i dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia, utrzymując decyzję rozbiórkową
W świetle uzasadnienie powołanego wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżąca powinna być adresatem decyzji rozbiórkowej przedmiotowego garażu, opartej na przepisie art. 48 ustawy Prawo budowlane z tym, że w sytuacji w której po zagwarantowaniu jej realnej możliwości legalizacji obiektu z tego uprawnienia nie skorzysta, podkreślmy uprawnienia. Jak słusznie wskazał Sąd inwestor ma prawo skorzystania w określonych warunkach postępowania legalizacyjnego, ale nie ma w tym zakresie obowiązków. Organ natomiast w sytuacji, w której inwestor nie skorzystał z procedury legalizacyjnej ma obowiązek, podkreślmy obowiązek, wydania orzeczenia w przedmiocie rozbiórki.
Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy, choć formalnie nie rozpoznano wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania, to uchybienie organu w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżąca dysponowała realnym, bo wskutek trwania niniejszego postępowania kilkuletnim okresem, w którym mogła przedłożyć dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury legalizacyjnej. Skarżąca tych dokumentów nie przedłożyła. Orzeczenie w przedmiocie rozbiórki, w świetle wskazanych przez organ przepisów prawa, było zatem w pełni uzasadnione.
Na marginesie Sąd wskazuje - słusznie organ zauważył, że w piśmie z dnia 28 listopada 2013r., skarżąca mimo, że nie przedłożyła wszystkich dokumentów oczekiwał od organu finalizacji postępowania legalizacyjnego. To oczekiwanie było jednak bezpodstawne, gdy zważyć na procedurę przewidzianą w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)