Uzasadnienie
[...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo z dnia 23 stycznia 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 stycznia 2018 r.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem w oparciu o udzielone przez wnioskodawcę informacje nie jest możliwe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.
W treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu [...] oświadczył, że posiada dom o powierzchni 50 m2 (bez elewacji, częściowo wykończony) oraz użytki rolne o powierzchni 4,5510 ha, lasy – 1,4734 ha. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz trójka dzieci.
[...] oświadczył, że pomimo posiadanego gospodarstwa rolnego utrzymuje się z rodziną z zasiłków z OPS oraz prac dorywczych, na jego utrzymaniu pozostaje bezrobotna żona oraz dzieci uczęszczające do szkoły. Skarżący wskazał, że rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 2217 zł netto miesięcznie, na które składają się zasiłki rodzinne i świadczenia wychowawcze na dzieci ("500 +") oraz dopłaty bezpośrednie w kwocie 250 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki [...] wymienił: opłaty za prąd – 170 zł, za wodę – 150 zł, za telefon – 75 zł, wydatki na środki czystości – 100 zł, ubezpieczenia – ok. 1000 zł, KRUS – ok. 700 zł, wydatki na jedzenie – 1200 zł, na paliwo – ok. 400 zł, wydatki na obiady, składki szkolne – 200 zł, na odzież – ok. 500 zł.
Pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez:
- - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez żonę skarżącego statusu osoby bezrobotnej,
- - wskazanie, czy żona skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia, działalności wykonywanej osobiście itp.; jeżeli tak, w jakiej wysokości,
- - wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z prac dorywczych,
- - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wskazanie, czy skarżący korzysta z pomocy rodziny, innych osób, instytucji lub ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak, wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu i nadesłanie dokumentów potwierdzających uzyskiwanie pomocy bądź otrzymywanie świadczeń.
[...] nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z 23 stycznia 2018 r., doręczone skarżącemu w dniu 29 stycznia 2018 r. Wobec braku odpowiedzi stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem oświadczenie [...] zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych.
Podkreślenia wymaga, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.