Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez M.W. jest uchwała Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2011 r. nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawny:
Uchwałą nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowiła o zawieszeniu M.W. w prawach członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że M.W. zaprzestał opłacania składek członkowskich w wymaganych terminach. Następnie, uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2010 r. Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowiła o skreśleniu M.W. posiadającego numer członkowski [...] z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z uwagi na nieuiszczanie składek członkowskich przez okres 1 roku.
Pismem z [...] sierpnia 2011 r. M.W. zwrócił się do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o wpisanie go na listę członków.
Uchwałą nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa odmówiła ponownego wpisania M.W. na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że stosownie do § 11 ust. 3 lit. a Regulaminu postępowania przy ustalaniu, zawieszaniu i wznawianiu członkostwa (Załącznik do uchwały nr [...] Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] maja 2005 r.), osoba chcąca ponownie wpisać się na listę członków powinna opłacić również zaległe składki, w wysokości obowiązującej w okresie powstania zaległości. M.W. nie opłacił zaległych składek za okres od 1 stycznia 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r., a to uzasadniało wydanie orzeczenia o treści, jak w sentencji uchwały.
Z rozstrzygnięciem tym M.W. się nie zgodził i wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu tego środka zaskarżenia, w dniu [...] października 2011 r. Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podjęła uchwałę nr [...], którą utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że rozstrzygnięcie zaskarżonej uchwały jest zasadne, ale nie z przyczyn podanych w jej uzasadnieniu. Podniesiono, że Okręgowa Rada nie mogła dokonać ponownego wpisu M.W. na listę członków Izby, albowiem M.W. jest członkiem Izby i nie został skutecznie z listy tej nigdy skreślony, ani też zawieszony w prawach członka. Podjęte przez Okręgową Radę uchwały nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. (o zawieszeniu w prawach członka) oraz nr [...] z [...] grudnia 2010 r. (o skreśleniu z listy członków) nigdy nie zostały bowiem doręczone M.W.. Wobec ich nie doręczenia, żadna z nich nie wywołała skutku prawnego, nie weszła do obiegu prawnego i nie obowiązuje.
M.W. jest więc do chwili obecnej członkiem Izby i nie może być do niej ponownie przyjęty. Nie może być bowiem w tym samym czasie "podwójnym" członkiem izby. W zaistniałej sytuacji prawnej, Okręgowa Izba obowiązana jest ujawnić wnioskodawcę na liście swoich członków, a decyzja w sprawie dalszego postępowania wobec członkostwa w Izbie M.W. w związku z nieopłacaniem przez niego składek należy do Okręgowej Rady.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2011 r., skarżący – M.W. wniósł o jej uchylenie, podnosząc, iż jest ona dla niego krzywdząca i niezgodna z rzeczywistością.
Wskazał, że w tym okresie co nie opłacał składek członkowskich, nie otrzymał potwierdzenia przynależności do Izby, ani też nie była mu potrzebna taka przynależność. Dlatego też nie wnosił składek i uważał, że "brak potwierdzenia jest równoważne z brakiem przynależności, bo w praktyce tylko zaświadczenie z Izby było honorowane przez klienta", a takiego nie otrzymał. Skarżący podniósł następnie, że obowiązek przynależności do Izby jako warunek konieczny wykonywania zawodu jest niezgodny z Konstytucją RP i narusza prawo równego dostępu do rynku pracy. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie ww. uchwały i skreślenie go z listy Izby z dniem nie opłacania składek, tj. z dniem 1 stycznia 2010 r. Podał jednocześnie, że nie jest obecnie zainteresowany przynależnością do Izby.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z 17 lutego 2012 r. skarżący uzupełnił argumentację skargi. Wskazał, że decyzją Krajowej Rady zostało mu przywrócone członkostwo w Izbie i to bez względu na to, że nie opłacał składek. Ale decyzja ta spowodowała, że za cały ten okres musiałby zapłacić zaległe składki, a jest to kwota 896 zł. Decyzja ta jest więc krzywdząca, albowiem musiałby zapłacić pieniądze za coś czego nie otrzymał, bo nie otrzymał zaświadczenia potwierdzającego jego przynależność do Izby, nie otrzymał też literatury, którą to doręczano mu jak był członkiem. Nadto, na liście internetowej widniało, że jest skreślony z listy członków Izby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, w tym również z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione.
Sąd uznał, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 44, art. 109 § 1 i art. 110 k.p.a. i w końcu z naruszeniem także przepisu art. 138 § 1 pkt 1 tej ustawy, a to czyniło koniecznym zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była uchwała Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2011 r. Uchwałą tą, krajowy organ samorządu zawodowego utrzymał w mocy uchwałę Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] sierpnia 2011 r. o odmowie wpisu skarżącego na listę członków tej Izby. Powodem rozstrzygnięcia odmownego dla skarżącego a wydanego w sprawie w I instancji było ustalenie, iż skarżący nie opłacił zaległych składek członkowskich, z powodu której to sytuacji został zawieszony w prawach członka, a następnie skreślony z listy członków. Utrzymując w mocy uchwałę zapadłą w sprawie w I instancji, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa przyjęła, że skarżący nigdy nie został skutecznie ani zawieszony w prawach członka, ani skreślony z listy członków, albowiem uchwały, które zapadły w tym przedmiocie nie zostały mu nigdy doręczone, a tym samym nie weszły do obrotu prawnego.
To zaś oznacza, że skarżący nie może być ponownie wpisany na listę członków, bo cały czas na niej widnieje. Krajowa Rada dokonując takiej oceny w sprawie powołała się na art. 109 § 1 i art. 110 k.p.a.
Zdaniem Sądu, ocena dokonana w sprawie przez Krajową Radę w zaskarżonej uchwale jest co najmniej przedwczesna. W sprawie należało przede wszystkim w sposób bezsporny wyjaśnić, czy faktycznie uchwały dotyczące zawieszenia skarżącego w prawach członka, a następnie jego skreślenia z listy członków Izby nie zostały mu skutecznie, zgodnie z przepisami k.p.a., doręczone. Takiej oceny w sprawie zabrakło, a to -zdaniem Sądu- stanowi o wadliwości podjętego przez Krajowa Radę rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to dotyczy tylko tej kwestii i nie obejmuje innych (w tym podniesionych w sprawie w uchwale zapadłej w I instancji).
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż uchwałą z [...] sierpnia 2010 r. Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowiła o zawieszeniu M.W. w prawach członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a uchwałą z [...] grudnia 2010 r. Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowiła o skreśleniu M.W. posiadającego numer członkowski [...] z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, z uwagi (jak wskazała) na nieuiszczanie składek członkowskich przez okres 1 roku. Obie te uchwały zostały wysłane do skarżącego na adres: [...] w [...]. Obie przesyłki skierowane na wskazany adres wróciły do nadawcy z adnotacjami na kopercie świadczącymi o ich awizowaniu i nie podjęciu przez adresata w terminie.
Zatem, powyższe wymagało oceny w kontekście przepisów Rozdziału 8 k.p.a., w szczególności art. 44, w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42 ze zm.). W zaskarżonej uchwale takiej oceny brak. Krajowa Rada przyjęła, że ww. uchwały nie zostały doręczone skarżącemu, ale nie przedstawiła ustaleń jakie poczyniła w tym zakresie i na czym opiera swoje stwierdzenie. Zauważyć przy tym trzeba, iż ww. adres skarżącego jest nieaktualny (o czym świadczą tak akta administracyjne jak i sądowe), ale o zmianie adresu (jak wynika z akt administracyjnych) skarżący poinformował Okręgową Izbę dopiero w dniu 3 sierpnia 2011 r., w drodze korespondencji mailowej (przy czym nie wiadomo, od kiedy adres skarżącego do korespondencji uległ zmianie). Okoliczność ta, tak jak i adnotacje doręczyciela na kopercie, w której nadano uchwały z [...] sierpnia 2010 r. i [...] grudnia 2010 r., wymagała oceny w kontekście zapisów art. 44 k.p.a. Dopiero ocena sprawy w tym zakresie, mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do wyciągnięcia takich wniosków, o jakich mowa w zaskarżonej uchwale.
Wobec niewyjaśnienia powyższych kwestii, za nieuzasadnioną -zdaniem Sądu- należało uznać argumentację Krajowej Rady wskazującą na to, że skarżący nigdy skutecznie nie został z listy członków Izby skreślony.
Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że słusznie Krajowa Rada wskazała na przepis art. 109 § 1 i art. 110 k.p.a. zaznaczając, że decyzja (czy jak w sprawie: uchwała) musi być doręczona stronie i dopiero z chwilą jej doręczenia jest wiążąca dla organu, i wchodzi do obrotu prawnego. Niemniej, zauważyć należy, że niejednokrotnie zdarza się tak, iż decyzja (czy jak w tym przypadku – uchwała), zostaje wydana, wywołuje określone skutki, ale stronie nie jest doręczona. Jest to wada postępowania, decyzji (czy, jak w sprawie – uchwały), ale nie zawsze oznaczająca, że decyzja do obrotu nie weszła. Jeżeli oczywiste jest, że decyzja wywołała określone skutki prawne, jej niedoręczenie stronie nie powoduje, że nie pozostaje ona w obrocie prawnym. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1417/09 (lex nr 746522), i Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.
W kontekście niniejszej sprawy Sąd zauważa dodatkowo, że niewątpliwym jest, iż wskazane powyżej uchwały, w tym zwłaszcza uchwała o skreśleniu skarżącego z listy członków, wywołały skutki prawne. Wskazał na nie również skarżący w piśmie procesowym z 17 lutego 2012 r. podnosząc, że w wyniku tych uchwał nie otrzymywał zaświadczenia o przynależności do Izby, a na liście internetowej widniało, że jest on skreślony z listy członków Izby. Powyższe, Krajowa Rada winna mieć na względzie ponownie orzekając w sprawie i kierując się art. 110 k.p.a.
Z tych też przyczyn, Sąd orzekł o uwzględnieniu skargi i uchylił zaskarżoną uchwałę uznają ją za co najmniej przedwczesną w kontekście okoliczności w niej przywołanych, bo wydaną bez dokładnej analizy sprawy.
Orzekając ponownie, Krajowa Rada winna uwzględnić uwagi Sądu, nadto winna dostrzec, że w skardze wniesionej do Sądu skarżący wskazał, iż nie jest obecnie zainteresowany przynależnością do Izby.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.