Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], na podstawie art. 129 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) zobowiązał S. P. do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 1476 złotych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], poprzez: 1) remont dachu, 2) przemurowanie kominów ponad dachem, 3) wymianę tynków wewnętrznych, 4) remont płyt balkonowych, 5) uzupełnienie tynków na elewacjach zewnętrznych.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], zlecono obowiązek określony Tytułem wykonawczym [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], do wykonania zastępczego.
Organ zaznaczył, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego niezbędne jest sporządzenie kosztorysu inwestorskiego w celu oszacowania kosztów przedmiotowych robót budowlanych i wyłonienia wykonawcy w ramach orzeczonego wykonania zastępczego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. P., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w związku z niewykonaniem przez S.P. obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...], organ powiatowy (egzekucyjny), w dniu [...] maja 2011 r. skierował do zobowiązanego upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu [...] maja 2011 r.
Następnie, w dniu [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zastosował wobec S. P. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 złotych.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego z dnia [...] stycznia 2012 r.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2013r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., organ powiatowy nałożył na S. P. obowiązek wpłacenia zaliczki w kwocie 1476 złotych na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego dotyczącego zastępczego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.
Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Dodał, iż art. 128 § 2 ww. ustawy stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Natomiast zgodnie z art. 129 ustawy organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 ustawy.
Organ stwierdził, iż ze względu na uchylanie się przez podmiot zobowiązany od wykonania obowiązku usunięcia określonych w niniejszej decyzji nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy ww. ustawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż wskazana kwota zaliczki jest niezbędna do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty i wyłonienie wykonawcy w ramach zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Ponadto, kwota zaliczki wynika z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa.
Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. P., wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie jego nieważności.
Skarżący zaskarżonemu postanowieniu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu I instancji zarzucił:
- 1) rażące naruszenie przepisu art. 23 § 6, art. 56 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez dalsze prowadzenie egzekucji, pomimo: a) wstrzymania postępowania egzekucyjnego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego; b) wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji "źródłowej", tworzącej zobowiązanie strony;
- 2) naruszenie art. 110, art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz sprzeczność z konstytucyjnymi zasadami praw i wolności obywatelskich, uwzględnionymi w regulacjach prawa międzynarodowego (protokół nr [...] do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - zakaz dwukrotnego rozpoznawania tej samej sprawy).
W uzasadneniu skargi S. P. wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], nakazał skarżącemu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] w [...]. Natomiast Prezydent [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...], udzielił pozwolenia na rozbiórkę tego właśnie budynku.
Skarżący stwierdził, iż wobec powyższego faktu, obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], jako adresata wymienionej decyzji Prezydenta [...], było wyeliminowanie własnej decyzji z obrotu prawnego, jako niecelowej, nakładającej na stronę nieuzasadnione w tych okolicznościach ciężary.
S. P. wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. wstrzymał z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ powiatowy. Ostateczne postanowienie w tej sprawie, zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt VII SA/Wa 1060/13).
Skarżący zaznaczył, iż w dniu [...] marca 2012 r. organ wojewódzki skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] pismo znak: [...], w którym stwierdził, że "zasadnym byłoby zbadanie przez organ I instancji, czy w stosunku do decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].10.2010 [...] nie powinno zastosować się procedury wskazanej w art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.", oraz że "w ocenie [...]WINB niezasadne jest przymuszanie właściciela niniejszej nieruchomości do naprawy stanu technicznego obiektu w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę tego budynku".
Zdaniem strony skarżącej, powyższe wystąpienie należałoby zatem traktować równocześnie: jako środek nadzoru organu nadrzędnego i wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 162 k.p.a., co zgodnie z przepisem art. 61 k.p.a. rozpoczyna bieg postępowania administracyjnego w sprawie wyeliminowania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...].
