Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 rv poz. 1257) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) po rozpatrzeniu odwołania Państwa I. i Z. M. z dnia [...] października 2017 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r., odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o stwierdzeniu wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W dniu [...] grudnia 2016 r. do PINB w Powiecie [...] wpłynął wniosek Państwa I. i Z. M. datowany na dzień [...] grudnia 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją organu powiatowego, w którym powołano się na art. 145 § 1 pkt 2,3 i 4 Kpa.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. PINB w Powiecie [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. PINB w Powiecie [...] odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli Państwo I. i Z. M..
Oceniając prawidłowość powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego: "§ 1 Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
- 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
- 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw ¡.do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
§ 2 W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na $ skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji". Natomiast w myśl § 2 art. 146 w/w ustawy: "Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej".
Organ odwoławczy wskazał, że mimo nieumożliwienia stronie (Państwu I. i Z. M.) czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Nr [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia w oparciu o przepisy prawa materialnego i procesowego sprawa zostałaby rozstrzygnięta w sposób odpowiadający treści decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 Kpa). Przepis art. 151 § 2 Kpa ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) wystąpiła (w omawianej sprawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), zaistniały zatem podstawy do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jednak w wyniku ponownego rozstrzygania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zdaniem organu odwoławczego błędna sentencja decyzji i niewłaściwa podstawa prawna nie może być powodem uchylenia decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż spowodowałoby to w istocie wydanie tożsamej decyzji z niniejszym rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego.
Organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 09.12.2015r. sygn. akt II SA/Rz 1074/15: "Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 Kpa. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 Kpa".
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją lub postanowieniem ostatecznym wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ta podstawa wznowienia opiera się na dwóch przesłankach tj. na fakcie niebrania udziału w postępowaniu oraz na braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej.
W kontekście powołanej przez wnioskodawców przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa uznano, że skarżący posiadają interes prawny, a zatem legitymację prawną do skutecznego wnoszenia podań do organu nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Jakkolwiek staw znajduje się na wyłącznej działce inwestora tj. nr [...], niemniej jednak zastawka piętrząca znajduje się na działce nr [...] tj. na działce rzecznej - na rzece [...], która ma większy zakres oddziaływania niż sam staw na działce nr [...]. Skarżący swój interes prawny wywodzą nie tylko z bezpośredniego sąsiedztwa z przedmiotową inwestycją.
[...]WINB wskazał, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa, może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Taką więc normę może stanowić również art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą".
Skarżący wielokrotnie podnosili, że przedmiotowa inwestycja ogranicza i utrudnia korzystanie z ich nieruchomości. W ocenie [...]WINB wskazane przez wnioskodawców okoliczności, wpływają na wykonywanie przez nich prawa własności jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości i tym samym skarżący jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, mają interes prawny wynikający z art. 140 kc.
W zakresie m. in. urządzenia piętrzącego wodę oraz mnichów Starosta [...] udzielając pozwolenia wodnoprawnego uznał Państwa I. i Z. M. za stronę postępowania bowiem usytuowane są w biegu rzeki a nie na terenie działki inwestora. Również [...]WINB wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] uznał skarżącą - Panią I. M. za stronę postępowania.
Pomimo tego w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zachodzi konieczność pozostawienia w obrocie prawnym decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. Wadliwość procesowa polegająca na braku zapewnienia stronie postępowania czynnego udziału przed organem nadzoru budowlanego I instancji nie wpłynęła bowiem na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Pomimo istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa słusznie organ powiatowy dokonał merytorycznej oceny zasadności decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r.
Organ odwoławczy przypomniał, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. organ powiatowy uczynił legalność budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Wskazano w związku z tym, że inwestor legitymuje się decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę stawu na działce nr ewid. [...] we wsi [...], a także decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającą projekt zamienny. Przedmiotem w/w decyzji była budowa stawu wraz z urządzeniami wodnymi: tj.
