Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał W. S. i Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. i ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie.
W dniu 28 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły kolejne wnioski skarżących o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w zakresie opłaty za uzasadnienie wyroku), które zostały potraktowane jako wnioski o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383).
Zgodnie z art. 243 § 1 ww. ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.).
Jak wynika z dotychczas przeprowadzonego postępowania, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. przyznano W. S. i Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. i ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych). Nie bez znaczenia jest, że ocenę tę podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia, nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżących została rozpoznana wskazanym prawomocnym postanowieniem i sytuacja ta nie uległa pogorszeniu, co oznacza że w niniejszej sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej. Brak jest zatem okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 165 p.p.s.a.
Z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 marca 2015 r. wynika, że skarżący posiadają mieszkanie w starym budynku z 1970 r. o pow. 90 m², które wymaga ciągłych remontów. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3 825,15 złotych netto miesięcznie. Podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku koniecznego dla rodziny. Zaznaczyli, że są starszymi i schorowanymi osobami ponoszącymi wydatki leczenie i lekarstwa. Podali, że wydają na leczenie W. S. ponad 1 200 zł. zaś na leczenie Z. S. 1 000 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że na utrzymanie mieszkania wydają 1 100 zł. miesięcznie. Dodali, że na zakup żywności i własne utrzymanie pozostaje im 525 zł. Skarżący wskazali także, że muszą pokryć wydatek w wysokości 3 000 zł. na aparat słuchowy. Wnioskodawcy podkreślili, że nie są w stanie zaoszczędzić na wpis sądowy.
Ponadto w sprzeciwie podali, że są osobami ciężko schorowanymi i znaczną kwotę przeznaczają na zakup leków. Dodali, że z uwagi na długi czas oczekiwania na operację w NFZ starają się o przeprowadzenie operacji wstawienia endoprotezy u skarżącej w prywatnym szpitalu, gdzie koszt wynosi kilka tysięcy złotych. Wskazali, że muszą zakupić kule oraz balkonik umożliwiający przynajmniej chodzenie w domu, a jest to wydatek w kwocie 1 500 zł. Konieczny jest również zakup aparatu słuchowego dla skarżącej, a dopłata przy częściowym dofinansowaniu przez NFZ wynosi co najmniej 3000 zł. Wskazali, że przyznane zostało skarżącemu sanatorium, a koszt pobytu wynosi łącznie około 1200 zł.
Z kolejnych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 stycznia 2016 r. wynika, że wnioskodawcy nadal posiadają mieszkanie w starym budynku z 1970 r. o pow. 90 m², które wymaga ciągłych remontów. Wnioskodawcy nadal utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości ok. 3 800 złotych netto miesięcznie. Podali podobne wydatki miesięczne tj. na leczenie W. S. ponad 1 200 złotych zaś na leczenie Z. S. 1 000 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że na utrzymanie mieszkania wydają 1 100 złotych miesięcznie. Gaz to koszt 400 zł.
Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. i Z. S. nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. Aktualnie miesięczne dochody kształtują się na podobnym poziomie – 3 800 zł. Pozostałe wydatki rodzinne są również na podobnym poziomie. Brak jest obecnie szczególnych wydatków które strona już poniosła (3 000 zł. na aparat słuchowy 1 500 zł. na kule i balonik, 1 200 zł na opłacenie sanatorium).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wnioskodawcy nie wykazali, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej strony, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 14 października 2013 r. Przykładowo można wskazać, że dopiero utrata stałego źródła dochodu, bądź pojawienie się nowych stałych i zarazem koniecznych wydatków, mogłoby wpłynąć na zmianę sytuacji majątkowej strony w takim stopniu, że uzasadniło by to zmianę postanowienia Sądu.
Tym samym Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2015 r.
Kierując się powyższymi przesłankami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 165 p.p.s.a.