Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 maja 2016r. wpłynął na obowiązującym formularzu PPF wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 92 m², działkę na której jest on usytuowany o pow. 0,26 ha, współwłasność nieruchomości rolnej o pow. 028 ha. Wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 604,00 złotych.
Wyszczególnił następujące zobowiązania i koszty tj. alimenty na syna w wysokości 800,00 złotych, koszty leczenia 150,00 złotych, koszty utrzymania domu (opłata za wodę, energię, opał, telefon itp.) ok. 250,00 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie stać go uiszczenie kosztów sądowych w sprawie, gdyż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Ma 60 lat, orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i brak jakiejkolwiek pracy. Podkreślił, że jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz niepełnosprawnego syna w wysokości 800,00 złotych. Aktualnie posiada zadłużenie z tego tytułu na kwotę 3300 złotych. Poinformował, że w listopadzie złożył pozew do Sądu o obniżenie alimentów, jednakże sprawa nie została jeszcze zakończona.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 2 czerwca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 1 czerwca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy,
- - czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać wysokość,
- - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.),
- - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem,
- - z jakich środków finansowych zamierza prowadzić roboty budowlane obejmujące przebudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości O., gmina P. (objęte zgłoszeniem do organu z dnia [...] sierpnia 2015r.), oraz do nadesłania:
- - dokumentu potwierdzającego status osoby niepełnosprawnej,
- - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiada.
Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Pismem z dnia 24 czerwca 2016r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Poinformował, że od dnia 1 października 2015r. nie prowadzi własnej działalności gospodarczej i nie podejmuje żadnych innych prac dorywczych ani sezonowych, a także umowę zlecenia, o dzieło, z powodu złego stanu zdrowia. Zaznaczył, że własną działalność prowadził od 1 października 2014r. do 30 września 2015r., lecz ze względu na stan zdrowia, niezdolność do pracy, przerwał prowadzenie działalności.
Wnioskodawca podkreślił, że obecnie otrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 604,00 złotych oraz zasiłków celowych otrzymywanych z GOPS-u na leczenie. Na codzienne utrzymanie tj. żywność, opłatę za prąd, wodę, telefon wydaje miesięcznie ok. 500,00 złotych i 100,00 złotych na zakup paliwa do samochodu.
Wskazał, że posiada samochód Toyotę Corollę z 1999r. o wartości rynkowej ok. 3000 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada zadłużenie w płaceniu alimentów w wysokości 4950 złotych. Dodał, że w codziennym utrzymaniu pomaga mu rodzina od której pożycza środki na opłacenie chociaż części alimentów. Poza tym wskazał, że uprawia warzywa i owoce na działce na własne potrzeby.
Wnioskodawca wyjaśnił, że na przebudowę budynku mieszkalnego polegającej tylko na wybiciu otworu w ścianie zewnętrznej i zamontowaniu wrót garażowych otrzymał dofinansowanie z Urzędu Pracy obejmujące 100% kosztów niezbędnych materiałów (tj. wrota garażowe, cement, farba). Robociznę oświadczył, że wykona we własnym zakresie. Wnioskodawca podkreślił, że ww. pomoc otrzymał w celu uruchomienia własnej działalności (budowlanej) – w tym na przedmiotową przebudowę.
Wnioskodawca nadesłał w sprawie: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia 11 marca 2016r. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy od dnia 11 grudnia 2015r. do nadal oraz kserokopię orzeczenia z dnia 7 września 2015r. o zaliczeniu do umiarkowanej niepełnosprawności. Ww. orzeczenie wydano do dnia 30 września 2017r.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy przedstawioną w złożonym wniosku i dodatkowym piśmie z dnia 24 czerwca 2016r. uznano, iż wnioskodawca wykazał w nich, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Utrzymuje się obecnie z zasiłku stałego z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 604,00 złotych miesięcznie, który niewątpliwie przeznacza w całości na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego swojego utrzymania. Ponadto otrzymuje zasiłki celowe z pomocy społecznej na leczenie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych, posiada zadłużenie w płaceniu alimentów w wysokości 4.950,00 złotych. Przyjąć zatem należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania.
Stwierdzono zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej się znajduje, nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.