Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2006r. (znak: [...]) - na podstawie art. 157 § 1 kpa i art. 156 § 1 kpa w związku z art. 126 kpa, po przeprowadzeniu - wszczętego na wniosek J. W. i E. H., postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z dnia [...] czerwca 2005r. (znak [...]), utrzymującego w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] maja 2005r. (znak: [...]), odmawiającego sporządzenia oraz doręczenia odpisów dokumentów -odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r.
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] czerwca 2006r. J. W. i E. H. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r. podnosząc, że nieudostępnienie żądanych dokumentów z akt sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie organu, w rozstrzyganej sprawie, nie zaszła żadna z wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazując na treść art. 73 §1 i 2 kpa, podniósł, że przepis ten nie nakłada na organ obowiązku sporządzenia, a co więcej przesyłania stronom postępowania kserokopii z akt sprawy. W ocenie organu czym innym jest brak umożliwienia przejrzenia akt, sporządzania notatek, czy odpisów, a czym innym odmowa doręczenia sporządzonych z nich kserokopii. Przy wydawaniu potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii, niezbędne jest wykazanie przez stronę ważnego interesu prawnego, czego wnioskodawcy nie wykazali.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, utrzymał w mocy postanowienia własne z dnia [...] października 2006r.
W motywach powyższego postanowienia organ powtórzył argumentację podniesioną w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, podnosząc ponadto, że stosowanie przepisów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, wyłącza w tym względzie stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 06 września 2001r. (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) jako podstawy żądania.
Organ uznał zarzuty wniosku o wydaniu zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, za nieuzasadnione, wskazując przepisy na których oparto kontrolowane rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła J. W. podnosząc, iż podstawą udzielenia żądanej informacji winien być art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, ustawa o dostępie do informacji publicznej oraz ustawa Prawo ochrony środowiska.
W ocenie skarżącej, przepis art. 73 kpa nie może być przeszkodą do udostępnienia żądanych informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono obowiązku wykazania ważnego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2006r. odpowiadają prawu.
Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ postanowienia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy postanowienie, kończące to postępowanie nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Organ działający w trybie nadzoru nie stwierdził naruszenia art. 156 kpa i stanowisko to należy podzielić. Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym postanowień i prawidłowo ocenił, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa nie występuje.
W zakończonym kontrolowanymi postanowieniami postępowaniu, organ odmówił - w oparciu o art. 74 § 2 kpa - sporządzenia i przesłania kserokopii dokumentów wskazanych przez wnioskodawców, wskazując na przepis art. 73 § 1 i § 2 kpa.
W treści przepisu art. 73 §1 kpa, ustawodawca określił obowiązek organów do umożliwienia stronom w każdym stadium postępowania – przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Zgodnie z § 2 ww. artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać, aby kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od użytych środków technicznych (vide wyrok NSA W-wa z dnia 07 lipca 2005r. sygn. akt GSK 898/04, LEX nr 190721, wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996r., sygn. akt I SA/Lu 139/96. LEX nr 28938, teza 2)
Jak wynika z jednoznacznego brzmienia ww. przepisu, rola organu administracji kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień, bowiem z treści art. 73 §1 i 2 kpa nie można wyprowadzić obowiązku organu do sporządzania kserokopii z akt administracyjnych lub ich odpisów i doręczenia ich stronie, jak tego domaga się skarżąca.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi o niezastosowaniu przez organ, jako podstawy prawnej udzielenia żądanej informacji, ustawy o dostępie do informacji publicznej wyjaśnić należy, że wnioski składane w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej, bowiem korzystanie z informacji publicznej nie może zmierzać do dokonania innych czynności, przewidzianych w procedurach, gdzie legitymacją procesową dysponuje określony podmiot.
Służący każdemu, powszechny dostęp do informacji w sprawach publicznych, w tym także do dokumentów urzędowych, jest zagadnieniem odrębnym i może być przedmiotem osobnej sprawy administracyjnej, prowadzonej w oparciu o ustawę a dnia 06 września 2001r. – o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W wyroku z dnia 5 grudnia 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że akta administracyjne nie są dokumentem urzędowym i już z tego powodu żądanie do nich dostępu (na podstawie ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej) jest bezzasadne. W aktach mogą być jednak zawarte dokumenty urzędowe – udostępnianie tych dokumentów byłoby możliwe po warunkiem, że dotyczą one sfery życia publicznego (sygn. akt II SA 155/01 – OSP 2002, nr 6, poz. 78).
Powyższe oznacza, że organy zobowiązane były do działania w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności powołanego wyżej art. 73 kpa., a prawidłowość zajętego stanowiska przesądza o braku podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanych postanowień na podstawie art. 156 §1 kpa.
Ustalenie przez organ, że w sprawie nie występują określone w art. 156 §1 kpa podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1143/93, ONSA 1995/3 poz. 145).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.