1. zastawka piętrząca typ Z-3 prostokątna, monolityczna, 2. Przepławka dla ryb, 3. mnich monolityczny typ MN-3 - 1 szt. oraz roboty ziemne polegające na wykonaniu czaszy stawu, plantowaniu skarp (str. 4 projektu). Wskazane decyzje poprzedzone były decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].11.2006 o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu ziemnego na działce nr ewid. [...] oraz zastawki piętrzącej na rzece [...] na dz. nr ew. [...] a także decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na: budowę stawu, budowę urządzenia piętrzącego - zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 w km 17+748 biegu rzeki [...] o świetle 0,8 m i maksymalnej rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m oraz piętrzenie wody wymienionym urządzeniem wodnym, wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+750 biegu rzeki [...], wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+740 biegu rzeki [...], pobór wody dla napełnienia stawu. Po zakończeniu w/w inwestycji inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie - decyzja PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona między innymi w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 Kpa, stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy, tak w znaczeniu publiczno-prawnym jak i prywatno-prawnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11).
W konsekwencji istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie determinuje postawę organów nadzoru budowlanego w kwestii ewentualnego prowadzenia procedury naprawczej, przewidzianej w art. 50 -51 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w obrocie prawnym.
Ponadto z ustaleń organu I instancji wynika, że "stan inwestycji, zarówno w aspekcie faktycznym, tj. wykonanych robót budowlanych, jak i w aspekcie formalno - prawnym nie uległ zmianie, co wykazała kontrola na gruncie dnia [...].05.2016 r. oraz kwerenda prawna".
Z powyższych okoliczności, wynika, że przedmiot postępowania, tj. zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] zostały zrealizowane w toku prac związanych z budową stawu a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie dla całej budowli.
W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że w stosunku do stawu wraz z urządzeniami towarzyszącymi nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Skoro zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) zostały zrealizowane w ramach budowy stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie, to zasadna jest argumentacja organu I instancji, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisów Prawa budowlanego.
Jak wskazał w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11 "Istnienie w obrocie prażonym decyzji o zezwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można prowadzić postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i 7 k.p.a. i podważa zaufanie do organów państwa".
Ustalenie, że zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) wybudowane w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] zostały oddane do użytkowania decyzją PI NB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., stanowiło podstawę do przyjęcia przez organ nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego i uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. A zatem w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, stąd należało stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa (w związku z niezapewnieniem czynnego udziału w postępowaniu skarżącym).
Zdaniem organu II instancji argumenty przedstawione przez skarżących w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W istocie argumentacja skarżących dotyczy zakłócania stosunków wodnych a nie realizacji inwestycji niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową.
[...]WINB za uzasadnione uznał wnioski organu powiatowego na tle art. 145 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Podobnie jak uzasadnił to organ I instancji, [...]WINB wyjaśnił, że popełnienie przestępstwa winno być stwierdzone orzeczeniem sądu. Subiektywne przekonanie skarżących, niepoparte orzeczeniem sądu nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym. Regułą jest, że popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji winno być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wynika to wprost z wykładni przepisu art. 145 § 2 Kpa, zgodnie z którym "Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego".
Samo złożenie wniosku do Prokuratury i prowadzone przez nią obecnie postępowania przygotowawczego (sygn. [...]) jest niewystarczające. Powyższe nie wyklucza możliwości złożenia kolejnego wniosku w przypadku zaistnienia w/w przesłanki.
W sprawie nie zachodzą także okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 Kpa. Zarzuty zawarte we wniosku nie są poparte konkretnymi dowodami oraz są sformułowane w sposób niejasny, wobec czego należy uznać ich bezzasadność dla postępowania w tej sprawie.
W tożsamy sposób ocenić należy także powołaną przez wnioskodawców podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa.
W rozpatrywanym przypadku skarżący powołując się na podstawę do wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] od udziału w postępowaniu skarżący wskazali m. in. brak rzetelności w rozpatrzeniu sprawy legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W ocenie [...]WINB wskazane okoliczności nie pozostają w związku z przesłankami wyłączenia organu zawartymi w art. 25 Kpa. Niezadowolenie skarżących z działań organu powiatowego podejmowanych w ramach postępowania dowodowego nie może czynić wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. zasadnym w zakresie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2885/15 "Strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet jeżeli jej zdaniem mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu". W omawianej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 25 Kpa.
W świetle brzmienia art. 151 § 2 Kpa i art. 146 § 2 Kpa, organ odwoławczy uznał za uzasadnione uchylenie decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. i orzeczenie o stwierdzeniu wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. z naruszeniem prawa.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli I.i Z. M..
Wskazali w niej, że zaskarżają decyzję w zakresie uzasadnienia i zarzucają poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu, tym samym tuszowanie nie zgodnej z prawem działalności PIMB w [...]. oraz uniemożliwienie usunięcia z obrotu prawnego decyzji, która zapadła prawdopodobnie w wyniku przestępstwa i stwarza zagrożenie dla życia oraz doprowadziła do uszkodzenia mienia.
Wnosili o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia ewentualnie orzeczenie w zakresie zaskarżenia i stwierdzenie błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Podkreślili w rozwinięciu skargi, że w uzasadnieniu decyzji Nr [...] organ poświadczył nieprawdę na okoliczność, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę urządzeń wodnych piętrzących wodę w rzece na działce nr ew. [...] tj. zastawki piętrzącej typ Z-3, przepławki dla ryb, micha monolitycznego typ MN-3, którego miał udzielić Starosta [...].
W ich ocenie inwestor dysponuje tylko pozwoleniem na budowę wyłącznie stawu na działce [...]. Decyzja pozwolenia na budowę stawu nie obejmuje urządzeń wodnych zlokalizowanych na działce [...] należącej do Skarbu Państwa.
Wskazali, że w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie znajduje się pismo Starosty [...] z dnia [...].03.2016 znak [...] które zainicjowało postępowanie w sprawie legalności urządzeń wodnych. Starosta zwraca się do PINB w Powiecie [...] o zbadanie legalności istnienia zastawki jednocześnie informuje, że pozwolenie na budowę stawu na działce nr [...] nie obejmuje zastawki na działce rzecznej nr [...].
Inwestor uzyskał pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r między innymi na budowę urządzenia piętrzącego wodę w rzece [...] o wysokości piętrzenia wody h= 1,3 m.
Zgodnie z Art. 29 ust 1 pkt 14 Ustawy Prawo Budowlane na taką inwestycję obowiązuje pozwolenie na budowę.
Zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 2 Ustawy Prawo Budowlane organem właściwym do udzielenia pozwolenia na budowę urządzeń hydrotechnicznych piętrzących jest wojewoda. W zgromadzonym materiale nie ma decyzji pozwolenia na budowę wydanego przez wojewodę.
W ich ocenie w obrocie prawnym jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych, które stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia, doprowadziły do uszkodzenia mienia oraz jest duże prawdopodobieństwo, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa to też uzasadnienie decyzji, której dotyczy skarga winno zawierać prawdę wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego.
Ponad to decyzja [...]WINB w [...] nr [...] będzie stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę, więc zaskarżone uzasadnienie ma kluczowe znaczenie w prowadzonej sprawie.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. wskazali, że rozszerzają zakres zaskarżenia do całości postępowania i wnosili o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w istocie stan faktyczny sprawy nie budzi kontrowersji.
Poza sporem pozostaje to, że inwestor działał w oparciu o decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę stawu na działce nr ewid. [...] we wsi [...], a także decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającą projekt zamienny. Wskazane decyzje poprzedzone były decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].11.2006 o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu ziemnego na działce nr ewid. [...] oraz zastawki piętrzącej na rzece [...] a także decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na: budowę stawu, budowę urządzenia piętrzącego - zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 w km 17+748 biegu rzeki [...] o świetle 0,8 m i maksymalnej rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m oraz piętrzenie wody wymienionym urządzeniem wodnym, wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+750 biegu rzeki [...], wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+740 biegu rzeki [...], pobór wody dla napełnienia stawu.
Po zakończeniu w/w inwestycji inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie - decyzja PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Okolicznością, którą kwestionują Skarżący jest zakres udzielonego pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie.
Skarżący w tym zakresie wywodzą, że skoro działka nr [...], na której znajdują się urządzenia piętrzące i mnichy, nie należy do inwestora to na działce tej nie mógł realizować inwestycji.
Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że Sąd w całości podziela argumentację organu II instancji co do zakresu udzielonego pozwolenia na budowę.
Nie może budzić wątpliwości, że przedmiotem w/w decyzji była budowa stawu wraz z urządzeniami wodnymi: tj.
1. zastawka piętrząca typ Z-3 prostokątna, monolityczna, 2. Przepławka dla ryb, 3. mnich monolityczny typ MN-3 - 1 szt. oraz roboty ziemne polegające na wykonaniu czaszy stawu, plantowaniu skarp (str. 4 projektu). Pozwolenia te również wprost wskazywały, że budowa obejmuje urządzenia budowlane położone na brzegach rzeki [...], stanowiącej działkę nr [...].
Nie można też kwestionować tego, że inwestycja ma sens wyłącznie jako całość. Sam staw nie może funkcjonować samodzielnie, podobnie pozostałe urządzenia.
Całej inwestycji dotyczyły warunki zabudowy jak i pozwolenia wodnoprawnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie stawu, stwierdzając, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z udzielonymi pozwoleniami na budowę.
Decyzja ta został poprzedzona obowiązkową kontrolą, w protokole z której stwierdzono wykonanie w całości prac budowlanych objętych udzielonymi pozwoleniami na budowę.
Okoliczności te w ocenie Sądu świadczą o tym, że zakres udzielonej zgody organu architektoniczno-budowlanego obejmował nie tylko sam staw ale również urządzenia konieczne do jego funkcjonowania i wymienione w zatwierdzonych projektach budowlanych.
Niewątpliwie wadliwością decyzji udzielających pozwolenia na budowę było pominięcie działki nr [...] a co za tym idzie zabrakło skontrolowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością w tym zakresie na cele budowlane.
Dopóki jednak decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym, są dla organów administracyjnych wiążące.
W związku z pozostawaniem w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie, które obejmuje zdaniem Sądu również wymienione w opisie technicznym urządzenia, za niedopuszczalne należy uznać prowadzenie postępowania badającego legalność zrealizowanych robót budowlanych.
Zgodnie z art. 59a ustawy prawo budowlane, właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
- 2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:
- 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
- 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:
- a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
- b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
- c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
- d) wykonania urządzeń budowlanych,
- e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,
- f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
- 3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;
- 4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;
- 5) uporządkowania terenu budowy.
Jak zatem wynika z przytoczonych wyżej przepisów, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu oznacza, że został on wykonany zgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie dokonał kontroli obiektu pod kątem zgodności wykonanych robót z projektem i pozwoleniem na budowę. Wydanie zatem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wskazuje na brak podstaw do prowadzenia w przedmiotowej sprawie postępowania naprawczego w zakresie odstępstw od projektu budowlanego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2018 r. sygn.. akt II OSK 1628/17 "1. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym.
2. Mimo różnicy w sformułowaniu przepisów art. 59a ust. 2 i 36a ust. 5 p.b. nie ulega wątpliwości, że właściwy organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego sprawdza, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazuje na to zawarte w przepisach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie odesłanie do art. 51 p.b. w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skutkiem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem rozstrzygnięcie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę."
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona między innymi w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy (obiektu stanowiącego nieruchomość lub jej część), tak w znaczeniu publiczno-prawnym jak i prywatno-prawnym (A. Plucińska-Filipowicz, Prawo Budowlane w Orzecznictwie Sądów Administracyjnych (w:) Nieruchomości 2012, nr 8).
Istnienie w obrocie prawnym decyzji o zezwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i 7 k.p.a. i podważa zaufanie do organów państwa (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2012/11, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w całości podziela)
Nie można też podzielić zastrzeżeń Skarżących co do właściwości organów orzekających w niniejszej sprawie.
Kwestię tę rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn.. akt VII SA/Wa 941/15.
W tym stanie rzeczy nie zasługują na aprobatę zarzuty podnoszone w skardze, związane z zastosowaniem art. 105 k.p.a.
Ewentualne prowadzenie postępowania co do zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem byłoby możliwe dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jednakże kwestia ta wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.