Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2489/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 301/15, oddalił zażalenie D. W. i M. W. na postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r.
W dniu 29 września 2015 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o prawo pomocy PPF, złożony przez D. W. i M. W., w którym skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy.
Z aktualnie nadesłanego formularza PPF (uzupełnionego w dniu 12 listopada 2015 r. – data wpływu do Sądu) wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, nie mają domu, mieszkania, są współwłaścicielami działki nr [...] i [...] w N. o łącznej powierzchni 2488 m2. Skarżący podali, że w domu nie mają zimnej wody, ogrzewania. Utrzymują z się z emerytury: D. W. w wysokości 1291 zł i M. W. – 1548 zł. Skarżący że nie mają alimentów i ponoszą następujące wydatki: koszty utrzymania mieszkania – 500 zł, koszty leczenia – ok. 800 zł miesięcznie, koszty prowadzenia postępowań administracyjnych, kser, wysyłek – 1000 zł. Oświadczyli, że na wyżywienie mają poniżej minimum socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Jak stanowi przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wynikająca z przywołanego przepisu możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie jest uzależniona od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd, po wszechstronnej ocenie tych okoliczności, może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy może odnosić się nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. Sąd odmówił przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W ocenie Sądu brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. Skarżący nie wykazali bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. do momentu wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r.
Jak wynika z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 listopada 2014 r. D. W. i M. W. sami prowadzą gospodarstwo domowe. Nie posiadają domu, mieszkania, są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 2488 m² w N.. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2781 zł miesięcznie (T. W. – 1262 zł, M. W. – 1519 zł).
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 listopada 2015 r. skarżący nie podali żadnych nowych okoliczności mających wpływ na sytuację finansową gospodarstwa domowego, a jedynie powielili argumentację zawartą w poprzednio złożonym wniosku. W sprawie wiadomo jedynie, jaki dochód osiągają skarżący – obecnie jest to kwota w łącznej wysokości 2810 zł miesięcznie (emerytura D. W. i M. W.), która wzrosła nieznacznie (o 29 zł) w porównaniu do dochodów wykazanych w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z aktualnym oświadczeniem skarżący nadal nie posiadają: domu, mieszkania, innych nieruchomości (oprócz prawa współwłasności działek nr [...] i nr [...] w N.), oszczędności, praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych.
Skarżący wskazali jedynie, że ponoszą koszty utrzymania mieszkania w wysokości 500 zł miesięcznie, koszty leczenia – ok. 800 zł miesięcznie i koszty prowadzenia postępowań administracyjnych – 1000 zł miesięcznie.
Zaznaczyć trzeba, że to rolą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest jasne i precyzyjne przedstawienie swojego stanu rodzinnego, majątku oraz dochodów i wydatków. W niniejszej sprawie – z uwagi na postawę skarżących – nie jest możliwa ani ocena, czy ich sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, ani tym bardziej, czy nastąpiła w tym zakresie zmiana okoliczności faktycznych, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 4 lutego 2015 r. o odmowie przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący w dalszym ciągu nie wyjaśnili, gdzie zamieszkują i jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania bądź domu, w którym przebywają, nie wskazali szczegółowo i nie udokumentowali stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym lokalu mieszkalnego, w którym obecnie przebywają, nie wskazali, czy otrzymują pomoc od innych osób lub instytucji.
Za niewiarygodne należy też uznać oświadczenie D. W. i M. W. co do samodzielnego prowadzenia przez nich gospodarstwa domowego, wobec faktu, że ich dzieci – M. W. i J. W. w skardze do Sądu, której dotyczy niniejsze postępowanie, podali taki sam adres zamieszkania, jak rodzice, a dodatkowo pod tożsamym adresem zarejestrowali działalność gospodarczą.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2015 r. Skarżący nie uzupełnili danych znanych Sądowi o żadne dodatkowe informacje. Sam fakt prowadzenia licznych postępowań administracyjnych oraz sądowych zainicjowanych przez skarżących nie jest natomiast okolicznością zwalniającą stronę od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w tych sprawach.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.