Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], na podstawie art. 54 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego w dniu 8 października 2013 r., wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...], przy ul. [...]w W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 8 października 2013 r. inwestor: E. i J. S. złożyli do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]
Pismem z dnia 14 października 2013 r. inwestorzy zostali wezwani do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Weryfikacja złożonego wniosku, po jego uzupełnieniu, wykazała, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, zgodnie z art. 57 ustawy - Prawo budowlane, brak było m. in. protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego, aktualnej opinii kominiarskiej, oryginału oświadczenia kierownika budowy, co uniemożliwiło dokonanie oceny, czy zostały spełnione warunki do użytkowania przedmiotowej inwestycji.
Od powyższej decyzji z dnia [...] października 2013 r. J. S. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, iż złożył wniosek do spółki [...] o wydanie protokołu odbioru przyłącza elekroenergetycznego. Spółka wskazała, że w świetle obowiązującego prawa nie jest zobowiązana do wydawania osobom trzecim dokumentów dotyczących zrealizowanych ogólno-miejskich inwestycji własnych Wystarczający dla organu powinien być fakt, że spółka zawarła z inwestorem umowę na dostawę energii elektrycznej, bo oznacza to, że posiada odpowiednią infrastrukturę i prawo do dysponowania nią.
Inwestor podkreślił, że jest to obecnie jedyny dokument, którego brak powoduje, że organ I instancji odmawia przyjęcia zgłoszenia obiektu do użytkowania. Do odwołania załączył: oryginał oświadczenia kierownika budowy doziemnej wewnętrznej instalacji gazowej z dnia 12 października 2010 r. wraz z kopią uprawnień oraz opinię kominiarską z dnia 7 października 2013 r. nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się jedynie fotokopia projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, które są nieczytelne oraz nieusystematyzowane (brak opisu), a zatem nie można na tej podstawie ocenić jakie zmiany zostały dokonane w stosunku do pierwotnego projektu. Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z art. 57 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony. Zarzucił również, że inwestor przedłożył oświadczenie z dnia 12 października 2010 r. kierownika budowy K. S. dotyczące doziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej, w sytuacji gdy budowa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kierownikiem budowy był M. Ł., co wynika z dziennika budowy, w którym brak jest adnotacji o zmianie w tym zakresie.
Powyższe braki i uchybienia uniemożliwiają skuteczne oddanie przedmiotowego budynku mieszkalnego do użytkowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu podnieśli, że żądanie protokołu robót elektroenergetycznych jest bezzasadne. Inwestorem była [...] i nie mają dostępu do ich dokumentacji odbiorowej, a spółka nie ma obowiązku jej udostępniać. Podkreślili, że kierownikiem robót budowlanych był M. Ł., natomiast K. S. był kierownikiem robót gazowych. Na oba zakresy prac uzyskali oddzielne pozwolenia na budowę i roboty prowadzili dwaj kierownicy budowy. Wyjaśnili nadto, że w trakcie prowadzonych prac budowlanych architekt R. R. naniósł na egzemplarz projektu "dla inwestora" kolorem czerwonym nieistotne zmiany. Ich zdaniem w momencie zgłaszania zakończenia budowy nie było możliwości uzyskania na druku 2B, ani na żadnym innym dokumencie, pieczątki firmy architektonicznej i podpisu architektów, bowiem firma [...], która wykonała projekt, już nie istniała, a miejsce pobytu arch. R. R. nie jest inwestorom znane. Podnieśli, że dla wyjaśnienia kwestii "nieistotnych zmian" wystarczyło, by Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał inwestorów z projektem budowlanym w celu poświadczenia za zgodność z oryginałem.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2013 r. zgłaszającą sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...]w [...], objętego zawiadomieniem E. i J. S. o zakończeniu budowy z dnia [...] października 2013 r.
Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organy wskazały art. 54 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z w/w przepisem do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Cytowany przepis jest normą adresowaną zasadniczo do inwestora, określającą warunek przystąpienia do użytkowania obiektu. Jednocześnie przepis ten stanowi źródło kompetencji organu do wydania decyzji o sprzeciwie, ale nie reguluje przesłanek tego sprzeciwu. Nie czyni tego także wprost żaden inny przepis ustawy - Prawo budowalne. Nie oznacza to jednak, że zgłoszenie sprzeciwu zależeć ma tylko od swobodnego uznania organu.
Art. 57 ustawy - Prawo budowlane określa jakie dokumenty zobowiązany jest przedłożyć inwestor składając zawiadomienie o zakończeniu budowy. Niekompletne zawiadomienie uruchamia procedurę z art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie w wykonaniu obowiązku uzupełnienia dokumentacji inwestorzy przedłożyli wraz z odwołaniem oryginał oświadczenia kierownika budowy z dnia 12 października 2010 r., które dotyczyło doziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz z kopią uprawnień oraz aktualną opinię kominiarską z dnia 7 października 2013 r. nr [...], kwestionując brak podstaw do żądania protokołu odbioru przyłącza eIektroenergetycznego.
Wobec powyższego, skoro organ I instancji za zasadne uznał wezwanie do przedłożenie m. in. protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego, i brak tego dokumentu uznał za jedną z przyczyn zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku, to organ odwoławczy obowiązany był ustosunkować się w zaskarżonej decyzji do konieczności przedłożenia przez inwestorów żądanego protokołu. Tym bardziej, że po uzupełnieniu przez inwestora zgłoszenia był to jedyny dokument nie przedłożony w sprawie, do którego był wzywany. Co więcej, wobec podnoszonych przez inwestorów okoliczności wskazujących na niemożność zdobycia ww. protokołu, organ odwoławczy obowiązany był przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające, na podstawie art. 136 k.p.a., i zwrócić się do spółki [...] o przesłanie żądanego protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego.
Ponadto wskazać należy, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do twierdzeń inwestorów zawartych w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych z dnia 14 października 2013 r. dotyczących niemożliwości opatrzenia zmian dokonanych w projekcie budowlanym o podpis autora projektu budowlanego, z uwagi na rozwiązanie spółki, która wykonała projekt (pismo z dnia 19 października 2013 r. - k. 40 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy związanych ze złożonym zawiadomieniem o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego i tym samym naruszył zasadę praworządności wynikającą z art. 7 k.p.a. oraz obowiązki określone w art. 77 § 1 k.p.a. Zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego uznać należy za uchybienie skutkujące naruszeniem również art. 75 i 80 k.p.a. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w rezultacie podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
Podkreślić należy, że termin określony w art. 54 ustawy - Prawo budowlane i wymieniona w art. 57 tej ustawy dokumentacja jaką inwestor zobligowany jest załączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zachowania norm prawnych i zasad postępowania, o jakich mowa m.in. w art. 7 i art. 77 k.p.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że żaden ze wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, ani bezpośrednio, ani też pośrednio nie zwalnia organu administracji z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ani też z analizy dokumentacji przedłożonej przez inwestora i skonfrontowania jej z istniejącym stanem faktycznym. Co więcej przepis art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego wprost stanowi, że inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty, jeżeli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06, lex nr 341353).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł się na art. 152 tej ustawy. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.