Na marginesie, skarżący zaznaczył, iż starał się wykonać nałożony obowiązek, co jednak było związane z koniecznością opróżnienia budynku przez lokatorów, czego nie mógł, pomimo podjęcia różnorodnych działań, dokonać we własnym zakresie (bez pomocy gminy) i w krótkim czasie (mając na względzie terminy rozpoznawania spraw w postępowaniach administracyjnych i sądowych).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] maja 2013 r., wydane w oparciu o art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekające o zobowiązaniu skarżącego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego.
Zaznaczyć należy, iż orzeczenia te zapadły w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym.
Bezspornym jest, iż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia na skarżącym ciążył obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], poprzez wykonanie: 1) remontu dachu, 2) przemurowania kominów ponad dachem, 3) wymiany tynków wewnętrznych, 4) remontu płyt balkonowych, 5) uzupełnienia tynków na elewacjach zewnętrznych. Powyższy obowiązek wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., nr –[...], której to nadano, w trybie art. 108 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia ludzkiego i mienia. W zakresie tego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] w dniu [...] maja 2011 r. wystosował do zobowiązanego upomnienie, a następnie, jako wierzyciel, wystawił tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne.
W związku z niewykonaniem obowiązku organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], nałożył na skarżącego, w trybie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia, wzywając zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie 7 dni oraz informując, że w przypadku jego niewykonania zostanie orzeczone wykonanie zastępcze. Powyższe postanowienie organu powiatowego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] (skarga S. P. na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1060/13). Ponieważ przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r., nr [...], na podstawie art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązał skarżącego do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 1476 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione i w okolicznościach sprawy możliwe było wydanie w stosunku do skarżącego orzeczenia przewidzianego w art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy orzekające mogły więc dochodzić od skarżącego zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Jeszcze raz należy podkreślić, iż obowiązek wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, był wymagalny. W sytuacji zaś uchylania się przez zobowiązanego od jego wykonania, organ prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne oraz zgodnie z przepisami podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania jego realizacji.
Zaznaczyć należy, że określenie wysokości zaliczki jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego, jednakże słowo "zaliczka" należy rozumieć jako część należności wpłacaną lub wypłacaną z góry na poczet tej należności. Skoro zaś określenie wysokości zaliczki pozostawione jest uznaniu organu, to jej określenie winno zostać należycie uzasadnione. W ocenie Sądu, również w tym zakresie, nie można uznać, aby organ egzekucyjny nie wywiązał się z tego obowiązku. Jak bowiem zaznaczył, w zaskarżonej decyzji, wskazana kwota zaliczki niezbędna jest do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty i wyłonienie wykonawcy w ramach zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Powyższa kwota zaliczki wynika zaś z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione.
Nie można postawić organom egzekucyjnym, jak to uczynił skarżący, zarzutu naruszenia art. 23 § 6, art. 56 § 1 i pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez dalsze prowadzenie egzekucji, pomimo wstrzymania postępowania egzekucyjnego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wszczęcia postępowania w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji "źródłowej".
Należy bowiem mieć na względzie, iż postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], prowadzenie postępowania egzekucyjnego zostało wstrzymane jedynie do dnia [...] kwietnia 2012 r. Ponadto, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby wszczęte zostało postępowanie, w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...], w związku z uzyskaniem przez skarżącego pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] w [...] (decyzja Prezydent [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]). W przedmiotowej sprawie była jedynie rozważana możliwość wszczęcia postępowania w tym trybie. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, pisma organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], skierowanego do organu powiatowego nie można było potraktować jako środek nadzoru organu nadrzędnego i wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 162 k.p.a., który uruchamiałby bieg postępowania administracyjnego.
W kontekście ww. decyzji Prezydent [...] wskazać także należy, iż otrzymane przez skarżącego pozwolenie na rozbiórkę jest jedynie uprawnieniem skarżącego, z którego może skorzystać lub nie. Tymczasem obowiązek wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności jest wymagalny i podlegający egzekucji. Zaznaczyć również należy, że brak związku decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. na tok prowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r., jak wyżej wskazano, oddalił skargę S. P. na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.