Uzasadnienie
D. P. i S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2015 r. znak: [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania wznowieniowego. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi łącznie ok. 3.000 zł netto. Posiadają ponadto dom o pow. 196 m², niewykorzystywaną nieruchomość rolną (0,37 ha) oraz dwa pojazdy mechaniczne: Mazda 6 i Mazda 2. Do miesięcznych wydatków zaliczyli: koszty utrzymania gospodarstwa domowego ok. 600 zł oraz czynsz najmu 1.300 zł.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił D. P. i S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało doręczone skarżącym 22 lipca 2016 r.
Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw. W uzasadnieniu wskazali, że łączny dochód miesięczny pozostający do dyspozycji skarżących tj. 1.100 zł jest o wiele za niski, aby zaspokoić podstawowe potrzeby skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd stwierdził, że skarżący wnieśli w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2016 r. Był on co prawda obarczony brakami formalnymi, które jednak skarżący uzupełnili w wyznaczonym przez Sąd 7 dniowym terminie, a zatem sprzeciw podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Rozpoznając wniesiony sprzeciw należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Dalej należy wskazać, że na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Rozpoznając wniesiony sprzeciw Sąd uznał, że referendarz sądowy słusznie zauważył, że wnioskodawców nie można zaliczyć do osób ubogich. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i uzyskują dochód łącznej wysokości ok. 3.000 złotych netto miesięcznie, posiadają dom o pow. 196 m², niewykorzystywaną nieruchomość rolną (0,37 ha) oraz dwa pojazdy mechaniczne: Mazda 6 i Mazda 2. Łącznie sumę wydatków, nie obejmujących kosztów wyżywienia, skarżący określili na kwotę 1.900 zł. Jednocześnie Sąd zauważa, że skarżący nie wykazali by mieli inne osoby na utrzymaniu. Sam fakt posiadania przez nich dwóch samochodów, wskazuje, że nie są oni osobami ubogimi, którym należałoby przyznać prawo pomocy.
W ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że skarżący są w stanie z domowego budżetu wygospodarować kwotę 100 zł, tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ew. kwotę 100 zł, tytułem opłaty kancelaryjnej od ewentualnego wniosku o uzasadnienie wyroku.
Z powyższych względów uznać należy, iż skarżącym zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy. Nie spełniają oni bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia