Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., którą wniesiono sprzeciw odnośnie planowanych robót budowlanych polegających na budowie dwustronnej tablicy reklamowej typu S – 18 o wymiarach 6,00 x 3,00 m usytuowanej na terenie przy ul. [...] w [...] (dz. ew nr [...] z obrębu [...])
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż dokonane zgłoszenie dotyczące ww. urządzenia reklamowego ma uchybienia formalne, albowiem dołączono do niego niekompletny projekt budowlany. Na przedłożonym planie brak jest oznaczenia granic działki i zaznaczenia odległości posadowień urządzenia reklamowego od tych granic. Podkreślono również, że do zgłoszenia nie załączono kontekstu urbanistycznego tj. wizualizacji projektowanych tablic reklamowych w terenie. Poza tym organ stwierdził, iż o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie ma bowiem zastosowania do urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 tejże ustawy. Artykuł 29 ust. 2 pkt 6 w zakresie w jakim zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych wymagają zgłoszenia ma zastosowanie do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych i do wolnostojących nie związanych trwale z gruntem (stojących na gruncie)
W ocenie organu odwoławczego zgłoszona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Za taką oceną przemawiają poglądy wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Otóż tenże Sąd wyróżnił dwa rodzaje urządzeń reklamowych:
- 1) wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowle wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę,
- 2) tablice i urządzenia reklamowe, na których instalowanie wymagane jest jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Zdaniem Wojewody [...] gdyby ustawodawca chciał zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące trwale związane gruntem urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego to zamieściłby stosowny punkt w art. 29 Prawa budowlanego a nie w ust. 2 tego przepisu.
Oznacza to, iż wykonanie wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie", a do takich właśnie urządzeń należy zaliczyć objęte zgłoszeniem w sprawie niniejszej.
Skargę na powyższa decyzję wniosła (występująca ze zgłoszeniem) [...] Polska sp. z o.o. w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy w przedmiotowej sprawie nie przeprowadziły postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy i swoje postępowanie ograniczyły do przytoczenia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od tego wykładnia przepisów dokonana przez organ odwoławczy jest sprzeczna z wykładnią językową, celowościową i systemową. W przedmiotowej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dokładniej z budowlą z uwagi na fakt, że przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem z uwagi na brak takiego powiązania.
Autor skargi przytoczył również szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w tym w szczególności WSA w Warszawie, w których prezentowano pogląd, że instalacja urządzeń reklamowych następuje na podstawie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Odnosząc się do stwierdzenia organu, że sporne urządzenie reklamowe posiada fundament stwierdził, że ustalenie to jest sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy jak i obowiązującym prawem. Przepisy prawa nie definiują bowiem pojęcia fundamentu. Dokonują tego normy techniczne, które wymagają aby fundamenty były budowane poniżej poziomu przemarzania gruntu. Z tego względu pojęcie fundament w ujęciu techniczno – prawnym może mieć odniesienie do tego rodzaju budowli, natomiast nazywanie przestawnej podstawy urządzenia reklamowego fundamentem jest wadliwe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy inwestor dokonał zgłoszenia instalacji tablicy reklamowej w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego czy też realizacji budowli obejmującej taką instalację.
Artykuł 3 pkt 3 Prawa budowlanego nakazuje traktować jako "budowlę" m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Z kolei "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa oraz nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6).
Jeżeli natomiast w ustawie jest mowa o " obiekcie budowlanym" to należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlą stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami bądź obiekt małej architektury (art. 3 pkt. 1)
W ocenie Sądu z powyższego wynika, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę bowiem nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonując kwalifikacji prawnej tego czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia powinno się więc brać pod uwagę także art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08, z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06, z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07, z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07).
Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, na który powołują się także organy inwestor chce realizować tablicę reklamową dwustronną o wymiarach 6 m x 3 m (18 m 2) umocowaną na słupie o wysokości 4 m przytwierdzonym do fundamentu.
Z opisu technicznego dotyczącego tej inwestycji wynika, że fundament o którym mowa ma być wykonany z betonu B 20 zazbrojonego siatką z prętów ze stali. W fundamencie mają znajdować się także kotwy stalowe służące do zamocowania słupa. Według autora opisu technicznego ów fundament można ustawić na terenie lub zagłębić częściowo bądź całkowicie w gruncie w zależności od występującego podłoża.
W ocenie Sądu wielkość tego urządzenia reklamowego, jego konstrukcja oraz sposób osadzenia na gruncie względnie częściowo pod powierzchnią gruntu (w zależności od występującego podłoża) świadczą o tym, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu o trwałości związania z gruntem nie może decydować wyłącznie fakt posadowienia konstrukcji fundamentowej przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu.
Sąd uznał zatem, iż organy prawidłowo przyjęły że planowane roboty budowlane nie będą instalacją tablicy (urządzenia reklamowego), o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, lecz że mamy tu do czynienia z budowlą w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów wobec braku przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 29 Prawa budowlanego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie urządzenia reklamowego objętego zgłoszeniem [...] Polska sp. z o.o. w [...] winno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że dokonanie w przedmiotowym stanie faktycznym zgłoszenia było zasadną podstawą do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na tle wykładni art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego prezentowane były w orzecznictwie sądowym także poglądy odmienne. Ich przykładem są m.in. wyroki wydane w sprawach przywołanych przez autora skargi. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądów tych jednak nie podziela.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 p.p.s.a.